台灣客家話 (海陸腔)
Kihakka cha Hailu
Kichina (Hakka)
Kihakka cha Hailu ni aina ya pili kwa kuenea zaidi ya Kihakka cha Taiwani baada ya Sixian, kikitokana na wahamiaji kutoka kaunti za Haifeng na Lufeng mashariki mwa Guangdong. Kina mfumo wa toni saba (ikilinganishwa na sita za Sixian) na mfululizo wa sauti za sibilanti za kipekee zenye utofautisho tofauti wa apikali na laminali. Hailu kimejikita katika Kaunti ya Hsinchu (na sehemu za Taoyuan, Yilan, Hualien); ndiyo aina inayopendelewa kwa matangazo ya habari katika Hakka TV na inategemeza kanuni zake za uandishi wa Kilatini za Pe̍h-fa-sṳ.
Inakozungumzwa
Maneno 31 ya msingi katika Kihakka cha Hailu
Maji
水
/ʃui˨˦/
Moto
火
/fo˨˦/
Jua
日頭
/ŋit˨˨tʰeu˨˦/
Mwezi
月光
/ŋiet˥˥koŋ˥˥/
Nyota
星
/sen˥˧/
Mama
阿姆
/a˥˥me˥˥/
Baba
阿爸
/a˥˥pa˥˥/
Mimi
𠊎
/ŋai˥˥/
Wewe
你
/ŋi˥˥/
Jina
名
/miaŋ˥˥/
Jicho
目珠
/muk˨˨tʃu˥˥/
Mkono
手
/ʃu˨˦/
Moyo
心
/sim˥˧/
Upendo
惜
/ʃiak˨˨/
Mti
樹仔
/ʃu˨˨e˨˦/
Nyumba
屋
/vuk˨˨/
Mbwa
狗
/keu˨˦/
Paka
貓仔
/meu˥˥e˨˦/
Kula
食
/ʃit˥˥/
Kunywa
啉
/lim˨˦/
Moja
一
/ʒit˨˨/
Mbili
二
/ŋi˧˧/
Habari
你好
/ŋi˨˦ho˨˦/
Asante
承蒙你
/ʃin˨˦muŋ˨˦ŋi˨˦/
Nzuri
好
/ho˨˦/
Kekeo
杜鵑
/tʰu˧˧kien˥˧/
Kompyuta
電腦
/tʰien˧˧no˨˦/
Sushi
壽司
/ʃiu˧˧sɨ˥˧/
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha za Sinitic (Hakka) zinazohusiana
| Maana | Kihakka cha Hailu | Kihakka cha Taiwan | Kihakka | Kihainan | Kihokkien cha Penang | Kihokkien cha Quanzhou | Kimin Mashariki |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | 水 /ʃui˨˦/ | 水 /sui˧˩/ | 水 /sui˧˩/ | 水 /zui˨˩˧/ | 水 /tsui˥˧/ | 水 /tsui˥˥/ | 水 /tsui˧˩/ |
| Moto | 火 /fo˨˦/ | 火 /fo˧˩/ | 火 /fo˧˩/ | 火 /hə˨˩˧/ | 火 /hue˥˧/ | 火 /hə˧˥/ | 火 /huoi˧˩/ |
| Jua | 日頭 /ŋit˨˨tʰeu˨˦/ | 日頭 /ŋit˥tʰeu˩˩/ | 日头 /ŋit˧tʰeu˧˥/ | 日头 /dit˨˨tʰau˨˦/ | 日頭 /lit˥˥tʰau˨˨/ | 日頭 /lit̚˨˦tʰau˨˦/ | 日头 /niʔ˧˧tʰau˧˧/ |
| Mwezi | 月光 /ŋiet˥˥koŋ˥˥/ | 月光 /ŋiet˥ koŋ˨˦/ | 月光 /ŋiet˧koŋ˥/ | 月 /ŋet˨˨/ | 月娘 /ɡueʔ˥˥niũ˨˦/ | 月 /ɡəʔ˨˦/ | 月光 /ŋuoʔ˨˦kuoŋ˥˥/ |
| Nyota | 星 /sen˥˧/ | 星 /sen˨˦/ | 星 /sen˦/ | 星 /ɕe˨˦/ | 星 /tsʰẽ˥/ | 星 /tsʰĩ˧˧/ | 星 /saŋ˥/ |
| Mama | 阿姆 /a˥˥me˥˥/ | 阿姆 /a˨˦me˨/ | 阿姆 /a˥me˥/ | 母 /bo˨˩˧/ | 阿媽 /a˧˧ma˧˧/ | 老母 /lau˦˩bo˧˧/ | 依妈 /i˥˥ma˧˧/ |
| Baba | 阿爸 /a˥˥pa˥˥/ | 阿爸 /a˨˦pa˨/ | 阿爸 /a˥pa˥/ | 父 /ba˨˨/ | 阿爸 /a˧˧pa˥˥/ | 老父 /lau˦˩pɛ˧˧/ | 依爸 /i˥˥pa˥˥/ |
| Mimi | 𠊎 /ŋai˥˥/ | 𠊎 /ŋai˩˩/ | 𠊎 /ŋai˩/ | 我 /va˨˩/ | 我 /ɡua˥˧/ | 我 /ɡua˥˥/ | 我 /ŋuɑi˧/ |
| Wewe | 你 /ŋi˥˥/ | 你 /ŋi˩˩/ | 你 /ŋi˩/ | 汝 /du˨˩/ | 汝 /lu˥˧/ | 汝 /lɯ˥˥/ | 汝 /ny˧/ |
| Jina | 名 /miaŋ˥˥/ | 名 /miaŋ˩˩/ | 名 /miaŋ˩/ | 名 /mia˨˩/ | 名 /miã˧˥/ | 名 /miã˨˦/ | 名 /miaŋ˥˧/ |
| Jicho | 目珠 /muk˨˨tʃu˥˥/ | 目珠 /muk˨tsu˨˦/ | 目 /muk˧/ | 目 /bak˨˨/ | 目 /bak˥˥/ | 目 /bak˨˦/ | 目 /muʔ˨˦/ |
| Mkono | 手 /ʃu˨˦/ | 手 /su˧˩/ | 手 /su˧˩/ | 手 /tsʰiu˨˩˧/ | 手 /tsʰiu˥˧/ | 手 /tsʰiu˧˥/ | 手 /tsʰiu˧˩/ |
| Moyo | 心 /sim˥˧/ | 心 /sim˨˦/ | 心 /sim˥/ | 心 /tim˨˧/ | 心 /sim˧˧/ | 心 /sim˨˨/ | 心 /siŋ˥˥/ |
| Upendo | 惜 /ʃiak˨˨/ | 惜 /siak˨/ | 爱 /oi˧/ | 爱 /ai˨˩/ | 愛 /ai˨˩˧/ | 愛 /ai˦˩/ | 爱 /ai˨˩˧/ |
| Mti | 樹仔 /ʃu˨˨e˨˦/ | 樹仔 /su˥ e˧˩/ | 树 /su˧/ | 树 /tsʰi˨˨/ | 樹 /tsʰiu˩˩/ | 樹 /tsʰiu˦˩/ | 树 /tsʰiu˧˧/ |
| Nyumba | 屋 /vuk˨˨/ | 屋 /vuk˨/ | 屋 /vuk˧/ | 厝 /tsʰu˨˩/ | 厝 /tsʰu˨˩˧/ | 厝 /tsʰu˦˩/ | 厝 /tsʰuo˧˧/ |
| Mbwa | 狗 /keu˨˦/ | 狗 /keu˧˩/ | 狗 /kieu˧˩/ | 狗 /kau˨˩˧/ | 狗 /kau˥˧/ | 狗 /kau˧˥/ | 狗 /kau˧˩/ |
| Paka | 貓仔 /meu˥˥e˨˦/ | 貓仔 /meu˨˦ e˧˩/ | 猫 /miau˥/ | 猫 /ŋiau˥˥/ | 貓 /niau˧˧/ | 貓 /niau˨˨/ | 猫 /ma˥˥/ |
| Kula | 食 /ʃit˥˥/ | 食 /sit˥/ | 食 /sɨt˧/ | 食 /tʰeʔ˥˥/ | 食 /tsiaʔ˥˥/ | 食 /tsiaʔ˨˦/ | 食 /sieʔ˨˦/ |
| Kunywa | 啉 /lim˨˦/ | 啉 /lim˩˩/ | 饮 /iam˧˩/ | 啉 /lim˨˦/ | 啉 /lim˧˧/ | 啉 /lim˨˦/ | 啜 /tsoʔ˨˦/ |
| Moja | 一 /ʒit˨˨/ | 一 /jit˨/ | 一 /it˧/ | 一 /it˥˥/ | 一 /tsit˥˥/ | 一 /it˨˨/ | 一 /suoʔ˨˦/ |
| Mbili | 二 /ŋi˧˧/ | 二 /ŋi˥˥/ | 二 /ŋi˥˧/ | 二 /ʑi˧˧/ | 二 /dʑi˧/ | 二 /dzi˨˨/ | 二 /nɛi˨˦˨/ |
| Habari | 你好 /ŋi˨˦ho˨˦/ | 你好 /ŋi˩˩ ho˧˩/ | 你好 /nɡi˧˥ho˧˩/ | 汝好 /li˨˩˧ho˨˩˧/ | 你好 /li˥˧ho˥˧/ | 汝好 /li˧˥ho˧˥/ | 汝好 /ny˧˧ho˧˧/ |
| Asante | 承蒙你 /ʃin˨˦muŋ˨˦ŋi˨˦/ | 承蒙你 /sin˩˩ muŋ˩˩ ŋi˩˩/ | 多谢 /to˥tsia˧/ | 多谢 /to˨˩zia˨˨/ | 多謝 /to˥˥sia˩˩/ | 多謝 /to˨˨sia˦˩/ | 谢谢 /sia˧˧sia˧˧/ |
| Nzuri | 好 /ho˨˦/ | 好 /ho˧˩/ | 好 /ho˧˩/ | 好 /ho˨˩˧/ | 好 /ho˥˧/ | 好 /ho˧˥/ | 好 /ho˧˩/ |
| Kekeo | 杜鵑 /tʰu˧˧kien˥˧/ | 杜鵑 /tʰu˥˥kien˨˦/ | 伏鸠仔 /pʰʊk̚˥keu˧˥ʋe˧˩/ | — | — | 豆仔鳥 /tau˨˨a˥˥tsiau˥˥/ | — |
| Kompyuta | 電腦 /tʰien˧˧no˨˦/ | 電腦 /tʰien˥˥no˧˩/ | 电脑 /tʰiɛn˥˥nau˧˩/ | — | 電腦 /tiɛn˨˨nãu˥˧/ | 電腦 /tiɛn˦˩nãu˥˥/ | 电脑 /tiɛŋ˨˦˨nɔ˧˧/ |
| Sushi | 壽司 /ʃiu˧˧sɨ˥˧/ | 壽司 /su˥ si˧˩/ | 寿司 /su˥˧sz̩˦˦/ | — | 壽司 /siu˨˨su˧˦/ | 壽司 /siu˦˩sɯ˧˧/ | 寿司 /siɛu˨˦˨sy˥˥/ |
Ulinganishaji wa usomaji wa Han
| Herufi | Kihakka cha Hailu | Huiyang Hakka | Hakka ya Meixian | Kihakka | Kihakka cha Taiwan | Shao-Jiang Min | Kichina cha kale |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 一 | yit /jit̚˥/ | yit /jit̚˩/ | yit /jit̚˩/ | yit /jit̚˨/ | id5 /it̚˨/ | it /it˨/ | ʔjit /ʔjit̚/ |
| 二 | ngì /ŋi˧˧/ | ngì /ŋi˥˧/ | ngì /ŋi˥˧/ | ngi /ŋi˥˥/ | ngi4 /ŋi˥˥/ | ngi /ŋi˧˥/ | ɲi⁵¹ /ɲi˥˩/ |
| 三 | sâm /sam˥˧/ | sâm /sam˧˧/ | sâm /sam˦˦/ | sâm /sam˦˦/ | sam1 /sam˨˦/ | sang /saŋ˦/ | sam¹³ /sam˩˧/ |
| 四 | sì /si˩˩/ | sì /si˥˧/ | sì /sɿ˥˧/ | si /si˥˥/ | si4 /si˥˥/ | si /si˥/ | sz̩⁵¹ /sz̩˥˩/ |
| 五 | ńg /ŋ̩˨˦/ | ńg /ŋ̍˧˩/ | ńg /ŋ̍˧˩/ | ńg /ŋ̩˧˩/ | ng3 /ŋ̩˧˩/ | ng /ŋ̍˧/ | ŋu²⁴ /ŋu˨˦/ |
| 六 | liu̍k /liuk̚˨/ | liu̍k /liuk̚˥/ | liu̍k /liuk̚˥/ | liuk /liuk̚˥/ | liug6 /liuk̚˥/ | liuk /liuk˥/ | liuk /liuk̚/ |
| 七 | chhit /tsʰit̚˥/ | chhit /tsʰit̚˩/ | chhit /tsʰit̚˩/ | chhit /tsʰit̚˨/ | cid5 /tsʰit̚˨/ | chit /tsʰit˨/ | tsʰit /tsʰit̚/ |
| 八 | pat /pat̚˥/ | pat /pat̚˩/ | pat /pat̚˩/ | pat /pat̚˨/ | bad5 /pat̚˨/ | pat /pat˨/ | pat /pat̚/ |
| 九 | kiú /kiu˨˦/ | kiú /kiu˧˩/ | kiú /kiu˧˩/ | kiú /kiu˧˩/ | giu3 /kiu˧˩/ | kiu /kiu˧˩/ | kiw²⁴ /kiw˨˦/ |
| 十 | shi̍p /ʃip̚˨/ | si̍p /sip̚˥/ | sṳ̍p /sɨp̚˥/ | sṳ̍p /sɨp̚˥/ | siib6 /sɨp̚˥/ | sip /sip˥/ | ʑip /ʑip̚/ |
| 日 | ngi̍t /ŋit̚˨/ | ngi̍t /ŋit̚˥/ | ngi̍t /ŋit̚˥/ | ngit /ŋit̚˥/ | ngid6 /ŋit̚˥/ | ngit /ŋit˥/ | ɲit /ɲit̚/ |
| 月 | ngie̍t /ŋiet̚˨/ | ngie̍t /ŋiet̚˥/ | ngie̍t /ŋiet̚˥/ | ngie̍t /ŋiet̚˥/ | ngied6 /ŋiet̚˥/ | ngiet /ŋiet˥/ | ŋyat /ŋyat̚/ |
| 山 | sân /san˥˧/ | sân /san˧˧/ | sân /san˦˦/ | sân /san˦˦/ | san1 /san˨˦/ | san /san˦/ | ʂan¹³ /ʂan˩˧/ |
| 水 | súi /sui˨˦/ | súi /sui˧˩/ | súi /sui˧˩/ | súi /sui˧˩/ | sui3 /sui˧˩/ | sui /sui˧˩/ | ʃyi²⁴ /ʃyi˨˦/ |
| 火 | fó /fo˨˦/ | fó /fo˧˩/ | fó /fo˧˩/ | fó /fo˧˩/ | fo3 /fo˧˩/ | foi /foi˧˩/ | xuo²⁴ /xuo˨˦/ |
| 木 | mu̍k /muk̚˨/ | mu̍k /muk̚˥/ | mu̍k /muk̚˥/ | muk /muk̚˥/ | mug6 /muk̚˥/ | muk /muk˥/ | muk /muk̚/ |
| 土 | thú /tʰu˨˦/ | thú /tʰu˧˩/ | thú /tʰu˧˩/ | thú /tʰu˧˩/ | tu3 /tʰu˧˩/ | thu /tʰu˧˩/ | tʰuə²⁴ /tʰuə˨˦/ |
| 天 | thiên /tʰien˥˧/ | thiên /tʰien˧˧/ | thiên /tʰien˦˦/ | thiên /tʰien˦˦/ | tien1 /tʰien˨˦/ | thien /tʰien˦/ | tʰien¹³ /tʰien˩˧/ |
| 地 | thì /tʰi˧˧/ | thì /tʰi˥˧/ | thì /tʰi˥˧/ | thi /tʰi˥˥/ | ti4 /tʰi˥˥/ | thi /tʰi˧˥/ | di⁵¹ /di˥˩/ |
| 海 | hói /hoi˨˦/ | hói /hoi˧˩/ | hói /hoi˧˩/ | hói /hoi˧˩/ | hoi3 /hoi˧˩/ | hoi /hoi˧˩/ | xaj²⁴ /xaj˨˦/ |
| 龍 | liung /liuŋ˥˥/ | liung /liuŋ˩˩/ | liung /liuŋ˩˩/ | liùng /liuŋ˨˦/ | liung2 /liuŋ˩˩/ | liung /liuŋ˧˥/ | liuŋ¹³ /liuŋ˩˧/ |
| 虎 | fú /fu˨˦/ | fú /fu˧˩/ | fú /fu˧˩/ | fú /fu˧˩/ | fu3 /fu˧˩/ | fu /fu˧˩/ | xuo²⁴ /xuo˨˦/ |
| 犬 | khién /kʰien˨˦/ | khién /kʰien˧˩/ | khién /kʰien˧˩/ | khién /kʰien˧˩/ | kien3 /kʰien˧˩/ | khien /kʰien˧˩/ | kʰwen²⁴ /kʰwen˨˦/ |
| 馬 | má /ma˨˦/ | má /ma˧˩/ | má /ma˧˩/ | má /ma˧˩/ | ma3 /ma˧˩/ | ma /ma˧˩/ | ma²⁴ /ma˨˦/ |
| 鳥 | tiáu /tiau˨˦/ | tiáu /tiau˧˩/ | tiáu /tiau˧˩/ | tiáu /tiau˧˩/ | diau3 /tiau˧˩/ | niau /niau˧˩/ | tew²⁴ /tew˨˦/ |
| 魚 | ng /ŋ˥˥/ | ng /ŋ˩˩/ | ng /ŋ˩˩/ | ǹg /ŋ˨˦/ | ng2 /ŋ˩˩/ | ngi /ŋi˧˥/ | ŋjo¹³ /ŋiɔ˩˧/ |
| 牛 | ngiu /ŋiu˥˥/ | ngiu /ŋiu˩˩/ | ngiu /ŋiu˩˩/ | ngiù /ŋiu˨˦/ | ngiu2 /ŋiu˩˩/ | ngiu /ŋiu˧˥/ | ŋiu¹³ /ŋiu˩˧/ |
| 羊 | yong /joŋ˥˥/ | yong /joŋ˩˩/ | yong /joŋ˩˩/ | yòng /joŋ˨˦/ | iong2 /joŋ˩˩/ | iong /ioŋ˧˥/ | jaŋ¹³ /jaŋ˩˧/ |
| 貓 | mêu /meu˥˧/ | mêu /meu˧˧/ | mêu /meu˦˦/ | mêu /meu˦˦/ | meu4 /meu˥˥/ | mau /mau˦/ | mau¹³ /mau˩˧/ |
| 人 | ngin /ŋin˥˥/ | ngin /ŋin˩˩/ | ngin /ŋin˩˩/ | 白讀ngin /ŋin˨˦/文讀yin /jin˨˦/ | ngin2 /ŋin˩˩/ | ngin /ŋin˧˥/ | ɲin¹³ /ɲin˩˧/ |
| 手 | shiú /ʃiu˨˦/ | sú /su˧˩/ | sú /su˧˩/ | sú /su˧˩/ | su3 /su˧˩/ | chiu /tɕʰiu˧˩/ | ʃiu²⁴ /ʃiu˨˦/ |
| 足 | chiuk /tɕiuk̚˥/ | chiuk /tɕiuk̚˩/ | chiuk /tɕiuk̚˩/ | chiuk /tɕiuk̚˨/ | jiug5 /tɕiuk̚˨/ | chiuk /tɕiuk˨/ | tsiok /tsiok̚/ |
| 目 | mu̍k /muk̚˨/ | mu̍k /muk̚˥/ | mu̍k /muk̚˥/ | muk /muk̚˥/ | mug6 /muk̚˥/ | muk /muk˥/ | muk /muk̚/ |
| 耳 | ngí /ŋi˨˦/ | ngí /ŋi˧˩/ | ngí /ŋi˧˩/ | ngí /ŋi˧˩/ | ngi3 /ŋi˧˩/ | ngi /ŋi˧˩/ | ɲi²⁴ /ɲi˨˦/ |
| 口 | khiéu /kʰieu˨˦/ | khiéu /kʰieu˧˩/ | khiéu /kʰieu˧˩/ | khiéu /kʰieu˧˩/ | kieu3 /kʰieu˧˩/ | kheu /kʰeu˧˩/ | kʰəu²⁴ /kʰəu˨˦/ |
| 頭 | theu /tʰeu˥˥/ | theu /tʰeu˩˩/ | theu /tʰeu˩˩/ | thèu /tʰeu˨˦/ | teu2 /tʰeu˩˩/ | theu /tʰeu˧˥/ | dəu¹³ /dəu˩˧/ |
| 心 | sîm /sim˥˧/ | sîm /sim˧˧/ | sîm /sim˦˦/ | sîm /sim˦˦/ | sim1 /sim˨˦/ | sim /sim˦/ | sim¹³ /sim˩˧/ |
| 血 | hiet /hiet̚˥/ | hiet /hiet̚˩/ | hiet /hiet̚˩/ | hiet /hiet̚˨/ | hied5 /hiet̚˨/ | hiet /hiet˨/ | xyet /xyet̚/ |
| 肉 | ngiu̍k /ŋiuk̚˨/ | ngiu̍k /ŋiuk̚˥/ | ngiu̍k /ŋiuk̚˥/ | ngiuk /ŋiuk̚˥/ | ngiug6 /ŋiuk̚˥/ | ngiuk /ŋiuk˥/ | ɲiuk /ɲiuk̚/ |
| 上 | sòng /soŋ˧˧/ | sòng /soŋ˥˧/ | sòng /soŋ˥˧/ | song /soŋ˥˥/ | song4 /soŋ˥˥/ | siong /ɕioŋ˧˥/ | dʑiaŋ²⁴ /dʑiaŋ˨˦/ |
| 下 | hà /ha˧˧/ | hà /ha˥˧/ | hà /ha˥˧/ | ha /ha˥˥/ | ha4 /ha˥˥/ | ha /ha˧˥/ | ɦja²⁴ /ɦia˨˦/ |
| 中 | zhûng /tʃuŋ˥˧/ | chûng /tsuŋ˧˧/ | chûng /tsuŋ˦˦/ | chûng /tsuŋ˦˦/ | zung1 /tsuŋ˨˦/ | tung /tuŋ˦/ | ʈuŋ¹³ /ʈuŋ˩˧/ |
| 中 | zhùng /tʃuŋ˩˩/ | chùng /tsuŋ˥˧/ | chùng /tsuŋ˥˧/ | chung /tsuŋ˥˥/ | zung4 /tsuŋ˥˥/ | tung /tuŋ˧˥/ | ʈuŋ⁵¹ /ʈuŋ˥˩/ |
| 央 | yông /joŋ˥˧/ | yông /joŋ˧˧/ | yông /joŋ˦˦/ | yông /joŋ˦˦/ | iong1 /joŋ˨˦/ | iong /ioŋ˦/ | ʔiaŋ¹³ /ʔiaŋ˩˧/ |
| 左 | chó /tso˨˦/ | chó /tso˧˩/ | chó /tso˧˩/ | chó /tso˧˩/ | zo3 /tso˧˩/ | tso /tso˧˩/ | tsɑ²⁴ /tsɑ˨˦/ |
| 右 | yù /ju˧˧/ | yù /ju˥˧/ | yù /ju˥˧/ | yu /ju˥˥/ | iu4 /ju˥˥/ | iu /iu˧˥/ | jiou²⁴ /jiou˨˦/ |
| 東 | tûng /tuŋ˥˧/ | tûng /tuŋ˧˧/ | tûng /tuŋ˦˦/ | tûng /tuŋ˦˦/ | dung1 /tuŋ˨˦/ | tung /tuŋ˦/ | tuŋ¹³ /tuŋ˩˧/ |
| 西 | sî /si˥˧/ | sî /si˧˧/ | sî /si˦˦/ | sî /si˦˦/ | si1 /si˨˦/ | sai /sai˦/ | sei¹³ /sei˩˧/ |
| 南 | nam /nam˥˥/ | nam /nam˩˩/ | nam /nam˩˩/ | nàm /nam˨˦/ | nam2 /nam˩˩/ | nam /nam˧˥/ | nɑm¹³ /nɑm˩˧/ |
| 北 | 白讀pet /pet̚˥/文讀pak /pak̚˥/ | 白讀pet /pet̚˩/文讀pak /pak̚˩/ | 白讀pet /pet̚˩/文讀pak /pak̚˩/ | 白讀pet /pet̚˨/文讀pak /pak̚˨/ | bed5 /pet̚˨/ | pet /pet˨/ | pək /pək̚/ |
| 行 | hang /haŋ˥˥/ | hang /haŋ˩˩/ | hang /haŋ˩˩/ | hang /haŋ˨˦/ | hang2 /haŋ˩˩/ | hang /haŋ˧˥/ | ɣæŋ¹³ /ɣæŋ˩˧/ |
| 行 | hòng /hoŋ˧˧/ | hòng /hoŋ˥˧/ | hòng /hoŋ˥˧/ | hong /hoŋ˨˦/ | hong4 /hoŋ˥˥/ | hang /haŋ˧˥/ | ɣaŋ¹³ /ɣaŋ˩˧/ |
| 来 | loi /loi˥˥/ | loi /loi˩˩/ | loi /loi˩˩/ | lòi /loi˨˦/ | loi2 /loi˩˩/ | loi /loi˧˥/ | laj¹³ /laj˩˧/ |
| 去 | hì /hi˩˩/ | hì /hi˥˧/ | hì /hi˥˧/ | hi /hi˥˥/ | hi4 /hi˥˥/ | hi /hi˥/ | kʰy⁵¹ /kʰy˥˩/ |
| 見 | kièn /kien˩˩/ | kièn /kien˥˧/ | kièn /kien˥˧/ | kien /kien˥˥/ | gien4 /kien˥˥/ | kien /kien˥/ | kien⁵¹ /kien˥˩/ |
| 聞 | vun /vun˥˥/ | vun /vun˩˩/ | vun /vun˩˩/ | vùn /vun˨˦/ | vun2 /vun˩˩/ | vun /vun˧˥/ | mvun¹³ /mvun˩˧/ |
| 食 | shi̍t /ʃit̚˨/ | si̍t /sit̚˥/ | sṳ̍t /sɨt̚˥/ | sṳ̍t /sɨt̚˥/ | siid6 /sɨt̚˥/ | sit /sit˥/ | ʑiɪk /ʑiɪk̚/ |
| 飲 | yím /jim˨˦/ | yím /jim˧˩/ | yím /jim˧˩/ | yím /jim˧˩/ | im3 /jim˧˩/ | im /im˧˩/ | ʔim²⁴ /ʔim˨˦/ |
| 走 | chéu /tseu˨˦/ | chéu /tseu˧˩/ | chéu /tseu˧˩/ | chéu /tseu˧˩/ | zeu3 /tseu˧˩/ | tseu /tseu˧˩/ | tsəw²⁴ /tsəw˨˦/ |
| 坐 | chhô /tsʰo˥˧/ | chhô /tsʰo˧˧/ | chhô /tsʰo˦˦/ | chhô /tsʰo˦˦/ | co1 /tsʰo˨˦/ | tsho /tsʰo˧˥/ | dzwa²⁴ /dzwa˨˦/ |
| 立 | li̍p /lip̚˨/ | li̍p /lip̚˥/ | li̍p /lip̚˥/ | li̍p /lip̚˥/ | lib6 /lip̚˥/ | lip /lip˥/ | lip /lip̚/ |
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.