桂北平话
Guibei Pinghua (Guilin)
Kichina-Kitibeti (Kichina, Pinghua — 桂北)
Pinghua ya Kaskazini ya Gui (桂北平话, cnp_gl) huzungumzwa Guilin (桂林), kaskazini mwa Eneo Linalojiendesha la Wazhuang la Guangxi, Uchina. Inawakilisha aina ya Pinghua ya Kaskazini iliyorekodiwa katika Atlasi ya Lugha za Uchina (中国语言地图集) na Kumbukumbu za Lahaja za Guangxi (广西方言志). MFUMO WA TONI: mfumo wa rejista tano unaotumia herufi za toni za Chao (˥˦˧˨˩). [Ya muda — kituo cha kikundi kidogo cha 中国语言地图集; matamshi yametokana na aina ndugu + wasifu wa lahaja, yanasubiri uthibitisho.]
Inakozungumzwa
Usomaji wa herufi za Han katika Guibei Pinghua (Guilin)
| Herufi | Maana | Usomaji | Umbo | IPA |
|---|---|---|---|---|
| 一 | one | it⁵ | /it̚˥/ | |
| 二 | two | ni²² | /ni˨˨/ | |
| 三 | three | sam⁵⁴ | /saːm˥˦/ | |
| 四 | four | si²² | /si˨˨/ | |
| 五 | five | ng²¹ | /ŋ̍˨˩/ | |
| 六 | six | lok²² | /lok̚˨˨/ | |
| 七 | seven | chat⁵ | /tsʰɐt̚˥/ | |
| 八 | eight | pat⁵ | /pat̚˥/ | |
| 九 | nine | kau³⁵ | /kɐu˧˥/ | |
| 十 | ten | sap²² | /sɐp̚˨˨/ | |
| 日 | sun | ni²² | /ni˨˨/ | |
| 月 | moon | ngye²² | /ŋye˨˨/ | |
| 山 | mountain | san³³ | /san˧˧/ | |
| 水 | water | sui³³ | /sui˧˧/ | |
| 火 | fire | xuo³³ | /xuo˧˧/ | |
| 木 | tree | muk⁵ | /muk̚˥/ | |
| 土 | soil | thu³⁵ | /tʰu˧˥/ | |
| 天 | sky | thien²¹ | /tʰiɛn˨˩/ | |
| 地 | ground | ti²¹³ | /ti˨˩˧/ | |
| 海 | sea | xai³⁵ | /xai˧˥/ | |
| 龍 | dragon | loing²¹ | /lœyŋ˨˩/ | |
| 虎 | tiger | xu²¹ | /xu˨˩/ | |
| 犬 | dog | khing²¹ | /kʰyiŋ˨˩/ | |
| 馬 | horse | ma²¹ | /ma˨˩/ | |
| 鳥 | bird | niau²¹ | /niau˨˩/ | |
| 魚 | fish | y²¹ | /y˨˩/ | |
| 牛 | ox | ngiu²⁴ | /ŋiu˨˦/ | |
| 羊 | sheep | iang²⁴ | /iaŋ˨˦/ | |
| 貓 | cat | mau⁴⁴ | /mau˦˦/ | |
| 人 | person | neing³³ | /neiŋ˧˧/ | |
| 手 | hand | chiu²¹ | /tɕʰiu˨˩/ | |
| 足 | foot | jy²⁴ | /tsy˨˦/ | |
| 目 | eye | mu²⁴ | /mu˨˦/ | |
| 耳 | ear | er³³ | /ɚ˧˧/ | |
| 口 | mouth | khou³³ | /kʰəu˧˧/ | |
| 頭 | head | thou³¹ | /tʰəu˧˩/ | |
| 心 | heart | sam²¹ | /sɐm˨˩/ | |
| 血 | blood | xye³⁵ | /ɕye˧˥/ | |
| 肉 | meat | nyuk²² | /ɲuk̚˨˨/ | |
| 上 | up | song⁵³ | /sɔŋ˥˧/ | |
| 下 | down | xia⁵³ | /ɕia˥˧/ | |
| 中 | middle | zung⁴⁴ | /tsuŋ˦˦/ | |
| 中 | hit | zung²² | /tsuŋ˨˨/ | |
| 央 | center | iang⁵⁵ | /iaŋ˥˥/ | |
| 左 | left | zo³⁵ | /tso˧˥/ | |
| 右 | right | iou²⁴ | /iou˨˦/ | |
| 東 | east | tong³³ | /toŋ˧˧/ | |
| 西 | west | sai³³ | /sai˧˧/ | |
| 南 | south | nam²¹ | /naːm˨˩/ | |
| 北 | north | pak⁵ | /pak̚˥/ | |
| 行 | go | haing³³ | /haiŋ˧˧/ | |
| 行 | row | hang³³ | /haŋ˧˧/ | |
| 来 | come | le³³ | /lɛ˧˧/ | |
| 去 | leave | khoe⁵⁴ | /kʰœ˥˦/ | |
| 見 | see | jien⁵³ | /tɕiɛn˥˧/ | |
| 聞 | hear | uen²¹ | /uən˨˩/ | |
| 食 | eat | sik²² | /sɪk̚˨˨/ | |
| 飲 | drink | am⁵³ | /ɐm˥˧/ | |
| 走 | run | zeu²¹³ | /tsɛu˨˩˧/ | |
| 坐 | sit | chho³³ | /tsʰo˧˧/ | |
| 立 | stand | lit⁵ | /lit̚˥/ |
Vyanzo
- 中国语言地图集 (Language Atlas of China) subgroup classification; readings from sibling baseline + dialect surveys
Ulinganishaji wa usomaji wa Han
Imelinganishwa na lugha za Sino-Tibetan (Sinitic, Pinghua — 桂北) zinazohusiana
| Herufi | Guibei Pinghua (Guilin) | Pinghua | Huiyang Hakka | Min Bei | Hakka ya Meixian | Kihakka | Kihakka cha Taiwan |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 一 | it⁵ /it̚˥/ | it⁵ /it̚˥/ | yit /jit̚˩/ | 白讀ì /i˧˧/文讀ĭ /i˨˦/ | yit /jit̚˩/ | yit /jit̚˨/ | id5 /it̚˨/ |
| 二 | ni²² /ni˨˨/ | ni²² /ni˨˨/ | ngì /ŋi˥˧/ | 白讀lâng /laŋ˧˧/文讀nǐ /ni˨˦/ | ngì /ŋi˥˧/ | ngi /ŋi˥˥/ | ngi4 /ŋi˥˥/ |
| 三 | sam⁵⁴ /saːm˥˦/ | sam⁵⁴ /saːm˥˦/ | sâm /sam˧˧/ | sáng /saŋ˥˦/ | sâm /sam˦˦/ | sâm /sam˦˦/ | sam1 /sam˨˦/ |
| 四 | si²² /si˨˨/ | si²² /si˨˨/ | sì /si˥˧/ | sî /si˧˧/ | sì /sɿ˥˧/ | si /si˥˥/ | si4 /si˥˥/ |
| 五 | ng²¹ /ŋ̍˨˩/ | ng²¹ /ŋ̍˨˩/ | ńg /ŋ̍˧˩/ | 白讀ngǚ /ŋy˨˦/文讀ngǔ /ŋu˨˦/ | ńg /ŋ̍˧˩/ | ńg /ŋ̩˧˩/ | ng3 /ŋ̩˧˩/ |
| 六 | lok²² /lok̚˨˨/ | lok²² /lok̚˨˨/ | liu̍k /liuk̚˥/ | 白讀lü̆ /ly˨˦/文讀liŭ /liu˨˦/ | liu̍k /liuk̚˥/ | liuk /liuk̚˥/ | liug6 /liuk̚˥/ |
| 七 | chat⁵ /tsʰɐt̚˥/ | chat⁵ /tsʰɐt̚˥/ | chhit /tsʰit̚˩/ | chĭ /tsʰi˨˦/ | chhit /tsʰit̚˩/ | chhit /tsʰit̚˨/ | cid5 /tsʰit̚˨/ |
| 八 | pat⁵ /pat̚˥/ | pat⁵ /pat̚˥/ | pat /pat̚˩/ | păi /paiʔ˨˦/ | pat /pat̚˩/ | pat /pat̚˨/ | bad5 /pat̚˨/ |
| 九 | kau³⁵ /kɐu˧˥/ | kau³⁵ /kɐu˧˥/ | kiú /kiu˧˩/ | giǔ /kiu˧˩/ | kiú /kiu˧˩/ | kiú /kiu˧˩/ | giu3 /kiu˧˩/ |
| 十 | sap²² /sɐp̚˨˨/ | sap²² /sɐp̚˨˨/ | si̍p /sip̚˥/ | sĭp /siʔ˨˦/ | sṳ̍p /sɨp̚˥/ | sṳ̍p /sɨp̚˥/ | siib6 /sɨp̚˥/ |
| 日 | ni²² /ni˨˨/ | ni²² /ni˨˨/ | ngi̍t /ŋit̚˥/ | nì /ni˦˨/ | ngi̍t /ŋit̚˥/ | ngit /ŋit̚˥/ | ngid6 /ŋit̚˥/ |
| 月 | ngye²² /ŋye˨˨/ | ngye²² /ŋye˨˨/ | ngie̍t /ŋiet̚˥/ | nguĕk /ŋyɛʔ˨˦/ | ngie̍t /ŋiet̚˥/ | ngie̍t /ŋiet̚˥/ | ngied6 /ŋiet̚˥/ |
| 山 | san³³ /san˧˧/ | san³³ /san˧˧/ | sân /san˧˧/ | sáing /saiŋ˥˦/ | sân /san˦˦/ | sân /san˦˦/ | san1 /san˨˦/ |
| 水 | sui³³ /sui˧˧/ | sui³³ /sui˧˧/ | súi /sui˧˩/ | sö̌i /sy˧˩/ | súi /sui˧˩/ | súi /sui˧˩/ | sui3 /sui˧˩/ |
| 火 | xuo³³ /xuo˧˧/ | xuo³³ /xuo˧˧/ | fó /fo˧˩/ | huǒi /xuɛ˧˩/ | fó /fo˧˩/ | fó /fo˧˩/ | fo3 /fo˧˩/ |
| 木 | muk⁵ /muk̚˥/ | muk⁵ /muk̚˥/ | mu̍k /muk̚˥/ | mü̆k /muʔ˨˦/ | mu̍k /muk̚˥/ | muk /muk̚˥/ | mug6 /muk̚˥/ |
| 土 | thu³⁵ /tʰu˧˥/ | thu³⁵ /tʰu˧˥/ | thú /tʰu˧˩/ | thǔ /tʰu˧˩/ | thú /tʰu˧˩/ | thú /tʰu˧˩/ | tu3 /tʰu˧˩/ |
| 天 | thien²¹ /tʰiɛn˨˩/ | thien²¹ /tʰiɛn˨˩/ | thiên /tʰien˧˧/ | thíng /tʰiŋ˥˦/ | thiên /tʰien˦˦/ | thiên /tʰien˦˦/ | tien1 /tʰien˨˦/ |
| 地 | ti²¹³ /ti˨˩˧/ | ti²¹³ /ti˨˩˧/ | thì /tʰi˥˧/ | tî /ti˧˧/ | thì /tʰi˥˧/ | thi /tʰi˥˥/ | ti4 /tʰi˥˥/ |
| 海 | xai³⁵ /xai˧˥/ | xai³⁵ /xai˧˥/ | hói /hoi˧˩/ | hǒi /xai˧˩/ | hói /hoi˧˩/ | hói /hoi˧˩/ | hoi3 /hoi˧˩/ |
| 龍 | loing²¹ /lœyŋ˨˩/ | loing²¹ /lœyŋ˨˩/ | liung /liuŋ˩˩/ | lông /lœyŋ˧˧/ | liung /liuŋ˩˩/ | liùng /liuŋ˨˦/ | liung2 /liuŋ˩˩/ |
| 虎 | xu²¹ /xu˨˩/ | xu²¹ /xu˨˩/ | fú /fu˧˩/ | hǚ /xu˧˩/ | fú /fu˧˩/ | fú /fu˧˩/ | fu3 /fu˧˩/ |
| 犬 | khing²¹ /kʰyiŋ˨˩/ | khing²¹ /kʰyiŋ˨˩/ | khién /kʰien˧˩/ | khǚing /kʰyiŋ˧˩/ | khién /kʰien˧˩/ | khién /kʰien˧˩/ | kien3 /kʰien˧˩/ |
| 馬 | ma²¹ /ma˨˩/ | ma²¹ /ma˨˩/ | má /ma˧˩/ | mǎ /ma˨˩/ | má /ma˧˩/ | má /ma˧˩/ | ma3 /ma˧˩/ |
| 鳥 | niau²¹ /niau˨˩/ | niau²¹ /niau˨˩/ | tiáu /tiau˧˩/ | niǎu /niau˧˩/ | tiáu /tiau˧˩/ | tiáu /tiau˧˩/ | diau3 /tiau˧˩/ |
| 魚 | y²¹ /y˨˩/ | y²¹ /y˨˩/ | ng /ŋ˩˩/ | ngû /ŋy˧˧/ | ng /ŋ˩˩/ | ǹg /ŋ˨˦/ | ng2 /ŋ˩˩/ |
| 牛 | ngiu²⁴ /ŋiu˨˦/ | ngiu²⁴ /ŋiu˨˦/ | ngiu /ŋiu˩˩/ | ngiû /ŋiu˧˧/ | ngiu /ŋiu˩˩/ | ngiù /ŋiu˨˦/ | ngiu2 /ŋiu˩˩/ |
| 羊 | iang²⁴ /iaŋ˨˦/ | iang²⁴ /iaŋ˨˦/ | yong /joŋ˩˩/ | iông /iɔŋ˧˧/ | yong /joŋ˩˩/ | yòng /joŋ˨˦/ | iong2 /joŋ˩˩/ |
| 貓 | mau⁴⁴ /mau˦˦/ | mau⁴⁴ /mau˦˦/ | mêu /meu˧˧/ | máu /mau˥˦/ | mêu /meu˦˦/ | mêu /meu˦˦/ | meu4 /meu˥˥/ |
| 人 | neing³³ /neiŋ˧˧/ | neing³³ /neiŋ˧˧/ | ngin /ŋin˩˩/ | 白讀nông /nœyŋ˧˧/文讀ngi̿ng /ŋiŋ˩˧/ | ngin /ŋin˩˩/ | 白讀ngin /ŋin˨˦/文讀yin /jin˨˦/ | ngin2 /ŋin˩˩/ |
| 手 | chiu²¹ /tɕʰiu˨˩/ | chiu²¹ /tɕʰiu˨˩/ | sú /su˧˩/ | chiǔ /tɕʰiu˧˩/ | sú /su˧˩/ | sú /su˧˩/ | su3 /su˧˩/ |
| 足 | jy²⁴ /tsy˨˦/ | jy²⁴ /tsy˨˦/ | chiuk /tɕiuk̚˩/ | cṳ̆ /tsy˨˦/ | chiuk /tɕiuk̚˩/ | chiuk /tɕiuk̚˨/ | jiug5 /tɕiuk̚˨/ |
| 目 | mu²⁴ /mu˨˦/ | mu²⁴ /mu˨˦/ | mu̍k /muk̚˥/ | mü̆k /muʔ˨˦/ | mu̍k /muk̚˥/ | muk /muk̚˥/ | mug6 /muk̚˥/ |
| 耳 | er³³ /ɚ˧˧/ | er³³ /ɚ˧˧/ | ngí /ŋi˧˩/ | nǐ /ni˧˩/ | ngí /ŋi˧˩/ | ngí /ŋi˧˩/ | ngi3 /ŋi˧˩/ |
| 口 | khou³³ /kʰəu˧˧/ | khou³³ /kʰəu˧˧/ | khiéu /kʰieu˧˩/ | khǒi /kʰɛ˧˩/ | khiéu /kʰieu˧˩/ | khiéu /kʰieu˧˩/ | kieu3 /kʰieu˧˩/ |
| 頭 | thou³¹ /tʰəu˧˩/ | thou³¹ /tʰəu˧˩/ | theu /tʰeu˩˩/ | thǎu /tʰɛ˧˩/ | theu /tʰeu˩˩/ | thèu /tʰeu˨˦/ | teu2 /tʰeu˩˩/ |
| 心 | sam²¹ /sɐm˨˩/ | sam²¹ /sɐm˨˩/ | sîm /sim˧˧/ | séing /seiŋ˥˦/ | sîm /sim˦˦/ | sîm /sim˦˦/ | sim1 /sim˨˦/ |
| 血 | xye³⁵ /ɕye˧˥/ | xye³⁵ /ɕye˧˥/ | hiet /hiet̚˩/ | huĕk /xyɛʔ˨˦/ | hiet /hiet̚˩/ | hiet /hiet̚˨/ | hied5 /hiet̚˨/ |
| 肉 | nyuk²² /ɲuk̚˨˨/ | nyuk²² /ɲuk̚˨˨/ | ngiu̍k /ŋiuk̚˥/ | nü̆k /nyʔ˨˦/ | ngiu̍k /ŋiuk̚˥/ | ngiuk /ŋiuk̚˥/ | ngiug6 /ŋiuk̚˥/ |
| 上 | song⁵³ /sɔŋ˥˧/ | song⁵³ /sɔŋ˥˧/ | sòng /soŋ˥˧/ | siōng /siɔŋ˩˧/ | sòng /soŋ˥˧/ | song /soŋ˥˥/ | song4 /soŋ˥˥/ |
| 下 | xia⁵³ /ɕia˥˧/ | xia⁵³ /ɕia˥˧/ | hà /ha˥˧/ | 白讀a̿ /a˩˧/文讀ha̿ /xa˩˧/ | hà /ha˥˧/ | ha /ha˥˥/ | ha4 /ha˥˥/ |
| 中 | zung⁴⁴ /tsuŋ˦˦/ | zung⁴⁴ /tsuŋ˦˦/ | chûng /tsuŋ˧˧/ | tóng /toŋ˥˦/ | chûng /tsuŋ˦˦/ | chûng /tsuŋ˦˦/ | zung1 /tsuŋ˨˦/ |
| 中 | zung²² /tsuŋ˨˨/ | zung²² /tsuŋ˨˨/ | chùng /tsuŋ˥˧/ | dóng /toŋ˦˦/ | chùng /tsuŋ˥˧/ | chung /tsuŋ˥˥/ | zung4 /tsuŋ˥˥/ |
| 央 | iang⁵⁵ /iaŋ˥˥/ | iang⁵⁵ /iaŋ˥˥/ | yông /joŋ˧˧/ | ióng /iɔŋ˥˦/ | yông /joŋ˦˦/ | yông /joŋ˦˦/ | iong1 /joŋ˨˦/ |
| 左 | zo³⁵ /tso˧˥/ | zo³⁵ /tso˧˥/ | chó /tso˧˩/ | tsǒ /tso˧˩/ | chó /tso˧˩/ | chó /tso˧˩/ | zo3 /tso˧˩/ |
| 右 | iou²⁴ /iou˨˦/ | iou²⁴ /iou˨˦/ | yù /ju˥˧/ | iû /iu˧˧/ | yù /ju˥˧/ | yu /ju˥˥/ | iu4 /ju˥˥/ |
| 東 | tong³³ /toŋ˧˧/ | tong³³ /toŋ˧˧/ | tûng /tuŋ˧˧/ | dóng /tɔŋ˥˦/ | tûng /tuŋ˦˦/ | tûng /tuŋ˦˦/ | dung1 /tuŋ˨˦/ |
| 西 | sai³³ /sai˧˧/ | sai³³ /sai˧˧/ | sî /si˧˧/ | sí /si˥˦/ | sî /si˦˦/ | sî /si˦˦/ | si1 /si˨˦/ |
| 南 | nam²¹ /naːm˨˩/ | nam²¹ /naːm˨˩/ | nam /nam˩˩/ | nāng /naŋ˧˧/ | nam /nam˩˩/ | nàm /nam˨˦/ | nam2 /nam˩˩/ |
| 北 | pak⁵ /pak̚˥/ | pak⁵ /pak̚˥/ | 白讀pet /pet̚˩/文讀pak /pak̚˩/ | bă̤ /pɛ˨˦/ | 白讀pet /pet̚˩/文讀pak /pak̚˩/ | 白讀pet /pet̚˨/文讀pak /pak̚˨/ | bed5 /pet̚˨/ |
| 行 | haing³³ /haiŋ˧˧/ | haing³³ /haiŋ˧˧/ | hang /haŋ˩˩/ | hâing /haiŋ˧˧/ | hang /haŋ˩˩/ | hang /haŋ˨˦/ | hang2 /haŋ˩˩/ |
| 行 | hang³³ /haŋ˧˧/ | hang³³ /haŋ˧˧/ | hòng /hoŋ˥˧/ | hông /hɔŋ˧˧/ | hòng /hoŋ˥˧/ | hong /hoŋ˨˦/ | hong4 /hoŋ˥˥/ |
| 来 | le³³ /lɛ˧˧/ | le³³ /lɛ˧˧/ | loi /loi˩˩/ | lâi /lai˧˧/ | loi /loi˩˩/ | lòi /loi˨˦/ | loi2 /loi˩˩/ |
| 去 | khoe⁵⁴ /kʰœ˥˦/ | khoe⁵⁴ /kʰœ˥˦/ | hì /hi˥˧/ | khö́i /kʰœi˦˥/ | hì /hi˥˧/ | hi /hi˥˥/ | hi4 /hi˥˥/ |
| 見 | jien⁵³ /tɕiɛn˥˧/ | jien⁵³ /tɕiɛn˥˧/ | kièn /kien˥˧/ | kǐng /kiŋ˧˩/ | kièn /kien˥˧/ | kien /kien˥˥/ | gien4 /kien˥˥/ |
| 聞 | uen²¹ /uən˨˩/ | uen²¹ /uən˨˩/ | vun /vun˩˩/ | āng /aŋ˧˧/ | vun /vun˩˩/ | vùn /vun˨˦/ | vun2 /vun˩˩/ |
| 食 | sik²² /sɪk̚˨˨/ | sik²² /sɪk̚˨˨/ | si̍t /sit̚˥/ | sĭk /siʔ˨˦/ | sṳ̍t /sɨt̚˥/ | sṳ̍t /sɨt̚˥/ | siid6 /sɨt̚˥/ |
| 飲 | am⁵³ /ɐm˥˧/ | am⁵³ /ɐm˥˧/ | yím /jim˧˩/ | ěing /eiŋ˧˩/ | yím /jim˧˩/ | yím /jim˧˩/ | im3 /jim˧˩/ |
| 走 | zeu²¹³ /tsɛu˨˩˧/ | zeu²¹³ /tsɛu˨˩˧/ | chéu /tseu˧˩/ | tsǎu /tsɛ˧˩/ | chéu /tseu˧˩/ | chéu /tseu˧˩/ | zeu3 /tseu˧˩/ |
| 坐 | chho³³ /tsʰo˧˧/ | chho³³ /tsʰo˧˧/ | chhô /tsʰo˧˧/ | tshô /tsʰo˧˧/ | chhô /tsʰo˦˦/ | chhô /tsʰo˦˦/ | co1 /tsʰo˨˦/ |
| 立 | lit⁵ /lit̚˥/ | lit⁵ /lit̚˥/ | li̍p /lip̚˥/ | lìk /liʔ˦˨/ | li̍p /lip̚˥/ | li̍p /lip̚˥/ | lib6 /lip̚˥/ |
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.