Yugtun
Yupik dell'Alaska centrale
Eschimo-aleutina (Yupik)
Lo yupik dell'Alaska centrale è la più grande lingua yupik e una delle lingue indigene più parlate in Alaska. Fortemente polisintetica: i suffissi verbali possono accumularsi pressoché illimitatamente e una singola parola può esprimere un'intera frase.
Dove si parla
31 parole essenziali in Yupik dell'Alaska centrale
Acqua
meq
/meq/
Fuoco
keneq
/keneq/
Sole
akerta
/akerta/
Luna
iraluq
/iraluq/
Stella
agyaq
/aɣjaq/
Madre
aana
/aːna/
Padre
ata
/ata/
Io
wiinga
/wiːŋa/
Tu
elpet
/əɬpət/
Nome
ateq
/atəq/
Occhio
ii
/iː/
Mano
unirak
/unirak/
Cuore
irua
/irua/
Amore
kenka
/kenka/
Albero
napa
/napa/
Casa
ena
/ena/
Cane
qimugta
/qimuɣta/
Gatto
qassraaraq
/qassraːraq/
Mangiare
ner'uq
/nerʔuq/
Bere
mertuq
/mertuq/
Uno
ataucik
/atautʃik/
Due
malruk
/maɬʁuk/
Ciao
waqaa
/waqaː/
Grazie
quyana
/qujana/
Buono
assirtuq
/asːirtuq/
Parole a confronto
Confrontato con le lingue Eskimo-Aleut (Yupik) correlate
| Significato | Yupik dell'Alaska centrale | Yupik della Siberia centrale | Groenlandese | Inupiaq | Inuktitut | Mandeo | Shuar |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Acqua | meq /meq/ | мэк /mək/ | imeq /imeq/ | imiq /imiq/ | ᐃᒪᖅ /imaq/ | ࡌࡉࡀ /mia/ | yumi /jumi/ |
| Fuoco | keneq /keneq/ | кэныг /kənəɡ/ | ikuallaq /ikuaɬːaq/ | igniq /iɡniq/ | ᐃᑯᒪ /ikuma/ | ࡍࡅࡓࡀ /nura/ | ji /hi/ |
| Sole | akerta /akerta/ | маасьихта /maːsʲixta/ | seqineq /seqineq/ | siqiñiq /siqiɲiq/ | ᓯᕿᓂᖅ /siqiniq/ | ࡔࡀࡌࡔࡀ /ʃamʃa/ | etsa /etsa/ |
| Luna | iraluq /iraluq/ | аасʼта /aːsʼta/ | qaammat /qaːmːat/ | tatqiq /tatqiq/ | ᑕᖅᑭᖅ /taqːiq/ | ࡎࡉࡓࡀ /sira/ | nantu /nantu/ |
| Stella | agyaq /aɣjaq/ | агьяӄ /aɣjaq/ | ulloriaq /uɬːɔʁiaq/ | uvluġiaq /uvluʁiaq/ | ᐅᓪᓗᕆᐊᖅ /ulˈluːriaq/ | ࡊࡅࡊࡁࡀ /ˈkukba/ | yaa /jaː/ |
| Madre | aana /aːna/ | аакаг /aːkaɡ/ | anaana /anaːna/ | aaka /aːka/ | ᐊᓈᓇ /anaːna/ | ࡀࡌࡀ /ama/ | nukur /nukuɾ/ |
| Padre | ata /ata/ | аатаг /aːtaɡ/ | ataata /ataːta/ | aapa /aːpa/ | ᐊᑖᑕ /ataːta/ | ࡀࡁࡀ /aba/ | apar /apaɾ/ |
| Io | wiinga /wiːŋa/ | хванга /xʷaŋa/ | uanga /uaŋa/ | uvaŋa /uvaŋa/ | ᐅᕙᖓ /uˈvaŋa/ | ࡀࡍࡀ /ˈana/ | wi /wi/ |
| Tu | elpet /əɬpət/ | элпэк /əɬpək/ | illit /iɬːit/ | ilvich /iʎvitʃ/ | ᐃᕝᕕᑦ /ivːit/ | ࡀࡍࡀࡕ /at/ | ame /ame/ |
| Nome | ateq /atəq/ | атэӄ /atəq/ | ateq /atəq/ | atiq /atiq/ | ᐊᑎᖅ /aˈtiq/ | ࡔࡅࡌࡀ /ˈʃuma/ | naari /naːɾi/ |
| Occhio | ii /iː/ | ии /iː/ | isi /isi/ | iri /iri/ | ᐃᔨ /iji/ | ࡏࡉࡍࡀ /ʔina/ | jii /hiː/ |
| Mano | unirak /unirak/ | унаак /unaːk/ | assak /asːak/ | argak /arɡak/ | ᐊᒡᒑᖅ /aɡːaːq/ | ࡏࡃࡀ /ʔida/ | uwej /uweh/ |
| Cuore | irua /irua/ | эунгэк /əuŋək/ | uummat /uːmːat/ | uumman /uːmːan/ | ᐆᒻᒪᑦ /uːmːat/ | ࡋࡉࡁࡀ /liba/ | enentai /enentai/ |
| Amore | kenka /kenka/ | сахвэк /saxvək/ | asaaq /asaːq/ | piqpaġiyaa /piqpaʁijaː/ | ᓇᒡᓕᒍᓱᒃ- /naɡliɡusuk/ | ࡓࡅࡄࡌࡀ /ɾuhma/ | anentaiti /anentaiti/ |
| Albero | napa /napa/ | эивкʼак /əivkʼak/ | orpik /oɾpik/ | napaaqtaq /napaːqtaq/ | ᓇᐹᖅᑐᖅ /napaːqtuq/ | ࡏࡋࡀࡍࡀ /ilana/ | numi /numi/ |
| Casa | ena /ena/ | нэӈэн /nəŋən/ | illu /iɬːu/ | iglu /iɡlu/ | ᐃᒡᓗ /iɡlu/ | ࡁࡉࡕࡀ /bita/ | jea /hea/ |
| Cane | qimugta /qimuɣta/ | кагилхак /kaɡilxak/ | qimmeq /qimːeq/ | qimmiq /qimːiq/ | ᕿᒻᒥᖅ /qimːiq/ | ࡊࡀࡋࡁࡀ /kalba/ | yawá /jaˈwa/ |
| Gatto | qassraaraq /qassraːraq/ | пусʼик /pusʼik/ | qitsuk /qitsuk/ | pussiq /pusːiq/ | ᐱᓯᒃᑎ /pisikti/ | ࡔࡅࡍࡀࡓࡀ /ʃunara/ | micha /mitʃa/ |
| Mangiare | ner'uq /nerʔuq/ | нэвлэк /nəvlək/ | nerivoq /neɾivoq/ | niġiruq /niʁiruq/ | ᓂᕆ- /niʁi/ | ࡀࡊࡀࡋ /akal/ | yuata /juata/ |
| Bere | mertuq /mertuq/ | эвлэк /əvlək/ | imerpoq /imeɾpoq/ | imiġuq /imiʁuq/ | ᐃᒥᖅ- /imiq/ | ࡔࡕࡀ /ʃta/ | umarta /umaɾta/ |
| Uno | ataucik /atautʃik/ | атасʼек /atasʼek/ | ataaseq /ataːseq/ | atausiq /atausiq/ | ᐊᑕᐅᓯᖅ /atausiq/ | ࡄࡀࡃ /had/ | chikichik /tʃikitʃik/ |
| Due | malruk /maɬʁuk/ | малгʼук /maɬʁuk/ | marluk /maɬːuk/ | malġuk /maʎɣuk/ | ᒪᕐᕈᒃ /mɑˈruːk/ | ࡕࡓࡉࡍ /tren/ | jimiará /himiaɾa/ |
| Ciao | waqaa /waqaː/ | аипак /aipak/ | aluu /aluː/ | paglagvik /paɡlaɡvik/ | ᐊᐃ /aj/ | ࡔࡋࡀࡌࡀ /ʃlama/ | pujamek /puhamek/ |
| Grazie | quyana /qujana/ | игамсиӄанаӄ /iɡamsiqanaq/ | qujanaq /qujanaq/ | quyanaq /qujanaq/ | ᓇᑯᕐᒦᒃ /nakuʁmiːk/ | ࡈࡀࡁࡅࡕࡀ /ʈabuta/ | yuminsajme /juminsahme/ |
| Buono | assirtuq /asːirtuq/ | асʼилкʼа /asʼilkʼa/ | ajunngilaq /ajuŋːilaq/ | nakuuruq /nakuːruq/ | ᐱᐅᔪᖅ /piujuq/ | ࡈࡀࡁࡀ /tˤaba/ | penker /peŋkeɾ/ |
Parte di LangMap — un progetto di visualizzazione linguistica. Questo è un riepilogo statico e scansionabile; le mappe interattive offrono audio di pronuncia, filtri e una vista globo.