Fakafutuna
Futuna Timur
Austronesian › Malayo-Polynesian › Oceanic › Central Pacific › Polynesian › Nuclear Polynesian
Futuna Timur, yang disebut Fakafutuna oleh penuturnya, adalah bahasa Polinesia dari Pulau Futuna dan Alofi di sebelahnya, bagian yang lebih kecil dan jauh lebih terpencil dari kolektivitas Prancis Wallis dan Futuna. Ia adalah bahasa Polinesia Inti yang kerabat terdekatnya adalah bahasa Wallis, Samoa dan Tokelau, dan memiliki sistem bunyi Polinesia yang khas kecil: sebelas konsonan termasuk hentian glotal fonemis, lima vokal yang berkontras panjang dan pendek, serta suku kata (K)V yang selalu terbuka. Rekaman tulis tertuanya adalah daftar 118 kata yang dikumpulkan para pelaut Belanda Schouten dan Le Maire pada 1616, salah satu daftar kata tertua untuk bahasa Polinesia mana pun. Sebagian besar penutur saat ini tinggal bukan di Futuna sendiri melainkan di Kaledonia Baru, dan dalam tulisan sehari-hari makron dan apostrof hentian glotal biasanya dihilangkan karena tidak tersedia pada papan ketik. Dengan bahasa Prancis mendominasi sekolah dan administrasi, bahasa ini digolongkan terancam punah.
Tempat dituturkan
31 kata inti dalam Futuna Timur
Air
vai
/vai/
Api
afi
/ˈafi/
Matahari
la'ā
/laˈʔaː/
Bulan
māsina
/maːˈsina/
Bintang
fetu'u
/feˈtuʔu/
Ibu
tinana
/tiˈnana/
Ayah
tamana
/taˈmana/
Saya
au
/au/
Kamu
koe
/ˈkoe/
Nama
igoa
/iˈŋoa/
Mata
mata
/ˈmata/
Tangan
lima
/ˈlima/
Hati
mafu
/ˈmafu/
Cinta
alofa
/aˈlofa/
Pohon
la'akau
/laʔaˈkau/
Rumah
fale
/ˈfale/
Anjing
kulī
/kuˈliː/
Kucing
pūsi
/ˈpuːsi/
Makan
kai
/kai/
Minum
inu
/ˈinu/
Satu
tasi
/ˈtasi/
Dua
lua
/ˈlua/
Halo
mālō
/maːˈloː/
Terima kasih
mālō
/maːˈloː/
Baik
mālie
/maːˈlie/
Burung kangkok
kāleva
/kaːˈleva/
Komputer
masini
/maˈsini/
Perbandingan kata
Dibandingkan dengan bahasa Austronesian › Malayo-Polynesian › Oceanic › Central Pacific › Polynesian › Nuclear Polynesian terkait
| Arti | Futuna Timur | Bahasa Wallis | Bahasa Pukapuka | Bahasa Tuvalu | Tonga | Bahasa Tokelau | Bahasa Niue |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Air | vai /vai/ | vai /vai/ | wai /wai/ | vai /vai/ | vai /vai/ | vai /vai/ | vai /vai/ |
| Api | afi /ˈafi/ | afi /aˈfi/ | awi /ˈawi/ | afi /afi/ | afi /afi/ | afi /afi/ | afi /afi/ |
| Matahari | la'ā /laˈʔaː/ | laʻā /laˈʔaː/ | la /la/ | laa /laː/ | laʻā /laʔaː/ | la /la/ | lā /laː/ |
| Bulan | māsina /maːˈsina/ | māhina /maːˈhina/ | malama /maˈlama/ | masina /masina/ | māhina /maːhina/ | malama /malama/ | mahina /mahina/ |
| Bintang | fetu'u /feˈtuʔu/ | fetuʻu /fetuʔu/ | wetū /wetuː/ | fetū /feˈtuː/ | fetuʻu /fetuʔu/ | fetu /fetu/ | fetū /feˈtuː/ |
| Ibu | tinana /tiˈnana/ | faʻē /faˈʔeː/ | mama /ˈmama/ | maatua /maːtua/ | faʻē /faʔeː/ | mātua /maːtua/ | matua fifine /matua fifine/ |
| Ayah | tamana /taˈmana/ | tāmai /taːˈmai/ | matua /maˈtua/ | tamana /tamana/ | tamai /tamai/ | tamana /tamana/ | matua taane /matua taːne/ |
| Saya | au /au/ | au /au/ | au /au/ | au /au/ | au /au/ | au /au/ | au /au/ |
| Kamu | koe /ˈkoe/ | koe /koe/ | koe /koe/ | koe /koe/ | koe /koe/ | koe /koe/ | koe /koe/ |
| Nama | igoa /iˈŋoa/ | higoa /hiŋoa/ | ingoa /iŋoa/ | igoa /iˈŋoa/ | hingoa /hiŋoa/ | igoa /iŋoa/ | higoa /hiˈŋoa/ |
| Mata | mata /ˈmata/ | mata /ˈmata/ | mata /ˈmata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ |
| Tangan | lima /ˈlima/ | nima /ˈnima/ | lima /ˈlima/ | lima /lima/ | nima /nima/ | lima /lima/ | lima /lima/ |
| Hati | mafu /ˈmafu/ | mafu /ˈmafu/ | loto /ˈloto/ | fatu /fatu/ | loto /loto/ | fatu /fatu/ | fatu /fatu/ |
| Cinta | alofa /aˈlofa/ | ʻofa /ˈʔofa/ | aloa /aˈloa/ | alofa /alofa/ | ʻofa /ʔofa/ | alofa /alofa/ | fakaalofa /fakaalofa/ |
| Pohon | la'akau /laʔaˈkau/ | ʻakau /ʔaˈkau/ | lākau /laːˈkau/ | laakau /laːkau/ | ʻakau /ʔakau/ | lakau /lakau/ | akau /akau/ |
| Rumah | fale /ˈfale/ | fale /ˈfale/ | wale /ˈwale/ | fale /fale/ | fale /fale/ | fale /fale/ | fale /fale/ |
| Anjing | kulī /kuˈliː/ | kulī /kuˈliː/ | kulī /kuˈliː/ | kuli /kuli/ | kulī /kuliː/ | kuli /kuli/ | kuli /kuli/ |
| Kucing | pūsi /ˈpuːsi/ | pusi /ˈpusi/ | pusi /ˈpusi/ | pusi /pusi/ | pusi /pusi/ | pusi /pusi/ | pusi /pusi/ |
| Makan | kai /kai/ | kai /kai/ | kai /kai/ | kai /kai/ | kai /kai/ | kai /kai/ | kai /kai/ |
| Minum | inu /ˈinu/ | inu /ˈinu/ | inu /ˈinu/ | inu /inu/ | inu /inu/ | inu /inu/ | inu /inu/ |
| Satu | tasi /ˈtasi/ | tahi /ˈtahi/ | tayi /ˈtaji/ | tasi /tasi/ | taha /taha/ | tahi /tahi/ | taha /taha/ |
| Dua | lua /ˈlua/ | lua /lua/ | lua /lua/ | lua /ˈlua/ | ua /ua/ | lua /lua/ | ua /ua/ |
| Halo | mālō /maːˈloː/ | mālō te maʻuli /maːloː te maˈʔuli/ | kia orana /kia oˈɾana/ | taalofa /taːlofa/ | mālō e lelei /maːloː e lelei/ | malo ni /malo ni/ | fakaalofa atu /fakaalofa atu/ |
| Terima kasih | mālō /maːˈloː/ | mālō /maːˈloː/ | meitaki /meiˈtaki/ | fakafetai /fakafetai/ | mālō /maːloː/ | fakafetai /fakafetai/ | fakaaue /fakaaue/ |
| Baik | mālie /maːˈlie/ | lelei /leˈlei/ | lelei /leˈlei/ | lei /lei/ | lelei /lelei/ | lelei /lelei/ | mitaki /mitaki/ |
| Burung kangkok | kāleva /kaːˈleva/ | — | — | — | — | — | — |
| Komputer | masini /maˈsini/ | — | — | — | komipiuta /komiˈpiuta/ | — | — |
Bagian dari LangMap — proyek visualisasi linguistik. Ini ringkasan statis yang dapat dirayapi; peta interaktif menyediakan audio pelafalan, filter, dan tampilan globe.