Elomwe
Kilomwe
Atlantic-Congo (Bantu, Makua-Lomwe)
Lomwe (Elomwe in Mozambique, Cilomwe in Malawi) is a Bantu language of the Makua-Lomwe (P30) cluster, closely related to Makhuwa (vmw). The Lomwe of southern Malawi descend from Mozambican migrants who fled forced labour on Portuguese plantations in the late 19th-early 20th centuries. Despite its large speaker base, Lomwe lacks formal recognition in either country; the NELIMO orthography (Núcleo de Estudo de Línguas Moçambicanas, 1989) is the Mozambican standard.
Inakozungumzwa
Maneno 20 ya msingi katika Kilomwe
Maji
mahi
/mahi/
Moto
moro
/moɾo/
Jua
nsuwa
/nsuwa/
Mwezi
mweri
/mweɾi/
Mama
ammai
/amːai/
Baba
atati
/atati/
Kula
olya
/oʎa/
Kunywa
omwa
/omwa/
Upendo
osivela
/osivela/
Moyo
murima
/muɾima/
Mti
mwiri
/mwiɾi/
Nyumba
nupa
/nupa/
Mbwa
nampwe
/nampwe/
Paka
paka
/paka/
Mkono
nthata
/ntʰata/
Jicho
nito
/nito/
Habari
salama
/salama/
Asante
ekoshelele
/ekoʃelele/
Moja
mosaa
/mosaː/
Nzuri
orera
/oɾeɾa/
Vyanzo
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha za Atlantic-Congo (Bantu, Makua-Lomwe) zinazohusiana
| Maana | Kilomwe | Kimakhuwa | Kiyao | Kisena | Kimakonde | Kishambaa | Kinyaturu |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | mahi /mahi/ | maasi /maːsi/ | mesi /mesi/ | madzi /madzi/ | mashi /maʃi/ | mazi /mazi/ | maazi /maːzi/ |
| Moto | moro /moɾo/ | moro /moɾo/ | moto /moto/ | moto /moto/ | moto /moto/ | moto /moto/ | moto /moto/ |
| Jua | nsuwa /nsuwa/ | ettsuwa /etsuwa/ | lyuwa /ʎuwa/ | dzuwa /dzuwa/ | lyuva /ʎuβa/ | zuwa /zuwa/ | nzua /nzua/ |
| Mwezi | mweri /mweɾi/ | mweri /mweɾi/ | mwesi /mwesi/ | mwedzi /mwedzi/ | mwedi /mwedi/ | mwezi /mwezi/ | umweri /umweɾi/ |
| Mama | ammai /amːai/ | maama /maːma/ | amao /amaː/ | mai /mai/ | mama /mama/ | mama /mama/ | mama /mama/ |
| Baba | atati /atati/ | paapa /paːpa/ | atati /atati/ | baba /baba/ | baba /baba/ | baba /baba/ | tata /tata/ |
| Kula | olya /oʎa/ | ohuula /ohuːla/ | kulya /kuʎa/ | kudya /kudja/ | kulya /kuʎa/ | kuya /kuja/ | kuria /kuɾia/ |
| Kunywa | omwa /omwa/ | ohwèwa /ohwɛwa/ | kumwa /kumwa/ | kumwa /kumwa/ | kunwa /kunwa/ | kunywa /kuɲwa/ | kunywa /kuɲwa/ |
| Upendo | osivela /osivela/ | ophenta /opʰenta/ | chikondi /tʃikondi/ | kufuna /kufuna/ | kupenda /kupenda/ | kwenda /kwenda/ | butogwa /butoɡwa/ |
| Moyo | murima /muɾima/ | murima /muɾima/ | mtima /mtima/ | mtima /mtima/ | mtima /mtima/ | mwoyo /mwojo/ | umutima /umutima/ |
| Mti | mwiri /mwiɾi/ | muri /muɾi/ | mtela /mtela/ | mtengo /mteŋɡo/ | mti /mti/ | mti /mti/ | umuti /umuti/ |
| Nyumba | nupa /nupa/ | empa /empa/ | nyumba /ɲumba/ | nyumba /ɲumba/ | nyumba /ɲumba/ | nyumba /ɲumba/ | nyumba /ɲumba/ |
| Mbwa | nampwe /nampwe/ | mphwa /mpʰwa/ | mbwa /mbwa/ | mbwa /mbwa/ | nshenye /nʃeɲe/ | mbwa /mbwa/ | imbwa /imbwa/ |
| Paka | paka /paka/ | paaka /paːka/ | paka /paka/ | paka /paka/ | paka /paka/ | paka /paka/ | paka /paka/ |
| Mkono | nthata /ntʰata/ | nikhono /nikʰono/ | ngaila /ŋɡaila/ | nkono /nkono/ | nkono /nkono/ | ukono /ukono/ | ukuboko /ukuboko/ |
| Jicho | nito /nito/ | nittho /nitːo/ | liso /liso/ | diso /diso/ | liso /liso/ | izo /izo/ | iriiso /iɾiːso/ |
| Habari | salama /salama/ | salaama /salaːma/ | salama /salama/ | mwadzukabwanji /mwadzukabwandʒi/ | nakushukuru /nakuʃukuɾu/ | nashukuru /naʃukuɾu/ | mbukire /mbukiɾe/ |
| Asante | ekoshelele /ekoʃelele/ | kosheni /koʃeni/ | nakwete /nakwete/ | ndatenda /ndatenda/ | nashukuru /naʃukuɾu/ | asante /asante/ | ahsante /ahsante/ |
| Moja | mosaa /mosaː/ | mosa /mosa/ | mo /mo/ | posi /posi/ | nimo /nimo/ | imo /imo/ | umwe /umwe/ |
| Nzuri | orera /oɾeɾa/ | ratteene /ɾatːeːne/ | chechete /tʃetʃete/ | nadidi /nadidi/ | shibwana /ʃibwana/ | hedi /hedi/ | kihi /kihi/ |
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.