རྫོང་ཁ
Дзонгха
сино-тибетские (тибето-бирманские, бодские)
Дзонгкэ — единственный государственный язык Бутана, близкородственный тибетскому. «Дзонгкэ» означает «язык дзонга (крепости)»; записывается тибетским письмом (учен) и разделяет с тибетским классическим литературную традицию.
Где на нём говорят
31 основных слов на языке Дзонгха
Вода
ཆུ
/tɕʰu/
Огонь
མེ
/me/
Солнце
ཉི་མ
/ɲima/
Луна
ཟླ་བ
/dawa/
Звезда
སྐར་མ
/kaːma/
Мать
ཨ་མ
/ama/
Отец
ཨ་པ
/apa/
Я
ང
/ŋa/
Ты
ཁྱོད
/tɕʰøː/
Имя
མིང
/miŋ/
Глаз
མིག
/mik/
Рука
ལག་པ
/lakpa/
Сердце
སྙིང
/ɲiŋ/
Любовь
དགའ་བ
/ɡawa/
Дерево
ཤིང
/ɕiŋ/
Дом
ཁྱིམ
/tɕim/
Собака
ཁྱི
/tɕi/
Кошка
བྱི་ལ
/bila/
Есть
བཟའ
/za/
Пить
འཐུང
/tʰuŋ/
Один
གཅིག
/tɕik/
Два
གཉིས
/ɲiː/
Привет
སྐུ་གཟུགས་བཟང་པོ་ལ
/kuzu zaŋpo la/
Спасибо
བཀའ་དྲིན་ཆེ
/kadrintɕe/
Хороший
ལེགས་ཤོམ
/lekɕom/
Кукушка
ཁུ་བྱུག
/kʰú tɕǔʔ/
Компьютер
གློག་རིག
/lòʔ rìʔ/
Сравнение слов
Сравнение с родственными языками Sino-Tibetan (Tibeto-Burman, Bodish)
| Значение | Дзонгха | Сиккимский | Классический тибетский | Балти | Хамский тибетский | Ладакхи | Классический тибетский (литургический) |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Вода | ཆུ /tɕʰu/ | ཆུ /tɕʰu/ | ཆུ /tɕʰu/ | ཆུ /tɕʰu/ | ཆུ /tɕʰu/ | ཆུ /tɕʰu/ | ཆུ /tɕʰu/ |
| Огонь | མེ /me/ | མེ /me/ | མེ /me/ | མེ /me/ | མེ /me/ | མེ /me/ | མེ /me/ |
| Солнце | ཉི་མ /ɲima/ | ཉི་མ /ɲima/ | ཉི་མ /ɲima/ | ཉི་མ /ɲima/ | ཉི་མ /ɲima/ | ཉི་མ /ɲima/ | ཉི་མ /ɲima/ |
| Луна | ཟླ་བ /dawa/ | ཟླ་བ /dawa/ | ཟླ་བ /dawa/ | ཟླ་བ /dawa/ | ཟླ་བ /dawa/ | ཟླ་བ /zlawa/ | ཟླ་བ /dawa/ |
| Звезда | སྐར་མ /kaːma/ | སྐར་མ་ /kaːma/ | སྐར་མ /karma/ | སྐར་མ /skarma/ | སྐར་མ /karma/ | སྐར་མ /skarma/ | སྐར་མ /karma/ |
| Мать | ཨ་མ /ama/ | ཨ་མ /ama/ | ཨ་མ /ama/ | ཨ་མ /ama/ | ཨ་མ /ama/ | ཨ་མ /ama/ | ཨ་མ /ama/ |
| Отец | ཨ་པ /apa/ | ཨ་པ /apa/ | ཕ /pʰa/ | ཨ་ཕ /apʰa/ | ཨ་ཕ /apʰa/ | ཨ་པ /apa/ | ཡབ /jab/ |
| Я | ང /ŋa/ | ང་ /ŋa/ | ང /ŋa/ | ང /ŋa/ | ང /ŋà/ | ང /ŋa/ | ང /ŋa/ |
| Ты | ཁྱོད /tɕʰøː/ | ཁྱེད་རང་ /kʰeraŋ/ | ཁྱོད /tɕʰø/ | ཁྱང /kʰjaŋ/ | ཁྱོད /cʰø˥/ | ཁྱེད་རང /kʰeːraŋ/ | ཁྱོད /tɕʰø/ |
| Имя | མིང /miŋ/ | མིང་ /miŋ/ | མིང /miŋ/ | མིང /miŋ/ | མིང /miŋ/ | མིང /miŋ/ | མིང /miŋ/ |
| Глаз | མིག /mik/ | མིག /mik/ | མིག /mik/ | མིག /mik/ | མིག /mik/ | མིག /mik/ | མིག /mik/ |
| Рука | ལག་པ /lakpa/ | ལག /lak/ | ལག་པ /lakpa/ | ལག་པ /lakpa/ | ལག་པ /lakpa/ | ལག་པ /lakpa/ | ལག་པ /lakpa/ |
| Сердце | སྙིང /ɲiŋ/ | སྙིང /ɲiŋ/ | སྙིང /ɲiŋ/ | སྙིང /ɲiŋ/ | སྙིང་ /ɲiŋ/ | སྙིང /ɲiŋ/ | སྙིང /ɲiŋ/ |
| Любовь | དགའ་བ /ɡawa/ | དགའ /ɡa/ | དགའ་བ /ɡawa/ | དགའ་བ /ɡaba/ | དགའ་པོ /ɡapo/ | དགའ /ɡa/ | བྱམས་པ /tɕampa/ |
| Дерево | ཤིང /ɕiŋ/ | ཤིང /ɕiŋ/ | ཤིང /ɕiŋ/ | ཤིང /ɕiŋ/ | ཤིང་ /ɕiŋ/ | ཤིང /ʃiŋ/ | ཤིང /ɕiŋ/ |
| Дом | ཁྱིམ /tɕim/ | ཁྱིམ /tɕim/ | ཁྱིམ /tɕʰim/ | ཁང་པ /kʰaŋpa/ | ཁང་པ /kʰaŋpa/ | ཁང་པ /kʰaŋpa/ | ཁང་པ /kʰaŋpa/ |
| Собака | ཁྱི /tɕi/ | ཁྱི /tɕʰi/ | ཁྱི /tɕʰi/ | ཁྱི /kʰi/ | ཁྱི /kʰi/ | ཁྱི /kʰi/ | ཁྱི /tɕʰi/ |
| Кошка | བྱི་ལ /bila/ | ཞི་མི /ʑimi/ | བྱི་ལ /bila/ | བྱི་ལ /bjila/ | ཞི་མི /ʑimi/ | བྱི་ལ /pila/ | ཞི་མི /ʑimi/ |
| Есть | བཟའ /za/ | ཟ /za/ | བཟའ /za/ | ཟ /za/ | ཟ /za/ | ཟ /za/ | བཟའ /sa/ |
| Пить | འཐུང /tʰuŋ/ | འཐུང /tʰuŋ/ | འཐུང /tʰuŋ/ | ཐུང་ /tʰuŋ/ | འཐུང་ /tʰuŋ/ | འཐུང /tʰuŋ/ | འཐུང /tʰuŋ/ |
| Один | གཅིག /tɕik/ | གཅིག /tɕik/ | གཅིག /tɕik/ | གཅིག /tɕik/ | གཅིག /tɕik/ | གཅིག /tɕik/ | གཅིག /tɕik/ |
| Два | གཉིས /ɲiː/ | གཉིས་ /ɲiː/ | གཉིས /ɲiː/ | གཉིས /ɲis/ | གཉིས /ȵiː/ | གཉིས /ɲis/ | གཉིས /ɲiː/ |
| Привет | སྐུ་གཟུགས་བཟང་པོ་ལ /kuzu zaŋpo la/ | ཁམས་བཟང /kʰamsaŋ/ | བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས /tʂaʃi deleks/ | ཨ་སི་ལམ /asilam/ | ཨ་རོ /aro/ | ཇུ་ལེ /dʑule/ | བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས /tʂaʃi delek/ |
| Спасибо | བཀའ་དྲིན་ཆེ /kadrintɕe/ | ཐུགས་རྗེ་ཆེ /tʰuktɕetɕe/ | ཐུགས་རྗེ་ཆེ /tʰukdʑe tɕʰe/ | བཀའ་དྲིན་ཆེ /kadrintɕʰe/ | ཐུགས་རྗེ་ཆེ /tʰukdʑe tɕʰe/ | ཐུགས་རྗེ་ཆེ /tʰuktɕetɕʰe/ | ཐུགས་རྗེ་ཆེ /tʰukdʑe tɕʰe/ |
| Хороший | ལེགས་ཤོམ /lekɕom/ | ལེགས་པོ /lekpo/ | ཡག་པོ /jakpo/ | ཡག་པོ /jakpo/ | ཡག་པོ /jakpo/ | ཡག་པོ /jakpo/ | ཡག་པོ /jakpo/ |
| Кукушка | ཁུ་བྱུག /kʰú tɕǔʔ/ | — | ཁུ་བྱུག /kʰu bjuɡ/ | — | — | — | ཁུ་བྱུག /kʰu bjuɡ/ |
| Компьютер | གློག་རིག /lòʔ rìʔ/ | — | རྩིས་པ /rtsis pa/ | — | — | — | — |
Часть LangMap — проекта визуализации языков. Это статическое, индексируемое резюме; интерактивные карты предлагают аудио произношения, фильтры и вид глобуса.