Chamoru
Kichamorro
Kiaustronesia (Western Malayo-Polynesian)
Kichamorro ni lugha ya asili ya Guam na Visiwa vya Mariana Kaskazini. Baada ya karne nyingi za utawala wa Kihispania, ina safu kubwa ya msamiati wa Kihispania, na muundo wa kishazi cha nomino umeundwa upya kufuata mtindo wa Kihispania.
Inakozungumzwa
Maneno 31 ya msingi katika Kichamorro
Maji
hånom
/ˈhɑnom/
Moto
guafi
/ɡʷafi/
Jua
atdao
/atdao/
Mwezi
pulan
/pulan/
Nyota
puti'on
/putiˈʔon/
Mama
nana
/nana/
Baba
tata
/tata/
Mimi
guåhu
/ˈɡwɑhu/
Wewe
hågu
/ˈhɑgu/
Jina
na'an
/ˈnaʔan/
Jicho
måta
/ˈmɑtæ/
Mkono
kånnai
/kaːnnai/
Moyo
korason
/koɾason/
Upendo
guaiya
/ɡʷaidza/
Mti
trongkon
/tɾoŋkon/
Nyumba
guma'
/ɡumaʔ/
Mbwa
ga'lågu
/ɡaʔlaːɡu/
Paka
katu
/katu/
Kula
kånno'
/kaːnnoʔ/
Kunywa
gimen
/ɡimen/
Moja
unu
/unu/
Mbili
dos
/dos/
Habari
håfa adai
/haːfa adai/
Asante
si yu'os ma'åse'
/si juʔos maʔaːseʔ/
Nzuri
maolek
/maolek/
Kompyuta
kompiuta
/komˈpiuta/
Vyanzo
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha za Austronesian (Western Malayo-Polynesian) zinazohusiana
| Maana | Kichamorro | Kihiligaynon | Kibikol cha Kati | Kiwaray | Kisebuano | Kimalay cha Maluku Kaskazini | Kiindonesia |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | hånom /ˈhɑnom/ | tubig /tubiɡ/ | tubig /tubiɡ/ | tubig /tubiɡ/ | tubig /tubiɡ/ | aer /aer/ | air /ˈa.ir/ |
| Moto | guafi /ɡʷafi/ | kalayo /kalajɔ/ | kalayo /kalajo/ | kalayo /kalajɔ/ | kalayo /kalajo/ | api /api/ | api /api/ |
| Jua | atdao /atdao/ | adlaw /ʔadlaw/ | saldang /salˈdaŋ/ | adlaw /ʔadlaw/ | adlaw /adlaw/ | matahari /matahari/ | matahari /matahari/ |
| Mwezi | pulan /pulan/ | bulan /bulan/ | bulan /bulan/ | bulan /bulan/ | bulan /bulan/ | bulan /bulan/ | bulan /bulan/ |
| Nyota | puti'on /putiˈʔon/ | bituon /bituˈʔon/ | bitoon /bituʔon/ | bitoon /bituʔon/ | bituon /bituˈʔon/ | bintang /bintaŋ/ | bintang /bintaŋ/ |
| Mama | nana /nana/ | nanay /nanaj/ | nanay /nanaj/ | nanay /nanaj/ | inahan /inahan/ | mama /mama/ | ibu /ibu/ |
| Baba | tata /tata/ | tatay /tataj/ | tatay /tataj/ | tatay /tataj/ | amahan /amahan/ | papa /papa/ | ayah /ajah/ |
| Mimi | guåhu /ˈɡwɑhu/ | ako /ʔaˈko/ | ako /ʔako/ | ako /ʔako/ | ako /ʔaˈko/ | kita /kita/ | saya /saja/ |
| Wewe | hågu /ˈhɑgu/ | ikaw /ʔiˈkaw/ | ika /ʔika/ | ikaw /ʔikaw/ | ikaw /ʔiˈkaw/ | ngana /ŋana/ | kamu /kamu/ |
| Jina | na'an /ˈnaʔan/ | ngalan /ˈŋalan/ | ngaran /ŋaran/ | ngaran /ŋaran/ | ngalan /ˈŋalan/ | nama /nama/ | nama /nama/ |
| Jicho | måta /ˈmɑtæ/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ |
| Mkono | kånnai /kaːnnai/ | kamot /kamɔt/ | kamot /kamot/ | kamot /kamɔt/ | kamot /kamot/ | tangang /taŋaŋ/ | tangan /taŋan/ |
| Moyo | korason /koɾason/ | tagipusoon /taɡipusɔʔɔn/ | puso /puso/ | kasingkasing /kasiŋkasiŋ/ | kasingkasing /kasiŋkasiŋ/ | hati /hati/ | hati /hati/ |
| Upendo | guaiya /ɡʷaidza/ | gugma /ɡuɡma/ | pagkamoot /paɡkamoʔot/ | gugma /ɡuɡma/ | gugma /ɡuɡma/ | cinta /tʃinta/ | cinta /tʃinta/ |
| Mti | trongkon /tɾoŋkon/ | kahoy /kahɔj/ | kahoy /kahoj/ | kahoy /kahɔj/ | kahoy /kahoj/ | pohong /pohoŋ/ | pohon /pohon/ |
| Nyumba | guma' /ɡumaʔ/ | balay /balaj/ | harong /haɾoŋ/ | balay /balaj/ | balay /balaj/ | ruma /ruma/ | rumah /rumah/ |
| Mbwa | ga'lågu /ɡaʔlaːɡu/ | ido /ʔidɔ/ | ayam /ajam/ | ayam /ˈʔajam/ | iro /iɾo/ | anjing /andʒiŋ/ | anjing /andʒiŋ/ |
| Paka | katu /katu/ | kuting /kutiŋ/ | ikos /ikos/ | misay /misaj/ | iring /iɾiŋ/ | ikung /ikuŋ/ | kucing /kutʃiŋ/ |
| Kula | kånno' /kaːnnoʔ/ | kaon /kaʔɔn/ | kakanon /kakanon/ | kaon /kaʔon/ | kaon /kaʔon/ | makang /makaŋ/ | makan /makan/ |
| Kunywa | gimen /ɡimen/ | inom /ʔinɔm/ | inumon /inumon/ | inom /ʔinɔm/ | inom /inom/ | minong /minoŋ/ | minum /minum/ |
| Moja | unu /unu/ | isa /ʔisa/ | saro /saɾo/ | usa /ʔusa/ | usa /usa/ | satu /satu/ | satu /satu/ |
| Mbili | dos /dos/ | duha /duˈha/ | duwa /duwa/ | duha /duha/ | duha /duˈha/ | dua /dua/ | dua /dua/ |
| Habari | håfa adai /haːfa adai/ | kamusta /kamusta/ | kumusta /kumusta/ | kumusta /kumusta/ | kumusta /kumusta/ | cerang /tʃeraŋ/ | halo /ˈhalo/ |
| Asante | si yu'os ma'åse' /si juʔos maʔaːseʔ/ | salamat /salamat/ | dios mabalos /dios mabalos/ | salamat /salamat/ | salamat /salamat/ | tarima kase /tarima kase/ | terima kasih /tərima kasih/ |
| Nzuri | maolek /maolek/ | maayo /maʔajɔ/ | marhay /maɾhaj/ | maupay /maʔupaj/ | maayo /maʔajo/ | bae /bae/ | baik /baiʔ/ |
| Kompyuta | kompiuta /komˈpiuta/ | kompyuter /komˈpjutɛr/ | kompyuter /komˈpjutɛr/ | kompyuter /komˈpjutɛr/ | kompyuter /komˈpjutɛr/ | komputer /komˈputər/ | komputer /kɔmˈputər/ |
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.