Wináray
Kiwaray
Kiaustronesia (Visayan)
Kiwaray (Winaray) ni lugha kuu ya eneo la Visayas Mashariki nchini Philippines, inayozungumzwa kisiwa cha Samar na kaskazini mwa Leyte. Lina uhusiano wa karibu na lugha nyingine za Kibisaya lakini lina sifa zake za kifonolojia na kileksika.
Inakozungumzwa
Maneno 31 ya msingi katika Kiwaray
Maji
tubig
/tubiɡ/
Moto
kalayo
/kalajɔ/
Jua
adlaw
/ʔadlaw/
Mwezi
bulan
/bulan/
Nyota
bitoon
/bituʔon/
Mama
nanay
/nanaj/
Baba
tatay
/tataj/
Mimi
ako
/ʔako/
Wewe
ikaw
/ʔikaw/
Jina
ngaran
/ŋaran/
Jicho
mata
/mata/
Mkono
kamot
/kamɔt/
Moyo
kasingkasing
/kasiŋkasiŋ/
Upendo
gugma
/ɡuɡma/
Mti
kahoy
/kahɔj/
Nyumba
balay
/balaj/
Mbwa
ayam
/ˈʔajam/
Paka
misay
/misaj/
Kula
kaon
/kaʔon/
Kunywa
inom
/ʔinɔm/
Moja
usa
/ʔusa/
Mbili
duha
/duha/
Habari
kumusta
/kumusta/
Asante
salamat
/salamat/
Nzuri
maupay
/maʔupaj/
Kompyuta
kompyuter
/komˈpjutɛr/
Sushi
sushi
/ˈsuʃi/
Vyanzo
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha za Austronesian (Visayan) zinazohusiana
| Maana | Kiwaray | Kihiligaynon | Kisebuano | Kibikol cha Kati | Kibicolano cha Iriga | Kitausug | Kitagalog |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | tubig /tubiɡ/ | tubig /tubiɡ/ | tubig /tubiɡ/ | tubig /tubiɡ/ | tubig /tubiɡ/ | tubig /tubiɡ/ | tubig /tubiɡ/ |
| Moto | kalayo /kalajɔ/ | kalayo /kalajɔ/ | kalayo /kalajo/ | kalayo /kalajo/ | kalayo /kalajɔ/ | kayu /kaju/ | apoy /ʔaˈpoj/ |
| Jua | adlaw /ʔadlaw/ | adlaw /ʔadlaw/ | adlaw /adlaw/ | saldang /salˈdaŋ/ | aldəw /aldəw/ | adlaw /adlaw/ | araw /ˈʔaɾaw/ |
| Mwezi | bulan /bulan/ | bulan /bulan/ | bulan /bulan/ | bulan /bulan/ | bulən /bulən/ | bulan /bulan/ | buwan /buwan/ |
| Nyota | bitoon /bituʔon/ | bituon /bituˈʔon/ | bituon /bituˈʔon/ | bitoon /bituʔon/ | bitóon /bituʔon/ | bituun /bituʔun/ | bituin /bɪtuˈʔin/ |
| Mama | nanay /nanaj/ | nanay /nanaj/ | inahan /inahan/ | nanay /nanaj/ | ina /ina/ | inaꞌ /inaʔ/ | ina /ʔiˈna/ |
| Baba | tatay /tataj/ | tatay /tataj/ | amahan /amahan/ | tatay /tataj/ | ama /ama/ | amaꞌ /amaʔ/ | ama /ʔaˈma/ |
| Mimi | ako /ʔako/ | ako /ʔaˈko/ | ako /ʔaˈko/ | ako /ʔako/ | akó /ʔako/ | aku /aku/ | ako /ʔaˈko/ |
| Wewe | ikaw /ʔikaw/ | ikaw /ʔiˈkaw/ | ikaw /ʔiˈkaw/ | ika /ʔika/ | ikā /ʔika/ | ikaw /ikaw/ | ikaw /ʔiˈkaw/ |
| Jina | ngaran /ŋaran/ | ngalan /ˈŋalan/ | ngalan /ˈŋalan/ | ngaran /ŋaran/ | ngaran /ŋaran/ | ngan /ŋan/ | pangalan /paˈŋalan/ |
| Jicho | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ |
| Mkono | kamot /kamɔt/ | kamot /kamɔt/ | kamot /kamot/ | kamot /kamot/ | kamət /kamət/ | lima /lima/ | kamay /kamaj/ |
| Moyo | kasingkasing /kasiŋkasiŋ/ | tagipusoon /taɡipusɔʔɔn/ | kasingkasing /kasiŋkasiŋ/ | puso /puso/ | puso /puso/ | pusuꞌ /pusuʔ/ | puso /puˈsoʔ/ |
| Upendo | gugma /ɡuɡma/ | gugma /ɡuɡma/ | gugma /ɡuɡma/ | pagkamoot /paɡkamoʔot/ | pagkaibəg /paɡkaʔibəɡ/ | lasa /lasa/ | pag-ibig /paɡʔibiɡ/ |
| Mti | kahoy /kahɔj/ | kahoy /kahɔj/ | kahoy /kahoj/ | kahoy /kahoj/ | kahoy /kahɔj/ | kahuy /kahuj/ | puno /puno/ |
| Nyumba | balay /balaj/ | balay /balaj/ | balay /balaj/ | harong /haɾoŋ/ | baləy /baləj/ | bāy /baːj/ | bahay /bahaj/ |
| Mbwa | ayam /ˈʔajam/ | ido /ʔidɔ/ | iro /iɾo/ | ayam /ajam/ | ayam /ajam/ | iruꞌ /iruʔ/ | aso /ˈʔaso/ |
| Paka | misay /misaj/ | kuting /kutiŋ/ | iring /iɾiŋ/ | ikos /ikos/ | kuting /kutiŋ/ | kuting /kutiŋ/ | pusa /pusa/ |
| Kula | kaon /kaʔon/ | kaon /kaʔɔn/ | kaon /kaʔon/ | kakanon /kakanon/ | kaən /kaʔən/ | kaun /kaʔun/ | kumain /kumaˈʔin/ |
| Kunywa | inom /ʔinɔm/ | inom /ʔinɔm/ | inom /inom/ | inumon /inumon/ | inum /inum/ | minum /minum/ | uminom /ʔumiˈnom/ |
| Moja | usa /ʔusa/ | isa /ʔisa/ | usa /usa/ | saro /saɾo/ | əsad /əsad/ | isa /isa/ | isa /ʔiˈsa/ |
| Mbili | duha /duha/ | duha /duˈha/ | duha /duˈha/ | duwa /duwa/ | darwā /darwaː/ | duwa /duwa/ | dalawa /dalaˈwa/ |
| Habari | kumusta /kumusta/ | kamusta /kamusta/ | kumusta /kumusta/ | kumusta /kumusta/ | kumusta /kumusta/ | kumusta /kumusta/ | kamusta /kamusta/ |
| Asante | salamat /salamat/ | salamat /salamat/ | salamat /salamat/ | dios mabalos /dios mabalos/ | dyos mabalos /djos mabalos/ | magsukul /maɡsukul/ | salamat /salamat/ |
| Nzuri | maupay /maʔupaj/ | maayo /maʔajɔ/ | maayo /maʔajo/ | marhay /maɾhaj/ | marhəy /maɾhəj/ | marayaw /marajaw/ | mabuti /mabuti/ |
| Kompyuta | kompyuter /komˈpjutɛr/ | kompyuter /komˈpjutɛr/ | kompyuter /komˈpjutɛr/ | kompyuter /komˈpjutɛr/ | kompyuter /komˈpjutɛr/ | kompyuter /komˈpjutɛr/ | kompiyuter /kompiˈjuteɾ/ |
| Sushi | sushi /ˈsuʃi/ | sushi /ˈsuʃi/ | sushi /ˈsuʃi/ | sushi /ˈsuʃi/ | sushi /ˈsuʃi/ | sushi /ˈsuʃi/ | sushi /ˈsuʃi/ |
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.