Luxembourg Standard German
Tedesco (Lussemburghese)
Germanica
Il tedesco in Lussemburgo (codice regionale de-LU) è il tedesco standard usato nella vita pubblica multilingue del paese; è distinto dal lussemburghese, lingua germanica occidentale affine e lingua nazionale. In base alla legge sulle lingue del 1984, il tedesco, il francese o il lussemburghese possono essere usati nelle questioni amministrative e giudiziarie, mentre le leggi sono redatte in francese. Il tedesco ha un ruolo centrale nell'alfabetizzazione iniziale e rimane un importante mezzo nell'istruzione secondaria generale, nei giornali, nelle trasmissioni e nella pratica religiosa. L'uso scritto segue l'ortografia tedesca standard, compreso ß, sebbene il lessico, la pronuncia e l'alternanza di codice riflettano il contatto con il lussemburghese e il francese. Il tedesco del Lussemburgo è quindi meglio inteso come uso nazionale del tedesco standard che come lingua separata con una norma completamente indipendente.
Dove si parla
31 parole essenziali in Tedesco (Lussemburghese)
Acqua
Wasser
/vasɐ/
Fuoco
Feuer
/fɔɪ̯ɐ/
Sole
Sonne
/zɔnə/
Luna
Mond
/moːnt/
Stella
Stern
/ʃtɛʁn/
Madre
Mutter
/mʊtɐ/
Padre
Vater
/faːtɐ/
Io
ich
/ɪç/
Tu
du
/duː/
Nome
Name
/ˈnaːmə/
Occhio
Auge
/aʊ̯ɡə/
Mano
Hand
/hant/
Cuore
Herz
/hɛʁts/
Amore
Liebe
/liːbə/
Albero
Baum
/baʊ̯m/
Casa
Haus
/haʊ̯s/
Cane
Hund
/hʊnt/
Gatto
Katze
/katsə/
Mangiare
essen
/ɛsn̩/
Bere
trinken
/tʁɪŋkn̩/
Uno
eins
/aɪ̯ns/
Due
zwei
/tsvaɪ/
Ciao
Hallo
/haloː/
Grazie
danke
/daŋkə/
Buono
gut
/ɡuːt/
Cuculo
Kuckuck
/ˈkʊkʊk/
Parole a confronto
Confrontato con le lingue Germanic correlate
| Significato | Tedesco (Lussemburghese) | Tedesco | Tedesco (austriaco) | Tedesco (Svizzero) | Alto tedesco protomoderno (epoca di Lutero) | Tedesco di Pennsylvania | Kölsch |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Acqua | Wasser /vasɐ/ | Wasser /vasɐ/ | Wasser /vasɐ/ | Wasser /ˈvasər/ | Wasser /ˈvasːər/ | Wasser /vasər/ | Wasser /vasɐ/ |
| Fuoco | Feuer /fɔɪ̯ɐ/ | Feuer /fɔɪ̯ɐ/ | Feuer /fɔɪɐ/ | Feuer /ˈfɔɪ̯ər/ | Fewr /foɪ̯r/ | Feier /faɪər/ | Füer /fyːɐ/ |
| Sole | Sonne /zɔnə/ | Sonne /zɔnə/ | Sonne /sɔnə/ | Sonne /ˈsɔnə/ | Sonne /ˈzɔnə/ | Sunn /sʊn/ | Sonn /zɔn/ |
| Luna | Mond /moːnt/ | Mond /moːnt/ | Mond /moːnt/ | Mond /moːnt/ | Mond /moːnt/ | Muun /muːn/ | Mond /moːnt/ |
| Stella | Stern /ʃtɛʁn/ | Stern /ʃtɛʁn/ | Stern /ʃtɛʁn/ | Stern /ʃtɛrn/ | Stern /ʃtɛrn/ | Schteern /ʃteːrn/ | Stään /ʃtɛːn/ |
| Madre | Mutter /mʊtɐ/ | Mutter /mʊtɐ/ | Mutter /mʊtɐ/ | Mutter /ˈmʊtər/ | Mutter /ˈmʊtər/ | Mudder /mʊdər/ | Moder /moːdɐ/ |
| Padre | Vater /faːtɐ/ | Vater /faːtɐ/ | Vater /fɑːtɐ/ | Vater /ˈfaːtər/ | Vater /ˈfaːtər/ | Daadi /daːdi/ | Vatter /fatɐ/ |
| Io | ich /ɪç/ | ich /ɪç/ | ich /ɪç/ | ich /ɪx/ | ich /ɪç/ | ich /ɪç/ | ich /ɪɕ/ |
| Tu | du /duː/ | du /duː/ | du /duː/ | du /duː/ | du /duː/ | du /du/ | do /doː/ |
| Nome | Name /ˈnaːmə/ | Name /ˈnaːmə/ | Name /ˈnaːmə/ | Name /ˈnaːmə/ | Name /ˈnaːmə/ | Naame /ˈnaːmə/ | Name /ˈnaːmə/ |
| Occhio | Auge /aʊ̯ɡə/ | Auge /aʊ̯ɡə/ | Auge /aːɡə/ | Auge /ˈaʊɡə/ | Aug /aʊk/ | Aag /aːk/ | Auch /aʊx/ |
| Mano | Hand /hant/ | Hand /hant/ | Hand /hɑnt/ | Hand /hant/ | Handt /hant/ | Hand /hant/ | Hand /hant/ |
| Cuore | Herz /hɛʁts/ | Herz /hɛʁts/ | Herz /hɛɐts/ | Herz /hɛrts/ | Hertz /hɛrts/ | Hatz /hats/ | Hätz /hɛts/ |
| Amore | Liebe /liːbə/ | Liebe /liːbə/ | Liebe /liːbə/ | Liebe /ˈliːbə/ | Liebe /ˈliːbə/ | liewe /liːvə/ | Leev /leːf/ |
| Albero | Baum /baʊ̯m/ | Baum /baʊ̯m/ | Baum /baːm/ | Baum /baʊm/ | Bawm /baʊm/ | Baam /baːm/ | Boum /baʊm/ |
| Casa | Haus /haʊ̯s/ | Haus /haʊ̯s/ | Haus /haʊs/ | Haus /haʊs/ | Hauß /haʊs/ | Haus /haʊs/ | Huus /huːs/ |
| Cane | Hund /hʊnt/ | Hund /hʊnt/ | Hund /hʊnt/ | Hund /hʊnt/ | Hund /hʊnt/ | Hund /hʊnt/ | Hongk /hoŋk/ |
| Gatto | Katze /katsə/ | Katze /katsə/ | Katze /kɑtsə/ | Katze /ˈkɑtːsə/ | Katze /ˈkatsə/ | Katz /kats/ | Katz /kats/ |
| Mangiare | essen /ɛsn̩/ | essen /ɛsn̩/ | essen /ɛsn̩/ | essen /ˈɛsn̩/ | essen /ˈɛsːən/ | esse /ɛsə/ | esse /ɛsə/ |
| Bere | trinken /tʁɪŋkn̩/ | trinken /tʁɪŋkn̩/ | trinken /tʁɪŋkŋ/ | trinken /ˈtrɪŋkn̩/ | trincken /ˈtrɪŋkən/ | drinke /dɾɪŋkə/ | drinke /dʁɪŋkə/ |
| Uno | eins /aɪ̯ns/ | eins /aɪ̯ns/ | oans /ɑːns/ | eins /aɪ̯ns/ | eyn /aɪ̯n/ | eens /eːns/ | ein /aɪn/ |
| Due | zwei /tsvaɪ/ | zwei /tsvaɪ/ | zwei /tsvai/ | zwei /tsvai/ | zwey /tsvaɪ/ | zwee /tsveː/ | zwei /tsvai/ |
| Ciao | Hallo /haloː/ | Hallo /haloː/ | Servus /zɛɐvʊs/ | Hallo /haˈloː/ | Gott zum Gruß /ɡɔt tsʊm ɡruːs/ | Hallo /haloː/ | Tach /tax/ |
| Grazie | danke /daŋkə/ | danke /daŋkə/ | Danke /daŋkə/ | danke /ˈdaŋkə/ | Danck /daŋk/ | Denki /dɛŋki/ | Dankeschön /daŋkəʃøːn/ |
| Buono | gut /ɡuːt/ | gut /ɡuːt/ | gut /ɡuːt/ | gut /ɡuːt/ | gut /ɡuːt/ | gut /ɡuːt/ | joot /joːt/ |
| Cuculo | Kuckuck /ˈkʊkʊk/ | Kuckuck /ˈkʊkʊk/ | Kuckuck /ˈkʊkʊk/ | Kuckuck /ˈkʊkʊk/ | gukuk /ˈɡukuk/ | — | — |
Parte di LangMap — un progetto di visualizzazione linguistica. Questo è un riepilogo statico e scansionabile; le mappe interattive offrono audio di pronuncia, filtri e una vista globo.