台灣客家話 (四縣腔)
Kihakka cha Taiwan
Kichina (Hakka)
Kihakka cha Taiwan kinatokana na uhamiaji wa watu wa Hakka kutoka kusini mwa China kuanzia karne ya 17–18. Kinatofautiana na Kihakka cha bara kwa toni, msamiati, na matamshi. Lahaja kuu ni pamoja na Sixian (lahaja iliyozoeleka zaidi, inayotumika hapa, yenye toni sita), Hailu (toni saba), Dabu, Raoping, na Zhao'an. Kinatambuliwa kama lugha ya kitaifa ya Taiwan tangu Sheria ya Msingi ya Hakka ya mwaka 2018, ikiwa na elimu inayofadhiliwa na serikali kwa bidii, vyombo vya habari vya utangazaji (Hakka TV), na mfumo wa uandishi wa herufi za Kilatini wa Pe̍h-fa-sṳ kwa msamiati mahususi wa Kihakka.
Inakozungumzwa
Maneno 31 ya msingi katika Kihakka cha Taiwan
Maji
水
/sui˧˩/
Moto
火
/fo˧˩/
Jua
日頭
/ŋit˥tʰeu˩˩/
Mwezi
月光
/ŋiet˥ koŋ˨˦/
Nyota
星
/sen˨˦/
Mama
阿姆
/a˨˦me˨/
Baba
阿爸
/a˨˦pa˨/
Mimi
𠊎
/ŋai˩˩/
Wewe
你
/ŋi˩˩/
Jina
名
/miaŋ˩˩/
Jicho
目珠
/muk˨tsu˨˦/
Mkono
手
/su˧˩/
Moyo
心
/sim˨˦/
Upendo
惜
/siak˨/
Mti
樹仔
/su˥ e˧˩/
Nyumba
屋
/vuk˨/
Mbwa
狗
/keu˧˩/
Paka
貓仔
/meu˨˦ e˧˩/
Kula
食
/sit˥/
Kunywa
啉
/lim˩˩/
Moja
一
/jit˨/
Mbili
二
/ŋi˥˥/
Habari
你好
/ŋi˩˩ ho˧˩/
Asante
承蒙你
/sin˩˩ muŋ˩˩ ŋi˩˩/
Nzuri
好
/ho˧˩/
Kekeo
杜鵑
/tʰu˥˥kien˨˦/
Kompyuta
電腦
/tʰien˥˥no˧˩/
Sushi
壽司
/su˥ si˧˩/
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha za Sinitic (Hakka) zinazohusiana
| Maana | Kihakka cha Taiwan | Kihakka | Kihakka cha Hailu | Kiyue cha Dongguan | Pinghua | Kigan (Jiʼan) | Kimin Mashariki |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | 水 /sui˧˩/ | 水 /sui˧˩/ | 水 /ʃui˨˦/ | 水 /sui˧˥/ | 水 /ɬui˦˨/ | 水 /sui˨˩˧/ | 水 /tsui˧˩/ |
| Moto | 火 /fo˧˩/ | 火 /fo˧˩/ | 火 /fo˨˦/ | 火 /fɔ˧˥/ | 火 /fu˦˨/ | 火 /fo˨˩˧/ | 火 /huoi˧˩/ |
| Jua | 日頭 /ŋit˥tʰeu˩˩/ | 日头 /ŋit˧tʰeu˧˥/ | 日頭 /ŋit˨˨tʰeu˨˦/ | 日头 /jɐt˨tʰɐu˨˩/ | 日头 /ŋit˨tʰɐu˦˦/ | 日头 /ɲit˥tʰɛu˨/ | 日头 /niʔ˧˧tʰau˧˧/ |
| Mwezi | 月光 /ŋiet˥ koŋ˨˦/ | 月光 /ŋiet˧koŋ˥/ | 月光 /ŋiet˥˥koŋ˥˥/ | 月光 /jyt˨kʷɔŋ˥˥/ | 月光 /ŋyt˨kwɔŋ˦˦/ | 月光 /ŋyot˥kuɔŋ˦˨/ | 月光 /ŋuoʔ˨˦kuoŋ˥˥/ |
| Nyota | 星 /sen˨˦/ | 星 /sen˦/ | 星 /sen˥˧/ | 星 /sɛŋ˥/ | 星 /ɬɪŋ˥/ | 星 /ɕiaŋ˧˧/ | 星 /saŋ˥/ |
| Mama | 阿姆 /a˨˦me˨/ | 阿姆 /a˥me˥/ | 阿姆 /a˥˥me˥˥/ | 阿妈 /a˧˧ma˥˥/ | 阿妈 /a˦˦ma˦˦/ | 妈妈 /ma˦˨ma˦˨/ | 依妈 /i˥˥ma˧˧/ |
| Baba | 阿爸 /a˨˦pa˨/ | 阿爸 /a˥pa˥/ | 阿爸 /a˥˥pa˥˥/ | 阿爸 /a˧˧pa˥˥/ | 阿爸 /a˦˦pa˦˦/ | 爸爸 /pa˥pa˥/ | 依爸 /i˥˥pa˥˥/ |
| Mimi | 𠊎 /ŋai˩˩/ | 𠊎 /ŋai˩/ | 𠊎 /ŋai˥˥/ | 我 /ŋɔ˩˧/ | 我 /ŋo˨˩/ | 我 /ŋo˧˩/ | 我 /ŋuɑi˧/ |
| Wewe | 你 /ŋi˩˩/ | 你 /ŋi˩/ | 你 /ŋi˥˥/ | 你 /nei˩˧/ | 你 /ni˨˦/ | 你 /ȵi˧˩/ | 汝 /ny˧/ |
| Jina | 名 /miaŋ˩˩/ | 名 /miaŋ˩/ | 名 /miaŋ˥˥/ | 名 /mɛŋ˩/ | 名 /mɛŋ˨˩/ | 名字 /miaŋ˩˧ sɿ/ | 名 /miaŋ˥˧/ |
| Jicho | 目珠 /muk˨tsu˨˦/ | 目 /muk˧/ | 目珠 /muk˨˨tʃu˥˥/ | 眼 /ŋaːn˩˧/ | 眼 /ŋɐn˦˨/ | 眼睛 /ŋan˨˩tsin˦˨/ | 目 /muʔ˨˦/ |
| Mkono | 手 /su˧˩/ | 手 /su˧˩/ | 手 /ʃu˨˦/ | 手 /sɐu˧˥/ | 手 /sɐu˦˨/ | 手 /ɕeu˨˩˧/ | 手 /tsʰiu˧˩/ |
| Moyo | 心 /sim˨˦/ | 心 /sim˥/ | 心 /sim˥˧/ | 心 /sɐm˥˥/ | 心 /sɐm˦˦/ | 心 /ɕin˦˨/ | 心 /siŋ˥˥/ |
| Upendo | 惜 /siak˨/ | 爱 /oi˧/ | 惜 /ʃiak˨˨/ | 爱 /ɔi˧˧/ | 爱 /ɔi˦˦/ | 爱 /ŋoi˨˩/ | 爱 /ai˨˩˧/ |
| Mti | 樹仔 /su˥ e˧˩/ | 树 /su˧/ | 樹仔 /ʃu˨˨e˨˦/ | 树 /syː˨/ | 树 /sy˦˦/ | 树 /ɕu˨˩/ | 树 /tsʰiu˧˧/ |
| Nyumba | 屋 /vuk˨/ | 屋 /vuk˧/ | 屋 /vuk˨˨/ | 屋 /ʊk˥/ | 屋 /ɔk˨/ | 屋 /uk˥/ | 厝 /tsʰuo˧˧/ |
| Mbwa | 狗 /keu˧˩/ | 狗 /kieu˧˩/ | 狗 /keu˨˦/ | 狗 /kɐu˧˥/ | 狗 /kɐu˦˨/ | 狗 /keu˨˩˧/ | 狗 /kau˧˩/ |
| Paka | 貓仔 /meu˨˦ e˧˩/ | 猫 /miau˥/ | 貓仔 /meu˥˥e˨˦/ | 猫 /maːu˥˥/ | 猫 /mau˦˦/ | 猫 /mau˦˨/ | 猫 /ma˥˥/ |
| Kula | 食 /sit˥/ | 食 /sɨt˧/ | 食 /ʃit˥˥/ | 食 /sɪk˨/ | 食 /sɐk˨/ | 吃 /tɕʰiat˥/ | 食 /sieʔ˨˦/ |
| Kunywa | 啉 /lim˩˩/ | 饮 /iam˧˩/ | 啉 /lim˨˦/ | 饮 /jɐm˧˥/ | 饮 /ʔɐm˦˨/ | 喝 /hot˥/ | 啜 /tsoʔ˨˦/ |
| Moja | 一 /jit˨/ | 一 /it˧/ | 一 /ʒit˨˨/ | 一 /jɐt˥/ | 一 /jɐt˨/ | 一 /it˥/ | 一 /suoʔ˨˦/ |
| Mbili | 二 /ŋi˥˥/ | 二 /ŋi˥˧/ | 二 /ŋi˧˧/ | 二 /ji˨/ | 二 /ɲi˨/ | 二 /ə˨˩/ | 二 /nɛi˨˦˨/ |
| Habari | 你好 /ŋi˩˩ ho˧˩/ | 你好 /nɡi˧˥ho˧˩/ | 你好 /ŋi˨˦ho˨˦/ | 你好 /nei˩˧hou˧˥/ | 你好 /nei˦˨hou˦˨/ | 你好 /n̩˨˩hau˨˩˧/ | 汝好 /ny˧˧ho˧˧/ |
| Asante | 承蒙你 /sin˩˩ muŋ˩˩ ŋi˩˩/ | 多谢 /to˥tsia˧/ | 承蒙你 /ʃin˨˦muŋ˨˦ŋi˨˦/ | 多谢 /tɔː˥˥tsɛː˨/ | 多谢 /tɔ˦˦tsɛ˦˦/ | 谢谢 /ɕia˨˩ɕia/ | 谢谢 /sia˧˧sia˧˧/ |
| Nzuri | 好 /ho˧˩/ | 好 /ho˧˩/ | 好 /ho˨˦/ | 好 /hou˧˥/ | 好 /hou˦˨/ | 好 /hau˨˩˧/ | 好 /ho˧˩/ |
| Kekeo | 杜鵑 /tʰu˥˥kien˨˦/ | 伏鸠仔 /pʰʊk̚˥keu˧˥ʋe˧˩/ | 杜鵑 /tʰu˧˧kien˥˧/ | — | — | — | — |
| Kompyuta | 電腦 /tʰien˥˥no˧˩/ | 电脑 /tʰiɛn˥˥nau˧˩/ | 電腦 /tʰien˧˧no˨˦/ | — | — | — | 电脑 /tiɛŋ˨˦˨nɔ˧˧/ |
| Sushi | 壽司 /su˥ si˧˩/ | 寿司 /su˥˧sz̩˦˦/ | 壽司 /ʃiu˧˧sɨ˥˧/ | — | — | — | 寿司 /siɛu˨˦˨sy˥˥/ |
Ulinganishaji wa usomaji wa Han
| Herufi | Kihakka cha Taiwan | Hakka ya Meixian | Kihakka | Huiyang Hakka | Shao-Jiang Min | Kihakka cha Hailu | Guibei Pinghua (Guilin) |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 一 | id5 /it̚˨/ | yit /jit̚˩/ | yit /jit̚˨/ | yit /jit̚˩/ | it /it˨/ | yit /jit̚˥/ | it⁵ /it̚˥/ |
| 二 | ngi4 /ŋi˥˥/ | ngì /ŋi˥˧/ | ngi /ŋi˥˥/ | ngì /ŋi˥˧/ | ngi /ŋi˧˥/ | ngì /ŋi˧˧/ | ni²² /ni˨˨/ |
| 三 | sam1 /sam˨˦/ | sâm /sam˦˦/ | sâm /sam˦˦/ | sâm /sam˧˧/ | sang /saŋ˦/ | sâm /sam˥˧/ | sam⁵⁴ /saːm˥˦/ |
| 四 | si4 /si˥˥/ | sì /sɿ˥˧/ | si /si˥˥/ | sì /si˥˧/ | si /si˥/ | sì /si˩˩/ | si²² /si˨˨/ |
| 五 | ng3 /ŋ̩˧˩/ | ńg /ŋ̍˧˩/ | ńg /ŋ̩˧˩/ | ńg /ŋ̍˧˩/ | ng /ŋ̍˧/ | ńg /ŋ̩˨˦/ | ng²¹ /ŋ̍˨˩/ |
| 六 | liug6 /liuk̚˥/ | liu̍k /liuk̚˥/ | liuk /liuk̚˥/ | liu̍k /liuk̚˥/ | liuk /liuk˥/ | liu̍k /liuk̚˨/ | lok²² /lok̚˨˨/ |
| 七 | cid5 /tsʰit̚˨/ | chhit /tsʰit̚˩/ | chhit /tsʰit̚˨/ | chhit /tsʰit̚˩/ | chit /tsʰit˨/ | chhit /tsʰit̚˥/ | chat⁵ /tsʰɐt̚˥/ |
| 八 | bad5 /pat̚˨/ | pat /pat̚˩/ | pat /pat̚˨/ | pat /pat̚˩/ | pat /pat˨/ | pat /pat̚˥/ | pat⁵ /pat̚˥/ |
| 九 | giu3 /kiu˧˩/ | kiú /kiu˧˩/ | kiú /kiu˧˩/ | kiú /kiu˧˩/ | kiu /kiu˧˩/ | kiú /kiu˨˦/ | kau³⁵ /kɐu˧˥/ |
| 十 | siib6 /sɨp̚˥/ | sṳ̍p /sɨp̚˥/ | sṳ̍p /sɨp̚˥/ | si̍p /sip̚˥/ | sip /sip˥/ | shi̍p /ʃip̚˨/ | sap²² /sɐp̚˨˨/ |
| 日 | ngid6 /ŋit̚˥/ | ngi̍t /ŋit̚˥/ | ngit /ŋit̚˥/ | ngi̍t /ŋit̚˥/ | ngit /ŋit˥/ | ngi̍t /ŋit̚˨/ | ni²² /ni˨˨/ |
| 月 | ngied6 /ŋiet̚˥/ | ngie̍t /ŋiet̚˥/ | ngie̍t /ŋiet̚˥/ | ngie̍t /ŋiet̚˥/ | ngiet /ŋiet˥/ | ngie̍t /ŋiet̚˨/ | ngye²² /ŋye˨˨/ |
| 山 | san1 /san˨˦/ | sân /san˦˦/ | sân /san˦˦/ | sân /san˧˧/ | san /san˦/ | sân /san˥˧/ | san³³ /san˧˧/ |
| 水 | sui3 /sui˧˩/ | súi /sui˧˩/ | súi /sui˧˩/ | súi /sui˧˩/ | sui /sui˧˩/ | súi /sui˨˦/ | sui³³ /sui˧˧/ |
| 火 | fo3 /fo˧˩/ | fó /fo˧˩/ | fó /fo˧˩/ | fó /fo˧˩/ | foi /foi˧˩/ | fó /fo˨˦/ | xuo³³ /xuo˧˧/ |
| 木 | mug6 /muk̚˥/ | mu̍k /muk̚˥/ | muk /muk̚˥/ | mu̍k /muk̚˥/ | muk /muk˥/ | mu̍k /muk̚˨/ | muk⁵ /muk̚˥/ |
| 土 | tu3 /tʰu˧˩/ | thú /tʰu˧˩/ | thú /tʰu˧˩/ | thú /tʰu˧˩/ | thu /tʰu˧˩/ | thú /tʰu˨˦/ | thu³⁵ /tʰu˧˥/ |
| 天 | tien1 /tʰien˨˦/ | thiên /tʰien˦˦/ | thiên /tʰien˦˦/ | thiên /tʰien˧˧/ | thien /tʰien˦/ | thiên /tʰien˥˧/ | thien²¹ /tʰiɛn˨˩/ |
| 地 | ti4 /tʰi˥˥/ | thì /tʰi˥˧/ | thi /tʰi˥˥/ | thì /tʰi˥˧/ | thi /tʰi˧˥/ | thì /tʰi˧˧/ | ti²¹³ /ti˨˩˧/ |
| 海 | hoi3 /hoi˧˩/ | hói /hoi˧˩/ | hói /hoi˧˩/ | hói /hoi˧˩/ | hoi /hoi˧˩/ | hói /hoi˨˦/ | xai³⁵ /xai˧˥/ |
| 龍 | liung2 /liuŋ˩˩/ | liung /liuŋ˩˩/ | liùng /liuŋ˨˦/ | liung /liuŋ˩˩/ | liung /liuŋ˧˥/ | liung /liuŋ˥˥/ | loing²¹ /lœyŋ˨˩/ |
| 虎 | fu3 /fu˧˩/ | fú /fu˧˩/ | fú /fu˧˩/ | fú /fu˧˩/ | fu /fu˧˩/ | fú /fu˨˦/ | xu²¹ /xu˨˩/ |
| 犬 | kien3 /kʰien˧˩/ | khién /kʰien˧˩/ | khién /kʰien˧˩/ | khién /kʰien˧˩/ | khien /kʰien˧˩/ | khién /kʰien˨˦/ | khing²¹ /kʰyiŋ˨˩/ |
| 馬 | ma3 /ma˧˩/ | má /ma˧˩/ | má /ma˧˩/ | má /ma˧˩/ | ma /ma˧˩/ | má /ma˨˦/ | ma²¹ /ma˨˩/ |
| 鳥 | diau3 /tiau˧˩/ | tiáu /tiau˧˩/ | tiáu /tiau˧˩/ | tiáu /tiau˧˩/ | niau /niau˧˩/ | tiáu /tiau˨˦/ | niau²¹ /niau˨˩/ |
| 魚 | ng2 /ŋ˩˩/ | ng /ŋ˩˩/ | ǹg /ŋ˨˦/ | ng /ŋ˩˩/ | ngi /ŋi˧˥/ | ng /ŋ˥˥/ | y²¹ /y˨˩/ |
| 牛 | ngiu2 /ŋiu˩˩/ | ngiu /ŋiu˩˩/ | ngiù /ŋiu˨˦/ | ngiu /ŋiu˩˩/ | ngiu /ŋiu˧˥/ | ngiu /ŋiu˥˥/ | ngiu²⁴ /ŋiu˨˦/ |
| 羊 | iong2 /joŋ˩˩/ | yong /joŋ˩˩/ | yòng /joŋ˨˦/ | yong /joŋ˩˩/ | iong /ioŋ˧˥/ | yong /joŋ˥˥/ | iang²⁴ /iaŋ˨˦/ |
| 貓 | meu4 /meu˥˥/ | mêu /meu˦˦/ | mêu /meu˦˦/ | mêu /meu˧˧/ | mau /mau˦/ | mêu /meu˥˧/ | mau⁴⁴ /mau˦˦/ |
| 人 | ngin2 /ŋin˩˩/ | ngin /ŋin˩˩/ | 白讀ngin /ŋin˨˦/文讀yin /jin˨˦/ | ngin /ŋin˩˩/ | ngin /ŋin˧˥/ | ngin /ŋin˥˥/ | neing³³ /neiŋ˧˧/ |
| 手 | su3 /su˧˩/ | sú /su˧˩/ | sú /su˧˩/ | sú /su˧˩/ | chiu /tɕʰiu˧˩/ | shiú /ʃiu˨˦/ | chiu²¹ /tɕʰiu˨˩/ |
| 足 | jiug5 /tɕiuk̚˨/ | chiuk /tɕiuk̚˩/ | chiuk /tɕiuk̚˨/ | chiuk /tɕiuk̚˩/ | chiuk /tɕiuk˨/ | chiuk /tɕiuk̚˥/ | jy²⁴ /tsy˨˦/ |
| 目 | mug6 /muk̚˥/ | mu̍k /muk̚˥/ | muk /muk̚˥/ | mu̍k /muk̚˥/ | muk /muk˥/ | mu̍k /muk̚˨/ | mu²⁴ /mu˨˦/ |
| 耳 | ngi3 /ŋi˧˩/ | ngí /ŋi˧˩/ | ngí /ŋi˧˩/ | ngí /ŋi˧˩/ | ngi /ŋi˧˩/ | ngí /ŋi˨˦/ | er³³ /ɚ˧˧/ |
| 口 | kieu3 /kʰieu˧˩/ | khiéu /kʰieu˧˩/ | khiéu /kʰieu˧˩/ | khiéu /kʰieu˧˩/ | kheu /kʰeu˧˩/ | khiéu /kʰieu˨˦/ | khou³³ /kʰəu˧˧/ |
| 頭 | teu2 /tʰeu˩˩/ | theu /tʰeu˩˩/ | thèu /tʰeu˨˦/ | theu /tʰeu˩˩/ | theu /tʰeu˧˥/ | theu /tʰeu˥˥/ | thou³¹ /tʰəu˧˩/ |
| 心 | sim1 /sim˨˦/ | sîm /sim˦˦/ | sîm /sim˦˦/ | sîm /sim˧˧/ | sim /sim˦/ | sîm /sim˥˧/ | sam²¹ /sɐm˨˩/ |
| 血 | hied5 /hiet̚˨/ | hiet /hiet̚˩/ | hiet /hiet̚˨/ | hiet /hiet̚˩/ | hiet /hiet˨/ | hiet /hiet̚˥/ | xye³⁵ /ɕye˧˥/ |
| 肉 | ngiug6 /ŋiuk̚˥/ | ngiu̍k /ŋiuk̚˥/ | ngiuk /ŋiuk̚˥/ | ngiu̍k /ŋiuk̚˥/ | ngiuk /ŋiuk˥/ | ngiu̍k /ŋiuk̚˨/ | nyuk²² /ɲuk̚˨˨/ |
| 上 | song4 /soŋ˥˥/ | sòng /soŋ˥˧/ | song /soŋ˥˥/ | sòng /soŋ˥˧/ | siong /ɕioŋ˧˥/ | sòng /soŋ˧˧/ | song⁵³ /sɔŋ˥˧/ |
| 下 | ha4 /ha˥˥/ | hà /ha˥˧/ | ha /ha˥˥/ | hà /ha˥˧/ | ha /ha˧˥/ | hà /ha˧˧/ | xia⁵³ /ɕia˥˧/ |
| 中 | zung1 /tsuŋ˨˦/ | chûng /tsuŋ˦˦/ | chûng /tsuŋ˦˦/ | chûng /tsuŋ˧˧/ | tung /tuŋ˦/ | zhûng /tʃuŋ˥˧/ | zung⁴⁴ /tsuŋ˦˦/ |
| 中 | zung4 /tsuŋ˥˥/ | chùng /tsuŋ˥˧/ | chung /tsuŋ˥˥/ | chùng /tsuŋ˥˧/ | tung /tuŋ˧˥/ | zhùng /tʃuŋ˩˩/ | zung²² /tsuŋ˨˨/ |
| 央 | iong1 /joŋ˨˦/ | yông /joŋ˦˦/ | yông /joŋ˦˦/ | yông /joŋ˧˧/ | iong /ioŋ˦/ | yông /joŋ˥˧/ | iang⁵⁵ /iaŋ˥˥/ |
| 左 | zo3 /tso˧˩/ | chó /tso˧˩/ | chó /tso˧˩/ | chó /tso˧˩/ | tso /tso˧˩/ | chó /tso˨˦/ | zo³⁵ /tso˧˥/ |
| 右 | iu4 /ju˥˥/ | yù /ju˥˧/ | yu /ju˥˥/ | yù /ju˥˧/ | iu /iu˧˥/ | yù /ju˧˧/ | iou²⁴ /iou˨˦/ |
| 東 | dung1 /tuŋ˨˦/ | tûng /tuŋ˦˦/ | tûng /tuŋ˦˦/ | tûng /tuŋ˧˧/ | tung /tuŋ˦/ | tûng /tuŋ˥˧/ | tong³³ /toŋ˧˧/ |
| 西 | si1 /si˨˦/ | sî /si˦˦/ | sî /si˦˦/ | sî /si˧˧/ | sai /sai˦/ | sî /si˥˧/ | sai³³ /sai˧˧/ |
| 南 | nam2 /nam˩˩/ | nam /nam˩˩/ | nàm /nam˨˦/ | nam /nam˩˩/ | nam /nam˧˥/ | nam /nam˥˥/ | nam²¹ /naːm˨˩/ |
| 北 | bed5 /pet̚˨/ | 白讀pet /pet̚˩/文讀pak /pak̚˩/ | 白讀pet /pet̚˨/文讀pak /pak̚˨/ | 白讀pet /pet̚˩/文讀pak /pak̚˩/ | pet /pet˨/ | 白讀pet /pet̚˥/文讀pak /pak̚˥/ | pak⁵ /pak̚˥/ |
| 行 | hang2 /haŋ˩˩/ | hang /haŋ˩˩/ | hang /haŋ˨˦/ | hang /haŋ˩˩/ | hang /haŋ˧˥/ | hang /haŋ˥˥/ | haing³³ /haiŋ˧˧/ |
| 行 | hong4 /hoŋ˥˥/ | hòng /hoŋ˥˧/ | hong /hoŋ˨˦/ | hòng /hoŋ˥˧/ | hang /haŋ˧˥/ | hòng /hoŋ˧˧/ | hang³³ /haŋ˧˧/ |
| 来 | loi2 /loi˩˩/ | loi /loi˩˩/ | lòi /loi˨˦/ | loi /loi˩˩/ | loi /loi˧˥/ | loi /loi˥˥/ | le³³ /lɛ˧˧/ |
| 去 | hi4 /hi˥˥/ | hì /hi˥˧/ | hi /hi˥˥/ | hì /hi˥˧/ | hi /hi˥/ | hì /hi˩˩/ | khoe⁵⁴ /kʰœ˥˦/ |
| 見 | gien4 /kien˥˥/ | kièn /kien˥˧/ | kien /kien˥˥/ | kièn /kien˥˧/ | kien /kien˥/ | kièn /kien˩˩/ | jien⁵³ /tɕiɛn˥˧/ |
| 聞 | vun2 /vun˩˩/ | vun /vun˩˩/ | vùn /vun˨˦/ | vun /vun˩˩/ | vun /vun˧˥/ | vun /vun˥˥/ | uen²¹ /uən˨˩/ |
| 食 | siid6 /sɨt̚˥/ | sṳ̍t /sɨt̚˥/ | sṳ̍t /sɨt̚˥/ | si̍t /sit̚˥/ | sit /sit˥/ | shi̍t /ʃit̚˨/ | sik²² /sɪk̚˨˨/ |
| 飲 | im3 /jim˧˩/ | yím /jim˧˩/ | yím /jim˧˩/ | yím /jim˧˩/ | im /im˧˩/ | yím /jim˨˦/ | am⁵³ /ɐm˥˧/ |
| 走 | zeu3 /tseu˧˩/ | chéu /tseu˧˩/ | chéu /tseu˧˩/ | chéu /tseu˧˩/ | tseu /tseu˧˩/ | chéu /tseu˨˦/ | zeu²¹³ /tsɛu˨˩˧/ |
| 坐 | co1 /tsʰo˨˦/ | chhô /tsʰo˦˦/ | chhô /tsʰo˦˦/ | chhô /tsʰo˧˧/ | tsho /tsʰo˧˥/ | chhô /tsʰo˥˧/ | chho³³ /tsʰo˧˧/ |
| 立 | lib6 /lip̚˥/ | li̍p /lip̚˥/ | li̍p /lip̚˥/ | li̍p /lip̚˥/ | lip /lip˥/ | li̍p /lip̚˨/ | lit⁵ /lit̚˥/ |
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.