Kpɛlɛɛ
Kikpelle
Niger-Kongo (Mande)
Kikpelle (Kpɛlɛɛ) ni kundi la lugha za Mande ya Kusini-Magharibi linalozungumzwa na karibu watu 750,000 nchini Liberia na katika sehemu jirani za Guinea, ambako aina ya Kiguinea pia huitwa Guerzé. Uainishaji wa kisasa hutofautisha Kpelle ya Liberia na Kpelle ya Guinea, ambazo zina misimbo tofauti ya ISO 639-3, ilhali jina la jumla Kpelle linajumuisha zote mbili. Lugha hii ni ya toni na siku hizi huandikwa hasa kwa tahajia zinazotegemea alfabeti ya Kilatini. Katika miaka ya 1930, Chifu Gbili wa Sanoyea, Kaunti ya Bong, alibuni silabari ya asili ya Kpelle iliyotumiwa kwa barua, hesabu, madeni na kumbukumbu nyingine; matumizi yake yalipungua baadaye na bado haijawekwa katika Unicode.
Inakozungumzwa
Maneno 31 ya msingi katika Kikpelle
Maji
ya
/ja/
Moto
kɔ̃a
/kõa/
Jua
pelei
/pelei/
Mwezi
kɔŋɔ
/kɔŋɔ/
Nyota
ɓɔlɔŋ
/ɓɔ̀lɔ̀ŋ/
Mama
ngaa
/ŋaː/
Baba
laai
/laːi/
Mimi
ŋá
/ŋá/
Wewe
í
/í/
Jina
laa
/lâː/
Jicho
ŋɛ
/ŋɛ/
Mkono
yee
/jeː/
Moyo
lii
/liː/
Upendo
gboma
/ɡboma/
Mti
woo
/woː/
Nyumba
pere
/pere/
Mbwa
nyila
/ɲila/
Paka
gbele
/ɡbele/
Kula
nyii
/ɲiː/
Kunywa
yiti
/jiti/
Moja
taa
/taː/
Mbili
feere
/fèːɽè/
Habari
halee
/haleː/
Asante
balika
/balika/
Nzuri
nyaŋa
/ɲaŋa/
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha za Niger-Congo (Mande) zinazohusiana
| Maana | Kikpelle | Kimandinka | Kikonabere | Kimende | Kidyula | Kiaramu Kipya cha Kiashuru | Kigrinland |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | ya /ja/ | jiyo /dʒijo/ | ji /dʒi/ | njei /ndʒei/ | ji /dʒi/ | ܡܝܐ /mijja/ | imeq /imeq/ |
| Moto | kɔ̃a /kõa/ | dimbaa /dimbaː/ | ta /ta/ | ngombu /ŋɡombu/ | tasuma /tasuma/ | ܢܘܪܐ /nura/ | ikuallaq /ikuaɬːaq/ |
| Jua | pelei /pelei/ | tilo /tilo/ | tile /tile/ | foni /foni/ | tile /tile/ | ܫܡܫܐ /ʃimʃa/ | seqineq /seqineq/ |
| Mwezi | kɔŋɔ /kɔŋɔ/ | karoo /karoː/ | kalo /kalo/ | ngewɔ /ŋɡewɔ/ | kalo /kalo/ | ܣܗܪܐ /sahra/ | qaammat /qaːmːat/ |
| Nyota | ɓɔlɔŋ /ɓɔ̀lɔ̀ŋ/ | looloo /loːloː/ | tɛnɛ /tɛ̀nɛ̀/ | ngɔlɔ /ᵑɡɔlɔ/ | dolo /dólo/ | ܟܵܘܟ݂ܒ݂ܵܐ /ˈkoxwa/ | ulloriaq /uɬːɔʁiaq/ |
| Mama | ngaa /ŋaː/ | baa /baː/ | ba /ba/ | nje /ndʒe/ | ba /ba/ | ܝܡܐ /jimma/ | anaana /anaːna/ |
| Baba | laai /laːi/ | faa /faː/ | fa /fa/ | nya /ɲa/ | fa /fa/ | ܒܒܐ /baba/ | ataata /ataːta/ |
| Mimi | ŋá /ŋá/ | nte /nte/ | n /ǹ/ | nya /ɲá/ | ń /ŋ́/ | ܐܵܢܵܐ /ˈʔɑːnɑ/ | uanga /uaŋa/ |
| Wewe | í /í/ | ite /ite/ | i /í/ | bi /bí/ | í /í/ | ܐܲܢ݉ܬ /ʔat/ | illit /iɬːit/ |
| Jina | laa /lâː/ | too /toː/ | to /tō/ | láá /láá/ | tɔgɔ /tɔ́gɔ/ | ܫܸܡܵܐ /ˈʃɪmma/ | ateq /atəq/ |
| Jicho | ŋɛ /ŋɛ/ | ɲaa /ɲaː/ | ɲɛ /ɲɛ/ | ngama /ŋɡama/ | ɲɛ /ɲɛ/ | ܥܝܢܐ /ʕajna/ | isi /isi/ |
| Mkono | yee /jeː/ | buloo /buloː/ | bolo /bolo/ | lɔkɔ /lɔkɔ/ | bolo /bolo/ | ܐܝܕܐ /iːða/ | assak /asːak/ |
| Moyo | lii /liː/ | sondomoo /sondomoː/ | dusu /dusu/ | mola /mola/ | dusu /dusu/ | ܠܒܐ /libba/ | uummat /uːmːat/ |
| Upendo | gboma /ɡboma/ | kanu /kanu/ | kana /kana/ | ndolo /ndolo/ | kanu /kanu/ | ܚܘܒܐ /xubba/ | asaaq /asaːq/ |
| Mti | woo /woː/ | yiroo /jiroː/ | yiri /jiri/ | ngulu /ŋɡulu/ | yiri /jiri/ | ܐܝܠܢܐ /ilana/ | orpik /oɾpik/ |
| Nyumba | pere /pere/ | buŋo /buŋo/ | so /so/ | pɛlɛ /pɛlɛ/ | so /so/ | ܒܝܬܐ /beθa/ | illu /iɬːu/ |
| Mbwa | nyila /ɲila/ | wuloo /wuloː/ | fugo /fuɡo/ | nguje /ŋɡudʒe/ | wulu /wulu/ | ܟܠܒܐ /kalba/ | qimmeq /qimːeq/ |
| Paka | gbele /ɡbele/ | ñankuma /ɲankuma/ | nyukuma /ɲukuma/ | gɔngɔ /ɡɔŋɡɔ/ | jakuma /dʒakuma/ | ܩܛܘ /qaːtu/ | qitsuk /qitsuk/ |
| Kula | nyii /ɲiː/ | domo /domo/ | don /don/ | mɛ /mɛ/ | dun /dun/ | ܐܟܠ /axil/ | nerivoq /neɾivoq/ |
| Kunywa | yiti /jiti/ | miŋ /miŋ/ | min /min/ | ngu /ŋɡu/ | min /min/ | ܫܬܐ /ʃate/ | imerpoq /imeɾpoq/ |
| Moja | taa /taː/ | kiliŋ /kiliŋ/ | kelen /kelen/ | yila /jila/ | kelen /kelen/ | ܚܕ /xa/ | ataaseq /ataːseq/ |
| Mbili | feere /fèːɽè/ | fula /fula/ | pla /plà/ | fele /félé/ | fila /fìla/ | ܬܪܹܝܢ /treːn/ | marluk /maɬːuk/ |
| Habari | halee /haleː/ | salaam /salaːm/ | ka kɛ /ka kɛ/ | bua /bua/ | i ni soɣoma /i ni soɣoma/ | ܫܠܡܐ /ʃlaːma/ | aluu /aluː/ |
| Asante | balika /balika/ | abaraka /abaraka/ | baraka /baɾaka/ | bisɛ /bisɛ/ | i ni ce /i ni tʃe/ | ܒܣܝܡܐ /basima/ | qujanaq /qujanaq/ |
| Nzuri | nyaŋa /ɲaŋa/ | beteyaa /betejaː/ | ɲuman /ɲuman/ | nyande /ɲande/ | ɲuman /ɲuman/ | ܛܒܐ /tˤaba/ | ajunngilaq /ajuŋːilaq/ |
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.