isiNdebele
北ンデベレ語
大西洋・コンゴ語族(バントゥー語群、ングニ語群)
北ンデベレ語(isiNdebele)はジンバブエの主要なンゴニ・バントゥー諸語の言語であり、主にマタベレランド地方で話され、ブラワヨを文化中心とする。19世紀のムジリカジ率いるンゴニ族の南アフリカ北部からの移動を起源とし、ズールー語(zu)と近縁。早期に分岐して別の接触条件下で発展した南アフリカの南ンデベレ語(nbl)とは区別される。2013年憲法でジンバブエの16の公用語の一つとして認められている。
話される地域
北ンデベレ語の基本31語
水
amanzi
/amanzi/
火
umlilo
/umlilo/
太陽
ilanga
/ilaŋɡa/
月
inyanga
/iɲaŋɡa/
星
inkanyezi
/iŋkaɲezi/
母
umama
/umama/
父
ubaba
/uɓaɓa/
私
mina
/mina/
あなた
wena
/wena/
名前
ibizo
/ibizo/
目
ilihlo
/iliɬo/
手
isandla
/isandɮa/
心
inhliziyo
/inɬizijo/
愛
uthando
/utʰando/
木
isihlahla
/isiɬaɬa/
家
indlu
/indɮu/
犬
inja
/indʒa/
猫
ikati
/ikati/
食べる
ukudla
/ukuɮa/
飲む
ukunatha
/ukunatʰa/
一
nye
/ɲe/
二
kubili
/kubili/
こんにちは
salibonani
/saliɓonani/
ありがとう
ngiyabonga
/ŋijaɓoŋɡa/
良い
kuhle
/kuɬe/
カッコウ
inkanku
/iⁿˈkaŋku/
出典
単語の比較
Atlantic-Congo (Bantu, Nguni)の関連言語と比較
| 意味 | 北ンデベレ語 | 南ンデベレ語 | ズールー語 | スワジ語 | コサ語 | ツォンガ語 | ロズィ語 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 水 | amanzi /amanzi/ | amanzi /amanzi/ | amanzi /amanzi/ | emanti /emanti/ | amanzi /amaːnzi/ | mati /mati/ | mezi /mezi/ |
| 火 | umlilo /umlilo/ | umlilo /umlilo/ | umlilo /umlilo/ | umlilo /umlilo/ | umlilo /umlilo/ | ndzilo /ndzilo/ | mulilo /mulilo/ |
| 太陽 | ilanga /ilaŋɡa/ | ilanga /ilaŋɡa/ | ilanga /ilaŋɡa/ | lilanga /lilaŋɡa/ | ilanga /ilaːŋɡa/ | dyambu /dʒambu/ | lizazi /lizazi/ |
| 月 | inyanga /iɲaŋɡa/ | inyanga /iɲaŋɡa/ | inyanga /iɲaŋɡa/ | inyanga /iɲaŋɡa/ | inyanga /iɲaːŋɡa/ | n'weti /ŋweti/ | kweli /kweli/ |
| 星 | inkanyezi /iŋkaɲezi/ | inkwenkwezi /iŋkʷeŋkʷezi/ | inkanyezi /iŋkaˈɲeːzi/ | inkhanyeti /iŋkʰaɲeti/ | inkwenkwezi /iŋkʷeŋkʷezi/ | nyeleti /ɲeleti/ | naleli /naleli/ |
| 母 | umama /umama/ | umma /umma/ | umama /umama/ | make /make/ | umama /umaːma/ | manana /manana/ | ma /ma/ |
| 父 | ubaba /uɓaɓa/ | ubaba /uɓaɓa/ | ubaba /uɓaɓa/ | babe /ɓaɓe/ | utata /utaːta/ | tatana /tatana/ | ndate /ndate/ |
| 私 | mina /mina/ | mina /mina/ | mina /ˈmiːna/ | mine /míne/ | mna /mna/ | mina /mina/ | na /na/ |
| あなた | wena /wena/ | wena /wena/ | wena /ˈweːna/ | wena /wéna/ | wena /wena/ | wena /wena/ | wena /wena/ |
| 名前 | ibizo /ibizo/ | ibizo /ibizo/ | igama /iˈɡaːma/ | libito /libiːto/ | igama /iɡaːma/ | vito /vito/ | libizo /libizo/ |
| 目 | ilihlo /iliɬo/ | ihlo /iɬo/ | iso /iso/ | liso /liso/ | iliso /iliso/ | tihlo /tiɬo/ | liito /liːto/ |
| 手 | isandla /isandɮa/ | isandla /isandɮa/ | isandla /isandɮa/ | sandla /sandɮa/ | isandla /isandɮa/ | voko /voko/ | lizoho /lizoho/ |
| 心 | inhliziyo /inɬizijo/ | ihliziyo /iɬizijo/ | inhliziyo /inɬizijo/ | inhlitiyo /inɬitijo/ | intliziyo /intɬizijo/ | mbilu /mbilu/ | pilu /pilu/ |
| 愛 | uthando /utʰando/ | ithando /itʰando/ | uthando /utʰando/ | lutsandvo /lutsandwo/ | uthando /utʰando/ | rirhandzu /riɾandzu/ | lilato /lilato/ |
| 木 | isihlahla /isiɬaɬa/ | umuthi /umutʰi/ | isihlahla /isiɬaɬa/ | sihlahla /siɬaɬa/ | umthi /umtʰi/ | nsinya /nsiɲa/ | kota /kota/ |
| 家 | indlu /indɮu/ | indlu /indɮu/ | indlu /indɮu/ | indlu /indɮu/ | indlu /indɮu/ | yindlu /jindɮu/ | ndu /ndu/ |
| 犬 | inja /indʒa/ | inja /indʒa/ | inja /indʒa/ | inja /indʒa/ | inja /indʒa/ | mbyana /mbjana/ | nja /ndʒa/ |
| 猫 | ikati /ikati/ | ikati /ikati/ | ikati /ikati/ | likati /likati/ | ikati /ikati/ | mangoyi /maŋɡoji/ | kaze /kaze/ |
| 食べる | ukudla /ukuɮa/ | ukudla /ukuɮa/ | ukudla /ukuɮa/ | kudla /kuɮa/ | ukutya /ukutʲa/ | ku dya /ku dʒa/ | kuca /kutsa/ |
| 飲む | ukunatha /ukunatʰa/ | ukusela /ukusela/ | ukuphuza /ukupʰuza/ | kunatsa /kunatsa/ | ukusela /ukusɛla/ | ku nwa /ku nwa/ | kunwa /kunwa/ |
| 一 | nye /ɲe/ | nye /ɲe/ | kunye /kuɲe/ | kunye /kuɲe/ | inye /iɲɛ/ | rin'we /riŋwe/ | nyinwi /ɲiŋʷi/ |
| 二 | kubili /kubili/ | kubili /kubili/ | kubili /kuˈɓili/ | kubili /kubiːli/ | mbini /mbiːni/ | mbirhi /mbiri/ | peli /peli/ |
| こんにちは | salibonani /saliɓonani/ | lotjhani /lotʃʰani/ | sawubona /sawuɓona/ | sawubona /sawuɓona/ | molo /molo/ | avuxeni /avuʃeni/ | eni sha /ɛni ʃa/ |
| ありがとう | ngiyabonga /ŋijaɓoŋɡa/ | ngiyathokoza /ŋijatʰokoza/ | ngiyabonga /ŋɡijaɓoŋɡa/ | ngiyabonga /ŋijaɓoŋɡa/ | enkosi /ɛnkosi/ | inkomu /iŋkomu/ | nitumezi /nitumezi/ |
| 良い | kuhle /kuɬe/ | kuhle /kuɬe/ | kuhle /kuɬe/ | kuhle /kuɬe/ | lungile /luŋɡilɛ/ | kahle /kaɬe/ | nde /nde/ |
| カッコウ | inkanku /iⁿˈkaŋku/ | — | uphezukomkhono /upʰɛzukomˈkʰono/ | phezukwemkhono /pʰɛzukwɛmˈkʰono/ | uphezukomkhono /upʰɛzukomˈkʰono/ | ngwafalantala /ŋʷafalanˈtala/ | — |
LangMap — 言語の可視化プロジェクトの一部です。これは静的でクロール可能な要約です。インタラクティブマップでは発音音声・フィルター・地球儀ビューを利用できます。