Lazuri
Kilaz
Kartvelian
Laz (autonymously Lazuri) is a Kartvelian language closely related to Mingrelian, spoken by around 150,000 people primarily on the Black Sea coast of northeastern Turkey (Rize and Artvin provinces) and small populations in Adjara, Georgia. The Laz are a Christian-origin people who converted to Islam during the Ottoman period and now identify primarily as Sunni Muslim Turks of Caucasian heritage. Linguistically, Laz is part of the Zan branch of Kartvelian alongside Mingrelian (xmf), with which it forms a dialect continuum across the Turkish-Georgian border. The Laz language has no official status in Turkey, where it has been suppressed under the linguistic homogenization policies of the Turkish Republic since 1923, and is now severely endangered as younger generations speak only Turkish. The Laz Institute (Laz Enstitüsü) established in 2013 is the main contemporary revitalization effort.
Inakozungumzwa
Maneno 20 ya msingi katika Kilaz
Maji
წკარი
/tsʼkari/
Moto
დაჩხური
/dat͡ʃxuri/
Jua
ბჟა
/bʒa/
Mwezi
თუთა
/tʰutʰa/
Mama
ნანა
/nana/
Baba
ბაბა
/baba/
Kula
ჩამუ
/t͡ʃamu/
Kunywa
ხცემა
/xt͡sema/
Upendo
ოროფა
/oropa/
Moyo
გური
/ɡuri/
Mti
ჯა
/dʒa/
Nyumba
ოხორი
/oxori/
Mbwa
ჯოღორი
/dʒoɣori/
Paka
კატუ
/kʼatʼu/
Mkono
ხე
/xe/
Jicho
თოლი
/tʰoli/
Habari
ბრუნდი
/brundi/
Asante
ბერეკეთი
/berekʰetʰi/
Moja
არ
/ar/
Nzuri
ჯურა
/dʒura/
Vyanzo
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha za Kartvelian zinazohusiana
| Maana | Kilaz | Kimingreli | Kijojia | Kiluo | Kihadza | Kimazahua | Kibilen |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | წკარი /tsʼkari/ | წყარი /tsʼqʼari/ | წყალი /t͡sʼqʼali/ | pi /pi/ | ʼati /ʔati/ | ndo /ndo/ | አኳ /akwa/ |
| Moto | დაჩხური /dat͡ʃxuri/ | დაჩხირი /datʃxiri/ | ცეცხლი /t͡set͡sxli/ | mach /matʃ/ | ʼimi /ʔimi/ | sibi /sibi/ | ላእ /laʔ/ |
| Jua | ბჟა /bʒa/ | ბჟა /bʒa/ | მზე /mze/ | chieng' /tʃieŋ/ | ʼisha /ʔiʃa/ | hyadi /hjadi/ | ኤርሕ /erəħ/ |
| Mwezi | თუთა /tʰutʰa/ | თუთა /tʰutʰa/ | მთვარე /mtʰvare/ | dwe /dwe/ | heto /heto/ | zana /zana/ | ቸራ /tʃəra/ |
| Mama | ნანა /nana/ | დიდა /dida/ | დედა /deda/ | mama /mama/ | ama /ama/ | nana /nana/ | እና /əna/ |
| Baba | ბაბა /baba/ | მუმა /muma/ | მამა /mama/ | baba /baba/ | aba /aba/ | tata /tata/ | አባ /aba/ |
| Kula | ჩამუ /t͡ʃamu/ | ჭკომუა /tʃʼkʼomua/ | ჭამა /t͡ʃʼama/ | chiemo /tʃiemo/ | ʼicha /ʔitʃa/ | ñe /ɲe/ | ምሰራ /məsəra/ |
| Kunywa | ხცემა /xt͡sema/ | წუმა /tsʼuma/ | დალევა /daleva/ | madho /maðo/ | ʼo /ʔoː/ | theni /tʰeni/ | መዕያ /mətʕəja/ |
| Upendo | ოროფა /oropa/ | ჸოროფა /ʔorofa/ | სიყვარული /siqʼvaruli/ | hera /hera/ | ʼuwakitchi /ʔuwakitʃi/ | hñu /ɲu/ | ኩረቦ /kurəbo/ |
| Moyo | გური /ɡuri/ | გური /ɡuri/ | გული /ɡuli/ | chuny /tʃuɲ/ | ʼaitchi /ʔaitʃi/ | mŭiñ /mwiɲ/ | ሊባ /liba/ |
| Mti | ჯა /dʒa/ | ჯა /dʒa/ | ხე /xe/ | yath /jaθ/ | ʼani /ʔani/ | za /za/ | ሐጨር /ħətʃər/ |
| Nyumba | ოხორი /oxori/ | ოშქური /oʃkʼuri/ | სახლი /saxli/ | ot /ot/ | ndolo /ndolo/ | ngumi /ŋɡumi/ | ጊና /ɡina/ |
| Mbwa | ჯოღორი /dʒoɣori/ | ჯოღორი /dʒoʁori/ | ძაღლი /d͡zaɣli/ | guok /ɡuok/ | kongwesi /koŋɡwesi/ | nyo /ɲo/ | ጋቢራ /ɡabira/ |
| Paka | კატუ /kʼatʼu/ | კატა /kʼatʼa/ | კატა /kʼatʼa/ | paka /paka/ | ʼmiu /ʔmiu/ | mishi /miʃi/ | ሐራ /ħara/ |
| Mkono | ხე /xe/ | ხე /xe/ | ხელი /xeli/ | lwedo /lwedo/ | kwaʼla /kʷaʔla/ | ye /je/ | አንካዕ /ankaʕ/ |
| Jicho | თოლი /tʰoli/ | თოლი /tʰoli/ | თვალი /tʰvali/ | wang' /waŋ/ | ʼaha /ʔaha/ | da /da/ | ኢላ /ila/ |
| Habari | ბრუნდი /brundi/ | გეგაჯანას /ɡeɡadʒanas/ | გამარჯობა /ɡamard͡ʒoba/ | misawa /misawa/ | ʼmtana /ʔmtana/ | kjamadhi /kjamaði/ | ኢራዋ /irawa/ |
| Asante | ბერეკეთი /berekʰetʰi/ | გიდიდი /ɡididi/ | მადლობა /madloba/ | erokamano /erokamano/ | ʼmbweko /ʔmbweko/ | ndios /ndios/ | ቀንየለይ /qənjələj/ |
| Moja | არ /ar/ | არ /ar/ | ერთი /ertʰi/ | achiel /atʃiel/ | ihtche /ihtʃe/ | nahi /nahi/ | አሬ /are/ |
| Nzuri | ჯურა /dʒura/ | ჯგირი /dʒɡiri/ | კარგი /kʼarɡi/ | maber /maber/ | ʼiyaʼe /ʔijaʔe/ | nzhomu /nʒomu/ | ጨጋ /tʃəɡa/ |
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.