Ngäbere
ンガベレ語
チブチャ語族
ンガベレ語(グアイミ語、モベレ語とも)は話者数で最大のチブチャ語族の言語で、パナマとコスタリカにまたがる約17万人のンガベの人々によって話されている。チブチャ語族(現存する言語は約14、総話者数約30万人)は、スペインによる征服以前、コスタリカ・パナマ地峡およびコロンビア/ベネズエラ北部を席巻していた。ンガベレ語は話者数が最多ではあるものの、今日なお活力を保つ唯一のチブチャ語族の言語というわけではなく、6万人を超える話者を擁しグナ・ヤラで公用語の地位を持つグナ語(クナ語)もまた活発に継承されている。ンガベ・ブグレ特別自治区(コマルカ、1997年設置、2008年拡大)はラテンアメリカで最大級の先住民自治地域の一つである。言語学的には、ンガベレ語は前鼻音化した鼻音破裂音、複雑な母音体系、SOV語順といった典型的なチブチャ語族の特徴を備える。バイリンガル教育やコマルカのラジオ放送を通じて、言語の保存が今も積極的に進められている。
話される地域
ンガベレ語の基本31語
水
ñö
/ɲø/
火
nio
/nio/
太陽
ngwen
/ŋʷen/
月
só
/só/
星
muke
/muke/
母
meye
/meje/
父
rün
/rɨn/
私
ti
/ti/
あなた
mä
/mæ/
名前
kä
/kæ/
目
okwä
/okwɨ/
手
kise
/kise/
心
brukwä
/bɾukwɨ/
愛
tare
/taɾe/
木
krätä
/kɾɨtɨ/
家
ju
/dʒu/
犬
nukro
/nukɾo/
猫
mishi
/miʃi/
食べる
mrö
/mrø/
飲む
ñögö
/ɲøɡø/
一
krati
/kɾati/
二
krobu
/kɾobu/
こんにちは
käre
/kɨɾe/
ありがとう
kuin
/kuin/
良い
kuin
/kuin/
出典
単語の比較
Chibchanの関連言語と比較
| 意味 | ンガベレ語 | ミサク語 | 北ンデベレ語 | スワジ語 | ミクマク語 | アダンメ語 | ズールー語 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 水 | ñö /ɲø/ | unø /unø/ | amanzi /amanzi/ | emanti /emanti/ | samqwan /samɡʷan/ | nyu /ɲu/ | amanzi /amanzi/ |
| 火 | nio /nio/ | nipi /nipi/ | umlilo /umlilo/ | umlilo /umlilo/ | puktew /puɡdew/ | la /la/ | umlilo /umlilo/ |
| 太陽 | ngwen /ŋʷen/ | shi /ʃi/ | ilanga /ilaŋɡa/ | lilanga /lilaŋɡa/ | naku'set /naɡuːset/ | hyɛ /çɛ/ | ilanga /ilaŋɡa/ |
| 月 | só /só/ | atru /atɾu/ | inyanga /iɲaŋɡa/ | inyanga /iɲaŋɡa/ | tepkunaset /tebɡunaset/ | nyɔnyɔɛ /ɲɔɲɔɛ/ | inyanga /iɲaŋɡa/ |
| 星 | muke /muke/ | kualøm /kwalʌm/ | inkanyezi /iŋkaɲezi/ | inkhanyeti /iŋkʰaɲeti/ | kloqoej /kl̩qwetʃ/ | ŋulami /ŋulami/ | inkanyezi /iŋkaˈɲeːzi/ |
| 母 | meye /meje/ | mama /mama/ | umama /umama/ | make /make/ | nikij /niɡidʒ/ | nyɛ /ɲɛ/ | umama /umama/ |
| 父 | rün /rɨn/ | tata /tata/ | ubaba /uɓaɓa/ | babe /ɓaɓe/ | nujj /nudʒː/ | tsɛ /tsɛ/ | ubaba /uɓaɓa/ |
| 私 | ti /ti/ | na /na/ | mina /mina/ | mine /míne/ | ni'n /niːn/ | i /i/ | mina /ˈmiːna/ |
| あなた | mä /mæ/ | ñui /ɲui/ | wena /wena/ | wena /wéna/ | ki'l /kiːl/ | mo /mo/ | wena /ˈweːna/ |
| 名前 | kä /kæ/ | wetø /wetʌ/ | ibizo /ibizo/ | libito /libiːto/ | wisun /wisun/ | biɛ /biɛ/ | igama /iˈɡaːma/ |
| 目 | okwä /okwɨ/ | kab /kab/ | ilihlo /iliɬo/ | liso /liso/ | pukweck /puɡʷedʒɡ/ | hiŋmɛ /hiŋmɛ/ | iso /iso/ |
| 手 | kise /kise/ | mar /maɾ/ | isandla /isandɮa/ | sandla /sandɮa/ | piten /biden/ | nine /nine/ | isandla /isandɮa/ |
| 心 | brukwä /bɾukwɨ/ | mun /mun/ | inhliziyo /inɬizijo/ | inhlitiyo /inɬitijo/ | ukamlamun /uɡamlamun/ | tsui /tsui/ | inhliziyo /inɬizijo/ |
| 愛 | tare /taɾe/ | kausrap /kawsɾap/ | uthando /utʰando/ | lutsandvo /lutsandwo/ | kesalk /ɡesalɡ/ | suɔmi /suɔmi/ | uthando /utʰando/ |
| 木 | krätä /kɾɨtɨ/ | yu /ju/ | isihlahla /isiɬaɬa/ | sihlahla /siɬaɬa/ | nipi /nibi/ | tso /tso/ | isihlahla /isiɬaɬa/ |
| 家 | ju /dʒu/ | ya /ja/ | indlu /indɮu/ | indlu /indɮu/ | wikuom /wiɡuom/ | we /we/ | indlu /indɮu/ |
| 犬 | nukro /nukɾo/ | kuchi /kutʃi/ | inja /indʒa/ | inja /indʒa/ | lmu'j /lmuːdʒ/ | gbe /ɡbe/ | inja /indʒa/ |
| 猫 | mishi /miʃi/ | mishi /miʃi/ | ikati /ikati/ | likati /likati/ | mia'wj /miaʔwdʒ/ | adi /adi/ | ikati /ikati/ |
| 食べる | mrö /mrø/ | mɵ /mɵ/ | ukudla /ukuɮa/ | kudla /kuɮa/ | mij /midʒ/ | ye /je/ | ukudla /ukuɮa/ |
| 飲む | ñögö /ɲøɡø/ | ushi /uʃi/ | ukunatha /ukunatʰa/ | kunatsa /kunatsa/ | sa'q /saːɡ/ | nu /nu/ | ukuphuza /ukupʰuza/ |
| 一 | krati /kɾati/ | kan /kan/ | nye /ɲe/ | kunye /kuɲe/ | newt /newt/ | kake /kake/ | kunye /kuɲe/ |
| 二 | krobu /kɾobu/ | pa /pa/ | kubili /kubili/ | kubili /kubiːli/ | ta'pu /taːbu/ | enyɔ /eɲɔ/ | kubili /kuˈɓili/ |
| こんにちは | käre /kɨɾe/ | ma'rik /maʔɾik/ | salibonani /saliɓonani/ | sawubona /sawuɓona/ | kwe' /kweː/ | daa /daː/ | sawubona /sawuɓona/ |
| ありがとう | kuin /kuin/ | payn /pajn/ | ngiyabonga /ŋijaɓoŋɡa/ | ngiyabonga /ŋijaɓoŋɡa/ | wela'lin /welaːlin/ | ojakuɛ /odʒakwɛ/ | ngiyabonga /ŋɡijaɓoŋɡa/ |
| 良い | kuin /kuin/ | kausrik /kawsɾik/ | kuhle /kuɬe/ | kuhle /kuɬe/ | kelu'lk /ɡeluːlɡ/ | hɛŋmi /hɛŋmi/ | kuhle /kuɬe/ |
LangMap — 言語の可視化プロジェクトの一部です。これは静的でクロール可能な要約です。インタラクティブマップでは発音音声・フィルター・地球儀ビューを利用できます。