Basa Ngaju
Kingaju
Austronesian (West Barito)
Ngaju is the largest Dayak language of Central Kalimantan, Indonesia, anchored along the Kapuas, Kahayan, and Barito rivers. It belongs to the West Barito branch of Austronesian — distantly related to Malagasy (an East Barito language) whose speakers crossed the Indian Ocean to settle Madagascar in the first millennium CE. The Kaharingan religion of the Ngaju is one of Indonesia's officially recognized indigenous faiths, contributing distinctive ritual vocabulary.
Inakozungumzwa
Maneno 20 ya msingi katika Kingaju
Maji
danum
/danum/
Moto
apui
/apui/
Jua
matanandau
/matanandau/
Mwezi
bulan
/bulan/
Mama
indu
/indu/
Baba
bapa
/bapa/
Kula
kuman
/kuman/
Kunywa
mihop
/mihop/
Upendo
sinta
/sinta/
Moyo
atei
/atei/
Mti
kayu
/kaju/
Nyumba
huma
/huma/
Mbwa
asu
/asu/
Paka
posa
/posa/
Mkono
lengen
/ləŋən/
Jicho
mate
/mate/
Habari
tabea
/tabea/
Asante
sahindai
/sahindai/
Moja
ije
/ije/
Nzuri
bahalap
/bahalap/
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha za Austronesian (West Barito) zinazohusiana
| Maana | Kingaju | Kiiban | Kimusi | Kimalei cha Kale | Kilampung | Mandar | Kiminangkabau |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | danum /danum/ | ai /ai/ | ayek /ajek/ | ayar /ajar/ | way /waj/ | uai /uai/ | aia /aia/ |
| Moto | apui /apui/ | api /api/ | api /api/ | api /api/ | apui /apui/ | api /api/ | api /api/ |
| Jua | matanandau /matanandau/ | mata-ari /mataari/ | matahari /matahari/ | matari /matari/ | matarani /matarani/ | mata allo /mata alːo/ | matoari /matoaɾi/ |
| Mwezi | bulan /bulan/ | bulan /bulan/ | bulan /bulan/ | bulan /bulan/ | bulan /bulan/ | bulang /bulaŋ/ | bulan /bulan/ |
| Mama | indu /indu/ | indai /indai/ | mak /mak/ | ibu /ibu/ | ina /ina/ | indo /indo/ | amak /amaʔ/ |
| Baba | bapa /bapa/ | apai /apai/ | bapak /bapak/ | bapa /bapa/ | kemamang /kemamaŋ/ | ama /ama/ | abak /abaʔ/ |
| Kula | kuman /kuman/ | makai /makai/ | makan /makan/ | makan /makan/ | nganik /ŋanik/ | ma'ande /maʔande/ | makan /makan/ |
| Kunywa | mihop /mihop/ | ngirup /ŋirup/ | minum /minum/ | minum /minum/ | nginum /ŋinum/ | minung /minuŋ/ | minum /minum/ |
| Upendo | sinta /sinta/ | rinduai /rinduai/ | sayang /sajaŋ/ | sayang /sajaŋ/ | gawoh /ɡawoh/ | mappinawa /mapːinawa/ | cinto /tʃinto/ |
| Moyo | atei /atei/ | ati /ati/ | hati /hati/ | hati /hati/ | hati /hati/ | ate /ate/ | ati /ati/ |
| Mti | kayu /kaju/ | kayu /kaju/ | kayu /kaju/ | kayu /kaju/ | batang kayu /bataŋ kaju/ | kaju /kaju/ | kayu /kaju/ |
| Nyumba | huma /huma/ | rumah /rumah/ | rumah /rumah/ | rumah /rumah/ | lamban /lamban/ | boyang /bojaŋ/ | rumah /ɾumah/ |
| Mbwa | asu /asu/ | ukui /ukui/ | anjing /andʒiŋ/ | anjing /andʒiŋ/ | asu /asu/ | asu /asu/ | anjiang /aɲdʒiaŋ/ |
| Paka | posa /posa/ | mayau /majau/ | kucing /kutʃiŋ/ | kucing /kutʃiŋ/ | kucing /kutʃiŋ/ | mio /mio/ | kuciang /kutʃiaŋ/ |
| Mkono | lengen /ləŋən/ | jari /dʒari/ | tangan /taŋan/ | tangan /taŋan/ | pungow /puŋow/ | lima /lima/ | tangan /taŋan/ |
| Jicho | mate /mate/ | mata /mata/ | mato /mato/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mato /mato/ |
| Habari | tabea /tabea/ | salam /salam/ | halo /halo/ | — /—/ | tabik /tabik/ | salama' ma'ondong /salamaʔ maʔondoŋ/ | salam /salam/ |
| Asante | sahindai /sahindai/ | terima kasih /terima kasih/ | terimo kasih /terimo kasih/ | — /—/ | tarima kasih /tarima kasih/ | kuru' sumanga' /kuɾuʔ sumaŋaʔ/ | tarimo kasiah /taɾimo kasiah/ |
| Moja | ije /ije/ | satu /satu/ | siko /siko/ | sa /sa/ | sai /sai/ | mesa /mesa/ | ciek /tʃieʔ/ |
| Nzuri | bahalap /bahalap/ | manah /manah/ | bagus /baɡus/ | baik /baik/ | hayep /hajep/ | macoa /matʃoa/ | rancak /ɾantʃaʔ/ |
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.