Ido

lugha bandia (auxiliary, Esperantido)

Familialugha bandia (auxiliary, Esperantido) Wasemaji~1–5K HatiKilatini Nchi(international, historically strongest in France and Germany) Lugha rasmiHapana (a constructed auxiliary language with no official status in any country) Uhai wa lughahatari iliyo wazi ISO 639-3ido

Ido ni lugha saidizi ya kimataifa iliyobuniwa, iliyoanza mwaka 1907 kama marekebisho ya Kiesperanto, iliyopitishwa na Ujumbe wa Kuchagua Lugha Saidizi ya Kimataifa uliokutana Paris — jina lake ni tu neno la Kiesperanto lenye maana ya 'mzao'. Wasanifu wake, hasa mwanamantiki Mfaransa Louis Couturat na Mwesperanto Louis de Beaufront, walilenga uasilia zaidi na urahisi wa uchapishaji: herufi zenye alama ĉ ĝ ĥ ĵ ŝ ŭ zilifutwa, upatanisho wa lazima wa vivumishi na kiambishi cha shamirisho -n viliondolewa, na mizizi mingi ilichaguliwa upya ili itambulike kimataifa zaidi. Sarufi huhifadhi miishio bayana ya Kiesperanto — nomino kwa -o, vivumishi kwa -a, vielezi kwa -e, vitenzi visivyonyambuliwa kwa -ar — huku mkazo ukiwa katika silabi ya pili kutoka mwisho isipokuwa katika vitenzi visivyonyambuliwa, ambavyo hukazia silabi ya mwisho. Marekebisho hayo yaliigawa vikali harakati ya Kiesperanto na Ido haikuiondoa lugha mama yake, lakini imeendelezwa bila kukatika tangu wakati huo, leo na Uniono por la Linguo Internaciona Ido, ikikadiriwa kuwa na watumiaji elfu moja hadi elfu tano na Wikipedia inayotumika.

Inakozungumzwa

Maneno 31 ya msingi katika Ido

Maji

aquo

/ˈakwo/

Moto

fairo

/ˈfajro/

Jua

suno

/ˈsuno/

Mwezi

luno

/ˈluno/

Nyota

stelo

/ˈstelo/

Mama

matro

/ˈmatro/

Baba

patro

/ˈpatro/

Mimi

me

/me/

Wewe

tu

/tu/

Jina

nomo

/ˈnomo/

Jicho

okulo

/oˈkulo/

Mkono

manuo

/maˈnuo/

Moyo

kordio

/korˈdio/

Upendo

amoro

/aˈmoro/

Mti

arboro

/arˈboro/

Nyumba

domo

/ˈdomo/

Mbwa

hundo

/ˈhundo/

Paka

kato

/ˈkato/

Kula

manjar

/manˈʒar/

Kunywa

drinkar

/drinˈkar/

Moja

un

/un/

Mbili

du

/du/

Habari

saluto

/saˈluto/

Asante

danko

/ˈdanko/

Nzuri

bona

/ˈbona/

Kekeo

kukulo

/kuˈkulo/

Kompyuta

komputero

/kompuˈtero/

Sushi

sushio

/suˈʃio/

Dopamini

dopamino

/dopaˈmino/

Alama ya @

arobo

/aˈrobo/

Ulinganishaji wa maneno

Imelinganishwa na lugha za Constructed (auxiliary, Esperantido) zinazohusiana

Maana IdoKiesperantoInterlingueInterlinguaKiitalianoKivenetiKiitaliano (cha enzi ya Dante)
Maji aquo /ˈakwo/ akvo /ˈakvo/ aqua /ˈakwa/ aqua /akwa/ acqua /ˈakkwa/ aqua /akwa/ acqua /ˈakːwa/
Moto fairo /ˈfajro/ fajro /ˈfajro/ foy /foj/ foco /fɔko/ fuoco /ˈfwɔːko/ fogo /foɡo/ foco /ˈfɔko/
Jua suno /ˈsuno/ suno /ˈsuno/ sole /ˈsole/ sol /sɔl/ sole /ˈsoːle/ sol /sol/ sole /ˈsole/
Mwezi luno /ˈluno/ luno /ˈluno/ lune /ˈlune/ luna /luna/ luna /ˈluːna/ łuna /ɫuna/ luna /ˈluna/
Nyota stelo /ˈstelo/ stelo /ˈstelo/ stelle /ˈstele/ stella /ˈstɛla/ stella /ˈstɛlla/ stela /ˈstela/ stella /ˈstella/
Mama matro /ˈmatro/ patrino /paˈtrino/ matre /ˈmatre/ matre /matre/ madre /ˈmaːdre/ mare /mare/ madre /ˈmaːdre/
Baba patro /ˈpatro/ patro /ˈpatro/ patre /ˈpatre/ patre /patre/ padre /ˈpaːdre/ pare /pare/ padre /ˈpaːdre/
Mimi me /me/ mi /mi/ yo /jo/ io /ˈio/ io /ˈio/ mi /mi/ io /ˈio/
Ukurasa 1/4

Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.