Tetun
テトゥン語
オーストロネシア語族(中央マレー・ポリネシア諸語)
テトゥン語(Tetun、ISO 639-3: tet)はオーストロネシア語族の言語であり、2002年の東ティモール憲法により、ポルトガル語と並ぶ同国の2つの公用語の一つである。テトゥン・ディリはテトゥン・プラサとも呼ばれ、主要な全国共通語であるとともに公用テトゥン語の基盤であり、数世紀にわたる接触によってポルトガル語由来の語彙を大量に取り入れている。テトゥン・テリクはより保守的な地域変種群からなり、テトゥン・ディリで縮小または失われた文法的特徴を保持する。語順は一般に主語―動詞―目的語で、屈折を広範に用いるよりも語順・助詞・機能語によって多くの文法関係を示す分析的な言語であり、代名詞は一人称複数の包括形と除外形を区別する。政府令1/2004は国立言語学研究所が策定したラテン文字系の公用テトゥン語標準正書法を、国家行政・教育・公共コミュニケーションに用いるものとして採択した。
話される地域
テトゥン語の基本31語
水
bee
/beː/
火
ahi
/ahi/
太陽
loron
/loɾon/
月
fulan
/fulan/
星
fitun
/ˈfitun/
母
inan
/inan/
父
aman
/aman/
私
ha'u
/haʔu/
あなた
ó
/ɔ/
名前
naran
/ˈnaran/
目
matan
/matan/
手
liman
/liman/
心
fuan
/fuan/
愛
domin
/domin/
木
ai
/ai/
家
uma
/uma/
犬
asu
/asu/
猫
busa
/busa/
食べる
han
/han/
飲む
hemu
/hemu/
一
ida
/ida/
二
rua
/ˈrua/
こんにちは
bondia
/bondia/
ありがとう
obrigadu
/obɾiɡadu/
良い
di'ak
/diʔak/
コンピューター
komputadór
/komputaˈdoɾ/
単語の比較
Austronesian (Central Malayo-Polynesian)の関連言語と比較
| 意味 | テトゥン語 | アトニ語 | マラナオ語 | チアチア語 | モツ語 | バタック・アンコラ語 | オーストロネシア祖語 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 水 | bee /beː/ | oe /oe/ | ig /iɡ/ | we'e /weʔe/ | ranu /ɾanu/ | aek /aek/ | *daNum /daNum/ |
| 火 | ahi /ahi/ | ai /ai/ | apoy /apoj/ | api /api/ | lahi /lahi/ | api /api/ | *Sapuy /Sapuy/ |
| 太陽 | loron /loɾon/ | manas /manas/ | alongan /aloŋan/ | holeo /holeo/ | dina /dina/ | mata ni ari /mata ni ari/ | *waRi /waRi/ |
| 月 | fulan /fulan/ | fun /fun/ | bolan /bolan/ | wula /wula/ | hua /hua/ | bulan /bulan/ | *bulaN /bulaN/ |
| 星 | fitun /ˈfitun/ | kfu /kfuʔ/ | bito-on /bitoʔon/ | wicuko /witʃuko/ | hisiu /hisiu/ | bintang /bintaŋ/ | *bituqen /bituqen/ |
| 母 | inan /inan/ | ainaf /ainaf/ | ina /ina/ | ina /ina/ | sinana /sinana/ | inang /inaŋ/ | *ina /ina/ |
| 父 | aman /aman/ | amat /amat/ | ama /ama/ | ama /ama/ | tamana /tamana/ | amang /amaŋ/ | *ama /ama/ |
| 私 | ha'u /haʔu/ | au /au/ | ako /ako/ | indau /indau/ | lau /lau/ | au /au/ | *aku /aku/ |
| あなた | ó /ɔ/ | ho /ho/ | seka /sɵka/ | iso'o /isoʔo/ | oi /oi/ | ho /ho/ | *iSu /iSu/ |
| 名前 | naran /ˈnaran/ | kanan /ˈkanan/ | ngaran /ŋaran/ | ngea /ŋea/ | ladana /ladana/ | goar /goar/ | *ŋajan /ŋajan/ |
| 目 | matan /matan/ | matan /matan/ | mata /mata/ | mata /mata/ | matana /matana/ | mata /mata/ | *maCa /maCa/ |
| 手 | liman /liman/ | ʼniman /ʔniman/ | lima /lima/ | lima /lima/ | ima /ima/ | tangan /taŋan/ | *lima /lima/ |
| 心 | fuan /fuan/ | nesa /nesa/ | pusoʔ /pusoʔ/ | lalo /lalo/ | kudouna /kudouna/ | roha /roha/ | *pusuq /pusuq/ |
| 愛 | domin /domin/ | nekat /nekat/ | kalimo /kalimo/ | pe'elu /peʔelu/ | lalokau /lalokau/ | holong /holoŋ/ | — /—/ |
| 木 | ai /ai/ | hau /hau/ | kayo /kajo/ | sau /sau/ | au /au/ | hayu /haju/ | *kaSiw /kaSiw/ |
| 家 | uma /uma/ | ume /ume/ | walay /walaj/ | ka'ana /kaʔana/ | ruma /ɾuma/ | bagas /baɡas/ | *Rumaq /Rumaq/ |
| 犬 | asu /asu/ | asu /asu/ | aso /aso/ | au /au/ | sisia /sisia/ | asu /asu/ | *asu /asu/ |
| 猫 | busa /busa/ | mose /mose/ | pusa /pusa/ | mbuta /mbuta/ | gosi /ɡosi/ | huting /hutiŋ/ | — /—/ |
| 食べる | han /han/ | ah /ah/ | mangan /maŋan/ | ma'a /maʔa/ | aniani /aniani/ | mangan /maŋan/ | *kaen /kaen/ |
| 飲む | hemu /hemu/ | ninu /ninu/ | minom /minom/ | poroku /poroku/ | inuinu /inuinu/ | minum /minum/ | *inum /inum/ |
| 一 | ida /ida/ | mese /mese/ | isa /isa/ | ise /ise/ | ta /ta/ | sada /sada/ | *isa /isa/ |
| 二 | rua /ˈrua/ | nua /ˈnua/ | dowa /dowa/ | rua /rua/ | rua /rua/ | dua /dua/ | *duSa /duSa/ |
| こんにちは | bondia /bondia/ | neut /neut/ | kapian /kapijan/ | Assalamu'alaikum /asalamu ʔalaikum/ | namo gida /namo ɡida/ | horas /horas/ | — /—/ |
| ありがとう | obrigadu /obɾiɡadu/ | neno biluk /neno biluk/ | salamat /salamat/ | tarima kasi /tarima kasi/ | oi namo /oi namo/ | mauliate /mauliate/ | — /—/ |
| 良い | di'ak /diʔak/ | malaek /malaek/ | mapia /mapija/ | umela /umela/ | namo /namo/ | denggan /deŋɡan/ | — /—/ |
| コンピューター | komputadór /komputaˈdoɾ/ | — | kompyuter /komˈpjutɛr/ | — | — | komputer /komˈputər/ | — |
LangMap — 言語の可視化プロジェクトの一部です。これは静的でクロール可能な要約です。インタラクティブマップでは発音音声・フィルター・地球儀ビューを利用できます。