台灣客家話 (四縣腔)

Kihakka cha Taiwan

Kichina (Hakka)

FamiliaKichina (Hakka) Wasemaji~3M (~750K kila siku L1) Hatiherufi za Kihan (pamoja na unukuzi wa PFS kwa maneno mahususi ya Kihakka) NchiTaiwan (Hsinchu, Miaoli, Pingtung, Taoyuan) Lugha rasmiTaiwan (lugha ya kitaifa tangu Hakka Basic Act 2018) Uhai wa lughasalama ISO 639-3hak

Kihakka cha Taiwan kinatokana na uhamiaji wa watu wa Hakka kutoka kusini mwa China kuanzia karne ya 17–18. Kinatofautiana na Kihakka cha bara kwa toni, msamiati, na matamshi. Lahaja kuu ni pamoja na Sixian (lahaja iliyozoeleka zaidi, inayotumika hapa, yenye toni sita), Hailu (toni saba), Dabu, Raoping, na Zhao'an. Kinatambuliwa kama lugha ya kitaifa ya Taiwan tangu Sheria ya Msingi ya Hakka ya mwaka 2018, ikiwa na elimu inayofadhiliwa na serikali kwa bidii, vyombo vya habari vya utangazaji (Hakka TV), na mfumo wa uandishi wa herufi za Kilatini wa Pe̍h-fa-sṳ kwa msamiati mahususi wa Kihakka.

Inakozungumzwa

Maneno 31 ya msingi katika Kihakka cha Taiwan

Maji

/sui˧˩/

Moto

/fo˧˩/

Jua

日頭

/ŋit˥tʰeu˩˩/

Mwezi

月光

/ŋiet˥ koŋ˨˦/

Nyota

/sen˨˦/

Mama

阿姆

/a˨˦me˨/

Baba

阿爸

/a˨˦pa˨/

Mimi

𠊎

/ŋai˩˩/

Wewe

/ŋi˩˩/

Jina

/miaŋ˩˩/

Jicho

目珠

/muk˨tsu˨˦/

Mkono

/su˧˩/

Moyo

/sim˨˦/

Upendo

/siak˨/

Mti

樹仔

/su˥ e˧˩/

Nyumba

/vuk˨/

Mbwa

/keu˧˩/

Paka

貓仔

/meu˨˦ e˧˩/

Kula

/sit˥/

Kunywa

/lim˩˩/

Moja

/jit˨/

Mbili

/ŋi˥˥/

Habari

你好

/ŋi˩˩ ho˧˩/

Asante

承蒙你

/sin˩˩ muŋ˩˩ ŋi˩˩/

Nzuri

/ho˧˩/

Kekeo

杜鵑

/tʰu˥˥kien˨˦/

Kompyuta

電腦

/tʰien˥˥no˧˩/

Sushi

壽司

/su˥ si˧˩/

Ulinganishaji wa maneno

Imelinganishwa na lugha za Sinitic (Hakka) zinazohusiana

Maana Kihakka cha TaiwanKihakkaKihakka cha HailuKiyue cha DongguanPinghuaKigan (Jiʼan)Kimin Mashariki
Maji /sui˧˩/ /sui˧˩/ /ʃui˨˦/ /sui˧˥/ /ɬui˦˨/ /sui˨˩˧/ /tsui˧˩/
Moto /fo˧˩/ /fo˧˩/ /fo˨˦/ /fɔ˧˥/ /fu˦˨/ /fo˨˩˧/ /huoi˧˩/
Jua 日頭 /ŋit˥tʰeu˩˩/ 日头 /ŋit˧tʰeu˧˥/ 日頭 /ŋit˨˨tʰeu˨˦/ 日头 /jɐt˨tʰɐu˨˩/ 日头 /ŋit˨tʰɐu˦˦/ 日头 /ɲit˥tʰɛu˨/ 日头 /niʔ˧˧tʰau˧˧/
Mwezi 月光 /ŋiet˥ koŋ˨˦/ 月光 /ŋiet˧koŋ˥/ 月光 /ŋiet˥˥koŋ˥˥/ 月光 /jyt˨kʷɔŋ˥˥/ 月光 /ŋyt˨kwɔŋ˦˦/ 月光 /ŋyot˥kuɔŋ˦˨/ 月光 /ŋuoʔ˨˦kuoŋ˥˥/
Nyota /sen˨˦/ /sen˦/ /sen˥˧/ /sɛŋ˥/ /ɬɪŋ˥/ /ɕiaŋ˧˧/ /saŋ˥/
Mama 阿姆 /a˨˦me˨/ 阿姆 /a˥me˥/ 阿姆 /a˥˥me˥˥/ 阿妈 /a˧˧ma˥˥/ 阿妈 /a˦˦ma˦˦/ 妈妈 /ma˦˨ma˦˨/ 依妈 /i˥˥ma˧˧/
Baba 阿爸 /a˨˦pa˨/ 阿爸 /a˥pa˥/ 阿爸 /a˥˥pa˥˥/ 阿爸 /a˧˧pa˥˥/ 阿爸 /a˦˦pa˦˦/ 爸爸 /pa˥pa˥/ 依爸 /i˥˥pa˥˥/
Mimi 𠊎 /ŋai˩˩/ 𠊎 /ŋai˩/ 𠊎 /ŋai˥˥/ /ŋɔ˩˧/ /ŋo˨˩/ /ŋo˧˩/ /ŋuɑi˧/
Ukurasa 1/4

Ulinganishaji wa usomaji wa Han

Herufi Kihakka cha TaiwanHakka ya MeixianKihakkaHuiyang HakkaShao-Jiang MinKihakka cha HailuGuibei Pinghua (Guilin)
id5 /it̚˨/ yit /jit̚˩/ yit /jit̚˨/ yit /jit̚˩/ it /it˨/ yit /jit̚˥/ it⁵ /it̚˥/
ngi4 /ŋi˥˥/ ngì /ŋi˥˧/ ngi /ŋi˥˥/ ngì /ŋi˥˧/ ngi /ŋi˧˥/ ngì /ŋi˧˧/ ni²² /ni˨˨/
sam1 /sam˨˦/ sâm /sam˦˦/ sâm /sam˦˦/ sâm /sam˧˧/ sang /saŋ˦/ sâm /sam˥˧/ sam⁵⁴ /saːm˥˦/
si4 /si˥˥/ /sɿ˥˧/ si /si˥˥/ /si˥˧/ si /si˥/ /si˩˩/ si²² /si˨˨/
ng3 /ŋ̩˧˩/ ńg /ŋ̍˧˩/ ńg /ŋ̩˧˩/ ńg /ŋ̍˧˩/ ng /ŋ̍˧/ ńg /ŋ̩˨˦/ ng²¹ /ŋ̍˨˩/
liug6 /liuk̚˥/ liu̍k /liuk̚˥/ liuk /liuk̚˥/ liu̍k /liuk̚˥/ liuk /liuk˥/ liu̍k /liuk̚˨/ lok²² /lok̚˨˨/
cid5 /tsʰit̚˨/ chhit /tsʰit̚˩/ chhit /tsʰit̚˨/ chhit /tsʰit̚˩/ chit /tsʰit˨/ chhit /tsʰit̚˥/ chat⁵ /tsʰɐt̚˥/
bad5 /pat̚˨/ pat /pat̚˩/ pat /pat̚˨/ pat /pat̚˩/ pat /pat˨/ pat /pat̚˥/ pat⁵ /pat̚˥/
giu3 /kiu˧˩/ kiú /kiu˧˩/ kiú /kiu˧˩/ kiú /kiu˧˩/ kiu /kiu˧˩/ kiú /kiu˨˦/ kau³⁵ /kɐu˧˥/
siib6 /sɨp̚˥/ sṳ̍p /sɨp̚˥/ sṳ̍p /sɨp̚˥/ si̍p /sip̚˥/ sip /sip˥/ shi̍p /ʃip̚˨/ sap²² /sɐp̚˨˨/
Ukurasa 1/7

Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.