Tachiwíin
Bahasa Totonak Coyutla
rumpun Totonak
Totonac Coyutla adalah salah satu dari beberapa ragam Totonac yang dituturkan di pegunungan Sierra de Papantla di utara Veracruz, Meksiko. Rumpun bahasa Totonacan adalah salah satu yang terkecil di Mesoamerika, dengan Totonac (~250 ribu penutur secara keseluruhan di semua ragam) dan Tepehua sebagai dua-satunya cabangnya; rumpun ini tidak memiliki kekerabatan yang dapat dibuktikan dengan rumpun yang lebih besar mana pun meskipun memiliki ciri areal bersama dengan bahasa-bahasa Otomangue dan Uto-Aztek tetangganya. Penutur Totonac terkenal secara global karena upacara Voladores — penari udara ritual pribumi yang turun dengan tali dari tiang setinggi 30 meter, sebuah praktik yang tercatat dalam Daftar Representatif Warisan Budaya Takbenda Kemanusiaan UNESCO (2009). Coyutla dan ragam Sierra lainnya juga melestarikan budidaya vanili tradisional, tanaman yang didomestikasi oleh orang Totonac dan menjadi penting secara global melalui perdagangan kolonial Spanyol.
Tempat dituturkan
31 kata inti dalam Bahasa Totonak Coyutla
Air
xkán
/ʃkán/
Api
lhk'uyat
/ɬkʼujat/
Matahari
chichiní
/tʃitʃiní/
Bulan
papá
/papá/
Bintang
staku
/staku/
Ibu
tsé
/tsé/
Ayah
tlat
/tɬat/
Saya
kit
/kit/
Kamu
wix
/wiʃ/
Nama
tuwán
/tuwan/
Mata
lakgastapu
/lakɡastapu/
Tangan
maka
/maka/
Hati
naku
/naku/
Cinta
pa'ksuu
/paʔksuː/
Pohon
k'iwi
/kʼiwi/
Rumah
chiki
/tʃiki/
Anjing
chichi
/tʃitʃi/
Kucing
mishtu
/miʃtu/
Makan
waan
/waːn/
Minum
oqoo
/oqoː/
Satu
aktum
/aktum/
Dua
aktuy
/aktuj/
Halo
tlen lhítat
/tɬen ɬítat/
Terima kasih
pa'xkatkatsiniyán
/paʔʃkatkatsiniján/
Baik
tlen
/tɬen/
Sumber
Perbandingan kata
Dibandingkan dengan bahasa Totonacan terkait
| Arti | Bahasa Totonak Coyutla | Bahasa Nawat | Shipibo-Conibo | Bahasa Aguacateco | Bahasa Basque | Bahasa Melayu Maluku Utara | Bahasa Konso |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Air | xkán /ʃkán/ | at /at/ | jene /hene/ | aʼ /aʔ/ | ur /ur/ | aer /aer/ | pishaa /piʃaː/ |
| Api | lhk'uyat /ɬkʼujat/ | tit /tit/ | chii /tʃiː/ | qʼaq /qʼaq/ | su /su/ | api /api/ | apitta /apitːa/ |
| Matahari | chichiní /tʃitʃiní/ | tunal /tunal/ | bari /bari/ | qʼijl /qʼihl/ | eguzki /eɣuski/ | matahari /matahari/ | piirtuta /piːrtuta/ |
| Bulan | papá /papá/ | metsti /metsti/ | oxe /oʃe/ | xahaw /ʃahaw/ | ilargi /ilaɾɣi/ | bulan /bulan/ | leya /leja/ |
| Bintang | staku /staku/ | sital /ˈsital/ | wishati /wiʃati/ | chumeʼl /tʃumeʔl/ | izar /is̻ar/ | bintang /bintaŋ/ | hikkitta /hikːitːa/ |
| Ibu | tsé /tsé/ | nan /nan/ | tita /tita/ | naa /naː/ | ama /ama/ | mama /mama/ | aayyaa /aːjːaː/ |
| Ayah | tlat /tɬat/ | tat /tat/ | papa /papa/ | mam /mam/ | aita /aita/ | papa /papa/ | aappaa /aːpːaː/ |
| Saya | kit /kit/ | naja /ˈnaha/ | ea /ea/ | in /in/ | ni /ni/ | kita /kita/ | anti /anti/ |
| Kamu | wix /wiʃ/ | taja /ˈtaha/ | mia /mia/ | naʼ /naʔ/ | hi /hi/ | ngana /ŋana/ | atti /atti/ |
| Nama | tuwán /tuwan/ | tukay /ˈtukaj/ | jane /ˈhane/ | bʼiʼ /ɓiʔ/ | izen /is̻en/ | nama /nama/ | maχχa /maχːa/ |
| Mata | lakgastapu /lakɡastapu/ | ish /iʃ/ | bero /bero/ | witzʼ /witsʼ/ | begi /beɣi/ | mata /mata/ | ilta /ilta/ |
| Tangan | maka /maka/ | mey /mei/ | mëken /mɯken/ | qʼab /qʼab/ | esku /esku/ | tangang /taŋaŋ/ | harka /harka/ |
| Hati | naku /naku/ | yulu /julu/ | joínti /hoˈinti/ | kʼuum /kʼuːm/ | bihotz /biots/ | hati /hati/ | sataʔta /sataʔta/ |
| Cinta | pa'ksuu /paʔksuː/ | tasujta /tasuhta/ | noi /noi/ | xajan /ʃahan/ | maitasun /maitasun/ | cinta /tʃinta/ | ʄaalaɗiyaa /ʄaːlaɗijaː/ |
| Pohon | k'iwi /kʼiwi/ | kwawit /kʷawit/ | jiwi /xiwi/ | tzeʼ /tseʔ/ | zuhaitz /suaits/ | pohong /pohoŋ/ | ʛoyra /ʛojra/ |
| Rumah | chiki /tʃiki/ | kal /kal/ | xobo /ʃobo/ | nya /ɲa/ | etxe /etʃe/ | ruma /ruma/ | tika /tika/ |
| Anjing | chichi /tʃitʃi/ | chichi /tʃitʃi/ | ochiti /otʃiti/ | txʼiʼ /tʃʼiʔ/ | txakur /tʃakur/ | anjing /andʒiŋ/ | kuta /kuta/ |
| Kucing | mishtu /miʃtu/ | mishin /miʃin/ | mishi /miʃi/ | mis /mis/ | katu /katu/ | ikung /ikuŋ/ | aturraata /aturːaːta/ |
| Makan | waan /waːn/ | takwa /takwa/ | piti /piti/ | wii /wiː/ | jan /jan/ | makang /makaŋ/ | ɗamiyaa /ɗamijaː/ |
| Minum | oqoo /oqoː/ | ati /ati/ | xeati /ʃeati/ | uuk /uːk/ | edan /eðan/ | minong /minoŋ/ | ikiyaa /ikijaː/ |
| Satu | aktum /aktum/ | se /se/ | westíora /westioɾa/ | jun /hun/ | bat /bat/ | satu /satu/ | takka /takːa/ |
| Dua | aktuy /aktuj/ | ume /ˈume/ | rabé /ɾaˈbe/ | kaʼwutz /kaʔwuts/ | bi /bi/ | dua /dua/ | lakki /lakːi/ |
| Halo | tlen lhítat /tɬen ɬítat/ | ne pakua /ne pakwa/ | jakon raoma /xakon raoma/ | kʼamta /kʼamta/ | kaixo /kaiʃo/ | cerang /tʃeraŋ/ | nakaytaa /nakajtaː/ |
| Terima kasih | pa'xkatkatsiniyán /paʔʃkatkatsiniján/ | padiush /padjuʃ/ | irake /iɾake/ | tixwajʼ /tiʃwahʼ/ | eskerrik asko /esˈkerik ˈasko/ | tarima kase /tarima kase/ | — /—/ |
| Baik | tlen /tɬen/ | kwahli /kʷahli/ | jakon /xakon/ | saqʼ /saqʼ/ | on /on/ | bae /bae/ | paʛaari /paʛaːri/ |
Bagian dari LangMap — proyek visualisasi linguistik. Ini ringkasan statis yang dapat dirayapi; peta interaktif menyediakan audio pelafalan, filter, dan tampilan globe.