Chanka Runasimi
bahasa Quechua Ayacucho
Quechuan (Southern, Chanka)
Bahasa Quechua Ayacucho (Chanka Quechua) adalah variasi utama Quechua Selatan di Peru tengah. Berbeda dengan Quechua Cusco, tidak memiliki konsonan beraspirasi maupun ejektif sehingga inventaris fonemnya "lebih murni". Juga dianggap sebagai standar sastra Quechua Selatan.
Tempat dituturkan
20 kata inti dalam bahasa Quechua Ayacucho
Air
yaku
/jaku/
Api
nina
/nina/
Matahari
inti
/inti/
Bulan
killa
/kiʎa/
Ibu
mama
/mama/
Ayah
tayta
/tajta/
Makan
mikuy
/mikuj/
Minum
upyay
/upjaj/
Cinta
kuyay
/kujaj/
Hati
sunqu
/suŋqu/
Pohon
sacha
/satʃa/
Rumah
wasi
/wasi/
Anjing
allqu
/aʎqu/
Kucing
michi
/mitʃi/
Tangan
maki
/maki/
Mata
ñawi
/ɲawi/
Halo
napaykullayki
/napajkuʎajki/
Terima kasih
añay
/aɲaj/
Satu
huk
/huk/
Baik
allin
/aʎin/
Perbandingan kata
Dibandingkan dengan bahasa Quechuan (Southern, Chanka) terkait
| Arti | bahasa Quechua Ayacucho | Quechua Klasik | bahasa Quechua Cusco | Bahasa Quechua | bahasa Aymara | Bahasa Misak | Papiamento |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Air | yaku /jaku/ | yaku /jaku/ | unu /unu/ | yaku /jaku/ | uma /uma/ | unø /unø/ | awa /awa/ |
| Api | nina /nina/ | nina /nina/ | nina /nina/ | nina /nina/ | nina /nina/ | nipi /nipi/ | kandela /kandela/ |
| Matahari | inti /inti/ | inti /inti/ | inti /inti/ | inti /inti/ | inti /inti/ | shi /ʃi/ | solo /solo/ |
| Bulan | killa /kiʎa/ | killa /kiʎa/ | killa /kiʎa/ | killa /kiʎa/ | phaxsi /pʰaχsi/ | atru /atɾu/ | luna /luna/ |
| Ibu | mama /mama/ | mama /mama/ | mama /mama/ | mama /mama/ | mama /mama/ | mama /mama/ | mama /mama/ |
| Ayah | tayta /tajta/ | tayta /tajta/ | tayta /tajta/ | tayta /tajta/ | tata /tata/ | tata /tata/ | tata /tata/ |
| Makan | mikuy /mikuj/ | mikhuy /mikʰuj/ | mikhuy /mikʰuj/ | mikhuy /mikʰuj/ | manqʼaña /manqʼaɲa/ | mɵ /mɵ/ | kome /kome/ |
| Minum | upyay /upjaj/ | upyay /upjaj/ | upyay /upjaj/ | upyay /upjaj/ | umaña /umaɲa/ | ushi /uʃi/ | bebe /bebe/ |
| Cinta | kuyay /kujaj/ | munay /munaj/ | munay /munaj/ | munay /munaj/ | munasiña /munasiɲa/ | kausrap /kawsɾap/ | amor /amor/ |
| Hati | sunqu /suŋqu/ | sunqu /suŋqu/ | sunqu /suŋqu/ | sunqu /suŋqu/ | chuyma /tʃujma/ | mun /mun/ | kurason /kurason/ |
| Pohon | sacha /satʃa/ | sach'a /satʃʼa/ | sachʼa /satʃʼa/ | sacha /satʃa/ | quqa /quqa/ | yu /ju/ | palu /palu/ |
| Rumah | wasi /wasi/ | wasi /wasi/ | wasi /wasi/ | wasi /wasi/ | uta /uta/ | ya /ja/ | kas /kas/ |
| Anjing | allqu /aʎqu/ | allqu /aʎqu/ | allqu /aʎqu/ | allqu /aʎqu/ | anu /anu/ | kuchi /kutʃi/ | kacho /katʃo/ |
| Kucing | michi /mitʃi/ | misi /misi/ | misi /misi/ | misi /misi/ | phisi /pʰisi/ | mishi /miʃi/ | pushi /puʃi/ |
| Tangan | maki /maki/ | maki /maki/ | maki /maki/ | maki /maki/ | ampara /ampaɾa/ | mar /maɾ/ | man /man/ |
| Mata | ñawi /ɲawi/ | ñawi /ɲawi/ | ñawi /ɲawi/ | ñawi /ɲawi/ | nayra /najɾa/ | kab /kab/ | wowo /wowo/ |
| Halo | napaykullayki /napajkuʎajki/ | rimaykullayki /rimajkuʎajki/ | rimaykullayki /rimajkuʎajki/ | allillanchu /aʎiʎantʃu/ | kamisaki /kamisaki/ | ma'rik /maʔɾik/ | bon dia /bon dia/ |
| Terima kasih | añay /aɲaj/ | añay /aɲaj/ | añay /aɲaj/ | sulpayki /sulpajki/ | yuspagara /juspaɣaɾa/ | payn /pajn/ | danki /daŋki/ |
| Satu | huk /huk/ | huk /huk/ | huk /huk/ | huk /huk/ | maya /maja/ | kan /kan/ | un /un/ |
| Baik | allin /aʎin/ | allin /aʎin/ | allin /aʎin/ | allin /aʎin/ | suma /suma/ | kausrik /kawsɾik/ | bon /bon/ |
Bagian dari LangMap — proyek visualisasi linguistik. Ini ringkasan statis yang dapat dirayapi; peta interaktif menyediakan audio pelafalan, filter, dan tampilan globe.