Chamoru
Kichamorro
Austronesian (Western Malayo-Polynesian)
Kichamorro ni lugha ya asili ya Guam na Visiwa vya Mariana Kaskazini. Baada ya karne nyingi za utawala wa Kihispania, ina safu kubwa ya msamiati wa Kihispania, na muundo wa kishazi cha nomino umeundwa upya kufuata mtindo wa Kihispania.
Inakozungumzwa
Maneno 20 ya msingi katika Kichamorro
Maji
hånom
/haːnom/
Moto
guafi
/ɡʷafi/
Jua
atdao
/atdao/
Mwezi
pulan
/pulan/
Mama
nana
/nana/
Baba
tata
/tata/
Kula
kånno'
/kaːnnoʔ/
Kunywa
gimen
/ɡimen/
Upendo
guaiya
/ɡʷajja/
Moyo
korason
/koɾason/
Mti
trongkon
/tɾoŋkon/
Nyumba
guma'
/ɡumaʔ/
Mbwa
ga'lågu
/ɡaʔlaːɡu/
Paka
katu
/katu/
Mkono
kånnai
/kaːnnai/
Jicho
matå
/mataː/
Habari
håfa adai
/haːfa adai/
Asante
si yu'os ma'åse'
/si juʔos maʔaːseʔ/
Moja
unu
/unu/
Nzuri
maolek
/maolek/
Vyanzo
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha za Austronesian (Western Malayo-Polynesian) zinazohusiana
| Maana | Kichamorro | Kibikol cha Kati | Kikiribati | Kihiligaynon | Kimalay cha Maluku Kaskazini | Kiwaray | Kimalay cha Ambon |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | hånom /haːnom/ | tubig /tubiɡ/ | ran /ɾan/ | tubig /tubiɡ/ | aer /aer/ | tubig /tubiɡ/ | aer /aer/ |
| Moto | guafi /ɡʷafi/ | kalayo /kalajo/ | ai /ai/ | kalayo /kalajɔ/ | api /api/ | kalayo /kalajɔ/ | api /api/ |
| Jua | atdao /atdao/ | aldaw /aldaw/ | tai /tai/ | adlaw /ʔadlaw/ | matahari /matahari/ | adlaw /ʔadlaw/ | mata hari /mata hari/ |
| Mwezi | pulan /pulan/ | bulan /bulan/ | namwakaina /namʷakaina/ | bulan /bulan/ | bulan /bulan/ | bulan /bulan/ | bulan /bulan/ |
| Mama | nana /nana/ | nanay /nanaj/ | tinau /tinau/ | nanay /nanaj/ | mama /mama/ | nanay /nanaj/ | mama /mama/ |
| Baba | tata /tata/ | tatay /tataj/ | tamau /tamau/ | tatay /tataj/ | papa /papa/ | tatay /tataj/ | papa /papa/ |
| Kula | kånno' /kaːnnoʔ/ | kakanon /kakanon/ | amwarake /amʷaɾake/ | kaon /kaʔɔn/ | makang /makaŋ/ | kaon /kaʔon/ | makang /makaŋ/ |
| Kunywa | gimen /ɡimen/ | inumon /inumon/ | nima /nima/ | inom /ʔinɔm/ | minong /minoŋ/ | inom /ʔinɔm/ | minong /minoŋ/ |
| Upendo | guaiya /ɡʷajja/ | pagkamoot /paɡkamoʔot/ | tangira /taŋiɾa/ | gugma /ɡuɡma/ | cinta /tʃinta/ | gugma /ɡuɡma/ | sayang /sajaŋ/ |
| Moyo | korason /koɾason/ | puso /puso/ | nano /nano/ | tagipusoon /taɡipusɔʔɔn/ | hati /hati/ | kasingkasing /kasiŋkasiŋ/ | hati /hati/ |
| Mti | trongkon /tɾoŋkon/ | kahoy /kahoj/ | kai /kai/ | kahoy /kahɔj/ | pohong /pohoŋ/ | kahoy /kahɔj/ | pohon /pohon/ |
| Nyumba | guma' /ɡumaʔ/ | harong /haɾoŋ/ | auti /auti/ | balay /balaj/ | ruma /ruma/ | balay /balaj/ | ruma /ruma/ |
| Mbwa | ga'lågu /ɡaʔlaːɡu/ | ayam /ajam/ | kamea /kamea/ | ido /ʔidɔ/ | anjing /andʒiŋ/ | ayam /ˈʔajam/ | anjing /andʒiŋ/ |
| Paka | katu /katu/ | ikos /ikos/ | katu /katu/ | kuting /kutiŋ/ | ikung /ikuŋ/ | misay /misaj/ | kucing /kutʃiŋ/ |
| Mkono | kånnai /kaːnnai/ | kamot /kamot/ | bai /bai/ | kamot /kamɔt/ | tangang /taŋaŋ/ | kamot /kamɔt/ | tangang /taŋaŋ/ |
| Jicho | matå /mataː/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ |
| Habari | håfa adai /haːfa adai/ | kumusta /kumusta/ | mauri /mauɾi/ | kamusta /kamusta/ | cerang /tʃeraŋ/ | kumusta /kumusta/ | hela /hela/ |
| Asante | si yu'os ma'åse' /si juʔos maʔaːseʔ/ | dios mabalos /dios mabalos/ | ko rabwa /ko ɾabʷa/ | salamat /salamat/ | tarima kase /tarima kase/ | salamat /salamat/ | tarima kase /tarima kase/ |
| Moja | unu /unu/ | saro /saɾo/ | teuana /teuana/ | isa /ʔisa/ | satu /satu/ | usa /ʔusa/ | satu /satu/ |
| Nzuri | maolek /maolek/ | marhay /maɾhaj/ | raoiroi /ɾaoiɾoi/ | maayo /maʔajɔ/ | bae /bae/ | maupay /maʔupaj/ | bagus /baɡus/ |
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.