Qafaraf
Kiafar
Afro-Asiatic (Cushitic)
Kiafar (Qafaraf) ni lugha ya watu wa Afar katika Pembe ya Afrika, na ina uhusiano wa karibu na Kisomali (zote ni za Kikushiti cha Mashariki). Lina mfumo wa nadra duniani uitwao "marked nominative", ambapo hali ya nominative ndiyo iliyo na alama ya kimofolojia.
Inakozungumzwa
Maneno 20 ya msingi katika Kiafar
Maji
lee
/leː/
Moto
gira
/ɡira/
Jua
ayró
/ajɾo/
Mwezi
alsá
/alsa/
Mama
inaá
/inaː/
Baba
abbá
/abːa/
Kula
akmé
/akme/
Kunywa
kibé
/kibe/
Upendo
kicimá
/kiħima/
Moyo
lubbí
/lubːi/
Mti
caxá
/ħaɖa/
Nyumba
qarí
/ʕari/
Mbwa
kuduú
/kuduː/
Paka
dummú
/dummu/
Mkono
gabá
/ɡaba/
Jicho
intí
/inti/
Habari
nagá
/naɡa/
Asante
qungúsa
/ʕuŋɡusa/
Moja
enek
/enek/
Nzuri
meqé
/meʕe/
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha za Afro-Asiatic (Cushitic) zinazohusiana
| Maana | Kiafar | Kisaho | Kipashai | Kimaori cha Visiwa vya Cook | Kitetum | Kimanda | Kikonso |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | lee /leː/ | lee /leː/ | واری /waːri/ | vai /vai/ | bee /beː/ | ࡌࡉࡀ /mia/ | inanta /inanta/ |
| Moto | gira /ɡira/ | gira /ɡira/ | انگاری /aŋɡaːri/ | ahi /ahi/ | ahi /ahi/ | ࡍࡅࡓࡀ /nura/ | iya /ija/ |
| Jua | ayró /ajɾo/ | ayro /ajɾo/ | سور /sur/ | rā /raː/ | loron /loɾon/ | ࡔࡀࡌࡔࡀ /ʃamʃa/ | kawa /kawa/ |
| Mwezi | alsá /alsa/ | alsa /alsa/ | مس /mas/ | marama /marama/ | fulan /fulan/ | ࡎࡉࡓࡀ /sira/ | ayeena /ajeːna/ |
| Mama | inaá /inaː/ | ina /ina/ | نا /naː/ | māmā /maːmaː/ | inan /inan/ | ࡀࡌࡀ /ama/ | eedda /eːdːa/ |
| Baba | abbá /abːa/ | abba /abba/ | تاتا /taːtaː/ | pāpā /paːpaː/ | aman /aman/ | ࡀࡁࡀ /aba/ | abba /abːa/ |
| Kula | akmé /akme/ | niitan /niːtan/ | کخن- /kxn/ | kai /kai/ | han /han/ | ࡀࡊࡀࡋ /akal/ | ihaa /ihaː/ |
| Kunywa | kibé /kibe/ | yaaqab /jaːʕab/ | پی- /piː/ | inu /inu/ | hemu /hemu/ | ࡔࡕࡀ /ʃta/ | inakkaa /inakːaː/ |
| Upendo | kicimá /kiħima/ | kichanam /kitʃanam/ | پیار /pjaːr/ | aro'a /aɾoʔa/ | domin /domin/ | ࡓࡅࡄࡌࡀ /ɾuhma/ | jaalla /dʒaːlːa/ |
| Moyo | lubbí /lubːi/ | laffa /laffa/ | دل /dil/ | ngākau /ŋaːkau/ | fuan /fuan/ | ࡋࡉࡁࡀ /liba/ | onna /onːa/ |
| Mti | caxá /ħaɖa/ | caar /ħaːr/ | درغ /darʁ/ | rākau /raːkau/ | ai /ai/ | ࡀࡊࡀࡍࡀ /akana/ | ergaa /erɡaː/ |
| Nyumba | qarí /ʕari/ | kalo /kalo/ | جوغ /dʒoʁ/ | 'are /ʔaɾe/ | uma /uma/ | ࡁࡉࡕࡀ /bita/ | mana /mana/ |
| Mbwa | kuduú /kuduː/ | kare /kaɾe/ | کوتا /kotaː/ | kurī /kuɾiː/ | asu /asu/ | ࡊࡀࡋࡁࡀ /kalba/ | kareta /kaɾeta/ |
| Paka | dummú /dummu/ | dummu /dummu/ | بلور /baloːr/ | ngiao /ŋiao/ | busa /busa/ | ࡔࡅࡍࡀࡓࡀ /ʃunara/ | adurree /aduɾːeː/ |
| Mkono | gabá /ɡaba/ | gaba /ɡaba/ | دست /dast/ | rima /ɾima/ | liman /liman/ | ࡏࡃࡀ /ʔida/ | harka /haɾka/ |
| Jicho | intí /inti/ | int /int/ | اچی /atʃiː/ | mata /mata/ | matan /matan/ | ࡏࡉࡍࡀ /ʔina/ | ila /ila/ |
| Habari | nagá /naɡa/ | malaal /malaːl/ | سلام /salaːm/ | kia orāna /kia oɾaːna/ | bondia /bondia/ | ࡔࡋࡀࡌࡀ /ʃlama/ | akkam /akːam/ |
| Asante | qungúsa /ʕuŋɡusa/ | galatto /ɡalatto/ | شکریه /ʃukrija/ | meitaki /meitaki/ | obrigadu /obɾiɡadu/ | ࡈࡀࡁࡅࡕࡀ /ʈabuta/ | galta /ɡalta/ |
| Moja | enek /enek/ | inki /inki/ | ایک /eːk/ | ta'i /taʔi/ | ida /ida/ | ࡄࡀࡃ /had/ | takka /takːa/ |
| Nzuri | meqé /meʕe/ | meqe /meʕe/ | شو /ʃoː/ | meitaki /meitaki/ | di'ak /diʔak/ | ࡈࡀࡁࡀ /tˤaba/ | fayye /fajːe/ |
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.