वैदिक संस्कृतम्
Kisanskriti cha Veda
Kihindi-Ulaya (Kihindi-Irani, Kihindi-Aria; Kihindi-Arya cha Kale) · aina ya kihistoria / iliyofichwa
Kisanskriti cha Kivedi ni umbo la kale zaidi lililothibitishwa la Kisanskriti na lugha ya Veda, ikijumuisha Rigveda, maandiko matakatifu ya kale zaidi kati ya hayo. Ni cha hatua ya Kihindi-Arya cha Kale katika tawi la Kihindi-Irani ndani ya familia ya Kihindi-Ulaya, na kilizungumzwa kaskazini mwa bara dogo la India takriban kuanzia katikati ya milenia ya pili hadi katikati ya milenia ya kwanza KK. Kilirithishwa kwa mdomo kwa usahihi wa kustaajabisha kwa karne nyingi kabla ya kuandikwa, na leo hakina wazungumzaji asilia na kinasalia kama lugha ya kihistoria na ya kiibada, kikijulikana kwa lafudhi yake ya kupanda-shuka na mofolojia tajiri ya mnyambuliko na vitenzi.
Inakozungumzwa
Maneno 31 ya msingi katika Kisanskriti cha Veda
Maji
आपः
/aːpaɦ/
Moto
अग्निः
/aɡniɦ/
Jua
सूर्यः
/suːrjaɦ/
Mwezi
चन्द्रमाः
/tɕandramaːɦ/
Nyota
तारा
/taːˈraː/
Mama
माता
/maːtaː/
Baba
पिता
/pitaː/
Mimi
अहम्
/ɐˈɦɐm/
Wewe
त्वम्
/tʋɐm/
Jina
नाम
/naːmɐ/
Jicho
अक्षि
/akʂi/
Mkono
हस्तः
/hastaɦ/
Moyo
हृदयम्
/hr̩dajam/
Upendo
स्नेहः
/sneːɦaɦ/
Mti
वृक्षः
/vr̩kʂaɦ/
Nyumba
गृहम्
/ɡr̩ham/
Mbwa
श्वा
/ɕwaː/
Paka
मार्जारः
/maːrdʑaːraɦ/
Kula
अत्ति
/atti/
Kunywa
पिबति
/pibati/
Moja
एकः
/eːkaɦ/
Mbili
द्वौ
/dʋɐu/
Habari
स्वस्ति
/swasti/
Asante
—
/—/
Nzuri
साधु
/saːdʱu/
Kompyuta
गणक
/ɡɐɳɐkɐ/
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha za Indo-European (Indo-Iranian, Indo-Aryan; Old Indo-Aryan) zinazohusiana
| Maana | Kisanskriti cha Veda | Kisanskriti cha Kisasa cha Mazungumzo | Kisanskriti | Kipali | Kipali cha Kielimu (Theravada) | Pracrito ya Maharashtri | Kihindi |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | आपः /aːpaɦ/ | जलम् /dʑalam/ | जलम् /dʑalam/ | उदक /udaka/ | udaka /udaka/ | उदग /udaɡa/ | पानी /paːniː/ |
| Moto | अग्निः /aɡniɦ/ | अग्निः /aɡniɦ/ | अग्निः /aɡniɦ/ | अग्गि /aɡːi/ | aggi /aɡːi/ | अग्गि /aɡɡi/ | आग /aːɡ/ |
| Jua | सूर्यः /suːrjaɦ/ | सूर्यः /suːɾjaɦ/ | सूर्यः /suːɾjaɦ/ | सुरिय /surija/ | suriya /suɾija/ | सूर /suːɾa/ | सूरज /suːɾədʒ/ |
| Mwezi | चन्द्रमाः /tɕandramaːɦ/ | चन्द्रः /tɕandɾaɦ/ | चन्द्रः /tɕandɾaɦ/ | चन्द /tɕanda/ | canda /tɕanda/ | चंद /tʃanda/ | चाँद /tʃãːd/ |
| Nyota | तारा /taːˈraː/ | तारा /t̪aːraː/ | तारा /taːraː/ | तारा /taːraː/ | tārā /ˈt̪aːraː/ | तारा /taːɾaː/ | तारा /taːɾaː/ |
| Mama | माता /maːtaː/ | माता /maːtaː/ | माता /maːtaː/ | माता /maːtaː/ | mātā /maːtaː/ | माय /maːja/ | माँ /mãː/ |
| Baba | पिता /pitaː/ | पिता /pitaː/ | पिता /pitaː/ | पिता /pitaː/ | pitā /pitaː/ | पिअ /piaː/ | पिता /pitaː/ |
| Mimi | अहम् /ɐˈɦɐm/ | अहम् /ɐɦɐm/ | अहम् /ɐɦɐm/ | अहं /ahaŋ/ | ahaṃ /ɐˈhɐŋ/ | अहं /ahan/ | मैं /mɛ̃ː/ |
| Wewe | त्वम् /tʋɐm/ | त्वम् /t̪ʋɐm/ | त्वम् /tʋɐm/ | त्वं /tvaŋ/ | tvaṃ /t̪ʋɐŋ/ | तुमं /tuman/ | तुम /tʊm/ |
| Jina | नाम /naːmɐ/ | नाम /naːmɐ/ | नाम /naːmɐ/ | नाम /naːma/ | nāma /ˈnaːma/ | णाम /ɳaːma/ | नाम /naːm/ |
| Jicho | अक्षि /akʂi/ | अक्षि /akʂi/ | नेत्रम् /neːtɾam/ | चक्खु /tɕakːʰu/ | cakkhu /tɕakːʰu/ | अच्छि /atʃːʰi/ | आँख /ãːkʰ/ |
| Mkono | हस्तः /hastaɦ/ | हस्तः /hastaɦ/ | हस्तः /hastaɦ/ | हत्थ /hatːʰa/ | hattha /hatːʰa/ | हत्थ /hatːʰa/ | हाथ /haːtʰ/ |
| Moyo | हृदयम् /hr̩dajam/ | हृदयम् /hr̩dajam/ | हृदयम् /hr̩dajam/ | हदय /hadaja/ | hadaya /hadaja/ | हिअ /hiaː/ | दिल /dil/ |
| Upendo | स्नेहः /sneːɦaɦ/ | स्नेहः /sneːhaɦ/ | प्रेम /preːma/ | पेम /pema/ | mettā /metːaː/ | पेम /peːma/ | प्यार /pjaːɾ/ |
| Mti | वृक्षः /vr̩kʂaɦ/ | वृक्षः /vr̩kʂaɦ/ | वृक्षः /vr̩kʂaɦ/ | रुक्ख /rukːʰa/ | rukkha /rukːʰa/ | रुक्ख /rukːʰa/ | पेड़ /peːɽ/ |
| Nyumba | गृहम् /ɡr̩ham/ | गृहम् /ɡr̩ham/ | गृहम् /ɡr̩ham/ | घर /ɡʱara/ | gehā /ɡehaː/ | घर /ɡʱaɾa/ | घर /ɡʱəɾ/ |
| Mbwa | श्वा /ɕwaː/ | कुक्कुरः /kukːuɾaɦ/ | श्वा /ɕvaː/ | सुनख /sunakʰa/ | sunakha /sunakʰa/ | सुणग /suɳaɡa/ | कुत्ता /kutːaː/ |
| Paka | मार्जारः /maːrdʑaːraɦ/ | मार्जारः /maːɾdʑaːɾaɦ/ | मार्जारः /maːɾdʑaːɾaɦ/ | बिळाल /biɭaːla/ | biḷāra /biɭaːɾa/ | मज्जार /madʒːaːra/ | बिल्ली /bilːiː/ |
| Kula | अत्ति /atti/ | खादति /kʰaːdati/ | खादति /kʰaːdati/ | खादति /kʰaːdati/ | bhuñjati /bʱuɲdʒati/ | खा /kʰaː/ | खाना /kʰaːnaː/ |
| Kunywa | पिबति /pibati/ | पिबति /pibati/ | पिबति /pibati/ | पिवति /pivati/ | pivati /pivati/ | पिब /piba/ | पीना /piːnaː/ |
| Moja | एकः /eːkaɦ/ | एकः /eːkaɦ/ | एकः /eːkaɦ/ | एक /eka/ | eka /eka/ | एग /eɡa/ | एक /eːk/ |
| Mbili | द्वौ /dʋɐu/ | द्वे /d̪ʋeː/ | द्वि /dvi/ | द्वे /dve/ | dve /d̪ʋe/ | दो /do/ | दो /d̪oː/ |
| Habari | स्वस्ति /swasti/ | नमस्कारः /namaskaːɾaɦ/ | नमस्ते /namasteː/ | नमो /namo/ | namo /namo/ | — /—/ | नमस्ते /namasteː/ |
| Asante | — /—/ | धन्यवादाः /dʱanjaʋaːdaːɦ/ | धन्यवादः /dʱanjaʋaːdaɦ/ | अनुमोदामि /anumodaːmi/ | anumodanā /anumodanaː/ | — /—/ | धन्यवाद /dʱanjaʋaːd/ |
| Nzuri | साधु /saːdʱu/ | साधु /saːdʱu/ | साधु /saːdʱu/ | साधु /saːdʱu/ | kusala /kusala/ | साहु /saːhu/ | अच्छा /atʃːʰaː/ |
| Kompyuta | गणक /ɡɐɳɐkɐ/ | संगणकः /sɐŋɡɐɳɐkɐh/ | गणक /ɡɐ.ɳɐ.kɐ/ | गणक /ɡɐɳɐkɐ/ | gaṇaka /ɡɐɳɐkɐ/ | — | कंप्यूटर /kəm.pjuː.ʈəɾ/ |
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.