Latviešu
Kilatvia
Kibaltiki
Kilatvia ni mojawapo ya lugha mbili za Kibaltiki zilizosalia, sambamba na Kilithuania (jamaa hai walio karibu zaidi ndani ya familia ya Kihindi-Ulaya). Ni lugha rasmi ya Latvia na lugha ya Umoja wa Ulaya, yenye wazungumzaji asilia wapatao milioni 1.4. Hutofautiana na Kilithuania kwa mkazo usiobadilika kwenye silabi ya kwanza na sauti tatu za silabi (tambarare, inayoshuka, na iliyovunjika) — ile ya mwisho ni nadra miongoni mwa lugha za Kihindi-Ulaya, ikiwa na mfano wa karibu katika stød (kizuizi cha koromeo) cha Kidenmaki. Huandikwa kwa hati ya Kilatini yenye herufi 11 zenye alama za matamshi (ā č ē ģ ī ķ ļ ņ š ū ž). Tahajia iliratibiwa mwaka 1908; kuna vuguvugu la kifasihi la Mwamko wa Kitaifa wa Kilatvia (miaka ya 1850-1880) na desturi ya nyimbo za kienyeji za daina (zaidi ya nakala milioni 1.2 zimekusanywa).
Inakozungumzwa
Maneno 31 ya msingi katika Kilatvia
Maji
ūdens
/uːdɛns/
Moto
uguns
/uɡuns/
Jua
saule
/saulɛ/
Mwezi
mēness
/meːnɛs/
Nyota
zvaigzne
/ˈzvaɪɡzne/
Mama
māte
/maːtɛ/
Baba
tēvs
/teːvs/
Mimi
es
/æs/
Wewe
tu
/tu/
Jina
vārds
/vaːrds/
Jicho
acs
/ats/
Mkono
roka
/ruɔka/
Moyo
sirds
/sirds/
Upendo
mīlestība
/miːlɛstiːba/
Mti
koks
/kuɔks/
Nyumba
māja
/maːja/
Mbwa
suns
/suns/
Paka
kaķis
/kacis/
Kula
ēst
/eːst/
Kunywa
dzert
/dzɛrt/
Moja
viens
/viɛns/
Mbili
divi
/ˈdivi/
Habari
sveiki
/svɛiki/
Asante
paldies
/paldiɛs/
Nzuri
labs
/labs/
Kekeo
dzeguze
/ˈdzɛɡuzɛ/
Woof
vau vau
/vau vau/
Kompyuta
dators
/ˈdatɔrs/
Sushi
suši
/ˈsuʃi/
Dopamini
dofamīns
/ˈdɔfamiːns/
Alama ya @
et
/et/
Vyanzo
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha za Baltic zinazohusiana
| Maana | Kilatvia | Kilatgali | Kiprussia cha Kale | Kisamogitian | Kislovenia | Kilithuania | Kibulgaria |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | ūdens /uːdɛns/ | iudiņs /ˈiudʲinʲtsʲ/ | undan /undan/ | vondou /vɔndɔu/ | voda /ˈʋɔːda/ | vanduo /vɐnˈduɔ/ | вода /vɔda/ |
| Moto | uguns /uɡuns/ | guņs /ˈɡunʲtsʲ/ | panno /panːo/ | ognės /ɔɡneːs/ | ogenj /oːɡənj/ | ugnis /uɡʲˈnʲɪs/ | огън /ɔɡɤn/ |
| Jua | saule /saulɛ/ | saule /ˈsaulʲæ/ | saule /saule/ | saulė /sauleː/ | sonce /soːntsɛ/ | saulė /ˈsaʊlʲeː/ | слънце /slɤntsɛ/ |
| Mwezi | mēness /meːnɛs/ | mienesnīks /ˈmʲienʲesnʲiːks/ | menins /menins/ | mienou /mʲeːnɔu/ | luna /luːna/ | mėnulis /mʲeːˈnʊlʲɪs/ | луна /luna/ |
| Nyota | zvaigzne /ˈzvaɪɡzne/ | zvaigzne /ˈzvaiɡznʲæ/ | lauxnos /ˈlauksnɔs/ | žvaigždė /ʒvaɪɡʒdeː/ | zvezda /ˈzʋeːzda/ | žvaigždė /ʒvɐɪɡʒˈdʲeː/ | звезда /zvɛzˈda/ |
| Mama | māte /maːtɛ/ | muote /ˈmuotʲæ/ | mūti /muːti/ | mama /mama/ | mati /maːti/ | motina /ˈmoːtʲɪnɐ/ | майка /majka/ |
| Baba | tēvs /teːvs/ | tāvs /ˈtaːvs/ | tāws /taːws/ | tievs /tʲieːvs/ | oče /oːtʃɛ/ | tėvas /ˈtʲeːvɐs/ | баща /bɐʃˈta/ |
| Mimi | es /æs/ | es /ˈæs/ | as /as/ | aš /aʃ/ | jaz /jaːs/ | aš /ɐʃ/ | аз /as/ |
| Wewe | tu /tu/ | tu /ˈtu/ | tū /tuː/ | tŭ /tʊ/ | ti /tiː/ | tu /tʊ/ | ти /ti/ |
| Jina | vārds /vaːrds/ | vuords /ˈvuorts/ | emnes /ˈemnes/ | vards /vards/ | ime /iˈmeː/ | vardas /ˈvɐrdɐs/ | име /ˈime/ |
| Jicho | acs /ats/ | acs /ˈatsʲ/ | ackis /akis/ | akės /akʲeːs/ | oko /ɔˈkoː/ | akis /ɐˈkʲɪs/ | око /ɔkɔ/ |
| Mkono | roka /ruɔka/ | rūka /ˈruːka/ | rancko /ranko/ | ronka /rɔŋka/ | roka /ɾɔːka/ | ranka /rɐŋˈkɐ/ | ръка /rɤka/ |
| Moyo | sirds /sirds/ | sirds /ˈsʲirtsʲ/ | sīran /siːran/ | šėrdės /ʃʲeːrdʲeːs/ | srce /sərtsɛ/ | širdis /ˈʃʲɪrdʲɪs/ | сърце /sɤrtsɛ/ |
| Upendo | mīlestība /miːlɛstiːba/ | mīleiba /ˈmʲiːlʲeiba/ | milīt /miliːt/ | meilė /mʲɛileː/ | ljubezen /ljubeːzɛn/ | meilė /ˈmʲɛɪlʲeː/ | любов /ljubɔf/ |
| Mti | koks /kuɔks/ | kūks /ˈkuːks/ | garrin /ˈɡarin/ | medis /mʲɛdʲɪs/ | drevo /dɾeːʋo/ | medis /ˈmʲɛdʲɪs/ | дърво /dɤrvɔ/ |
| Nyumba | māja /maːja/ | sāta /ˈsaːta/ | butt /butː/ | noms /nɔms/ | hiša /xiːʃa/ | namas /ˈnamɐs/ | къща /kɤʃtɐ/ |
| Mbwa | suns /suns/ | suņs /ˈsunʲtsʲ/ | sūns /suːns/ | šou /ʃɔu/ | pes /pɛːs/ | šuo /ʃuɔ/ | куче /kutʃɛ/ |
| Paka | kaķis /kacis/ | kačs /ˈkatʃs/ | katto /katːo/ | katė /katʲeː/ | mačka /maːtʃka/ | katė /ˈkatʲeː/ | котка /kɔtka/ |
| Kula | ēst /eːst/ | ēst /ˈæːsʲtʲ/ | īst /iːst/ | valgītė /vaɫɡʲiːteː/ | jesti /jɛːsti/ | valgyti /ˈvɐlɡʲiːtʲɪ/ | ям /jam/ |
| Kunywa | dzert /dzɛrt/ | dzert /ˈdzʲærtʲ/ | poūton /poʊton/ | gertė /ɡʲɛrteː/ | piti /piːti/ | gerti /ˈɡʲɛrtʲɪ/ | пия /pijɐ/ |
| Moja | viens /viɛns/ | vīns /ˈvʲiːnts/ | ains /ains/ | vins /vʲɪns/ | eden /ɛːdən/ | vienas /ˈvʲɪɛnɐs/ | един /ɛdin/ |
| Mbili | divi /ˈdivi/ | divi /ˈdʲivʲi/ | dwai /dwai/ | du /dʊ/ | dva /dʋaː/ | du /dʊ/ | две /dvɛ/ |
| Habari | sveiki /svɛiki/ | vasals /ˈvasals/ | kaīls /kaiːls/ | labs /labs/ | živjo /ʒiːʋjo/ | labas /ˈlabɐs/ | здравей /zdravɛj/ |
| Asante | paldies /paldiɛs/ | paļdis /ˈpalʲdʲis/ | dīnkun /diːnkun/ | ačiū /atʃuː/ | hvala /xʋaːla/ | ačiū /ˈɐtʃʲuː/ | благодаря /blaɡɔdarʲa/ |
| Nzuri | labs /labs/ | lobs /ˈlɔps/ | labs /labs/ | gers /ɡʲɛrs/ | dober /doːbər/ | geras /ˈɡʲɛrɐs/ | добър /dɔbɤr/ |
| Kekeo | dzeguze /ˈdzɛɡuzɛ/ | dzagiuze /ˈdzaɡʲiuzʲæ/ | geguse /ɡɛˈɡuːzɛ/ | — | kukavica /ˈkuːkaʋitsa/ | gegutė /ɡʲɛˈɡʊtʲeː/ | кукувица /kukuˈvitsɐ/ |
| Woof | vau vau /vau vau/ | — | — | — | hov hov /xou xou/ | au au /ɐu ɐu/ | бау бау /bau bau/ |
| Kompyuta | dators /ˈdatɔrs/ | dators /ˈdatɔrs/ | — | — | računalnik /ratʃuˈnaːlnik/ | kompiuteris /kɔmˈpʲutʲɛrʲɪs/ | компютър /komˈpjutɤr/ |
| Sushi | suši /ˈsuʃi/ | — | — | — | suši /ˈsuːʃi/ | sušis /ˈsʊʃʲɪs/ | суши /ˈsuʃi/ |
| Dopamini | dofamīns /ˈdɔfamiːns/ | — | — | — | dopamin /dɔpaˈmiːn/ | dopaminas /dɔpaˈmʲinas/ | допамин /dopɐˈmin/ |
| Alama ya @ | et /et/ | — | — | — | afna /ˈaːfna/ | eta /ɛˈtaː/ | маймунка /mɐjˈmunkɐ/ |
Ulinganishaji wa mpangilio wa maneno
Linganisha na lugha kuu za dunia
Linganisha na lugha zenye uhusiano wa karibu
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.