Favorlang
Bahasa Babuza
Austronesian (Formosan — Western Plains, Babuza-Taokas) · varietas historis / tersembunyi
Babuza (better known to linguistics as Favorlang, the Dutch missionary name for one of its dialects) was a Western Plains Formosan language of the Babuza-Taokas group, spoken across the central-western plain of Taiwan around modern Changhua County. It is one of the very few Formosan languages whose 17th-century pre-modern form is richly documented: Dutch Reformed missionaries of the VOC produced Gilbertus Happart's c. 1650 Favorlang–Dutch dictionary (published only in 1842 by van der Vlis), Daniel Gravius' 1661 translation of the Gospels of Matthew and John, and a catechism — making Favorlang, alongside Siraya, the best-attested Formosan language of the Dutch Formosa period (1624–1662). Babuza was effectively extinct as a community language by the early 20th century under successive Qing-era Han sinicization and Japanese-era assimilation, though descendant identity is being revived under the broader Pingpu plains-aboriginal movement. Like other Formosan languages it is of major importance to the reconstruction of Proto-Austronesian.
Tempat dituturkan
20 kata inti dalam Bahasa Babuza
Air
zalum
/zalum/
Api
apoi
/apoi/
Matahari
—
/—/
Bulan
zilias
/siliəs/
Ibu
tina
/tina/
Ayah
tama
/tama/
Makan
maan
/maːn/
Minum
minum
/minum/
Cinta
—
/—/
Hati
—
/—/
Pohon
kayu
/kaju/
Rumah
ruma
/ruma/
Anjing
asu
/asu/
Kucing
—
/—/
Tangan
rima
/rima/
Mata
macha
/matʃa/
Halo
—
/—/
Terima kasih
—
/—/
Satu
nata
/nata/
Baik
—
/—/
Sumber
- Happart, Gilbertus (c. 1650, ms.) Woord-boek der Favorlangsche taal — Dutch East India Company missionary dictionary, MS. preserved at Batavia and later The Hague
- van der Vlis, C. J. (1842) Formosaansche woorden-lijst, volgens een Utrechtsch handschrift. Verhandelingen van het Bataviaasch Genootschap 18:437–488 — publication of Happart's ms.
- Gravius, Daniel (1661) Het Heylige Euangelium Matthei en Johannis ofte Hagnau ka d'llig matiktik ka na sasoulat ti Mattheus ti Johannes appa — Favorlang translation of the Gospels of Matthew and John
- Medhurst, W. H. (1840) Dictionary of the Favorlang Dialect of the Formosan Language. Batavia: Parapattan
- Tsuchida, Shigeru (2000) "Lexical Prefixes and Prefix Harmony in Siraya", in Grammatical Analysis: Morphology, Syntax, and Semantics — Studies in Honor of Stanley Starosta, Pacific Linguistics
- Glottolog: Babuza (babu1240)
- Ethnologue: bzg
Perbandingan kata
Dibandingkan dengan bahasa Austronesian (Formosan — Western Plains, Babuza-Taokas) terkait
| Arti | Bahasa Babuza | Bahasa Kavalan | Bahasa Kulon-Pazeh | Melayu Kuno | Bahasa Bidayuh Bukar-Sadong | Bunun | bahasa Tuyuca |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Air | zalum /zalum/ | zanum /zaˈnum/ | dalum /da.lum/ | ayar /ajar/ | piin /piːn/ | danum /danum/ | oko /oko/ |
| Api | apoi /apoi/ | ramax /raˈmax/ | hapuy /ha.puj/ | api /api/ | apui /aˈpui/ | sapuz /sapuz/ | pekãbẽ /pekãbẽ/ |
| Matahari | — /—/ | siban /siˈban/ | rizax /ɾi.zax/ | matari /matari/ | biduh /biˈduh/ | vali /vali/ | — /—/ |
| Bulan | zilias /siliəs/ | buran /buˈran/ | ilas /i.las/ | bulan /bulan/ | bulan /buˈlan/ | buan /buan/ | — /—/ |
| Ibu | tina /tina/ | tina /ˈtina/ | ina /i.na/ | ibu /ibu/ | sindo /sinˈdoʔ/ | tina /tina/ | pakó /pakó/ |
| Ayah | tama /tama/ | tama /ˈtama/ | aba /a.ba/ | bapa /bapa/ | samah /saˈmah/ | tama /tama/ | — /—/ |
| Makan | maan /maːn/ | quman /quˈman/ | mekan /mə.kan/ | makan /makan/ | kuman /kuˈman/ | maun /maun/ | — /—/ |
| Minum | minum /minum/ | mimum /miˈmum/ | mimaazip /mi.maː.zip/ | minum /minum/ | ŋinum /ŋiˈnum/ | muqun /muqun/ | sĩdĩ /sĩdĩ/ |
| Cinta | — /—/ | — /—/ | — /—/ | sayang /sajaŋ/ | — /—/ | madaidaz /madaidaz/ | — /—/ |
| Hati | — /—/ | — /—/ | baga /ba.ɡa/ | hati /hati/ | — /—/ | is-ang /isaŋ/ | — /—/ |
| Pohon | kayu /kaju/ | kasuy /kaˈsuj/ | kahuy /ka.huj/ | kayu /kaju/ | kayuh /kaˈjuh/ | kahu /kahu/ | yukɨgɨ /jukɨɡɨ/ |
| Rumah | ruma /ruma/ | lepaw /ləˈpaw/ | xuma /xu.ma/ | rumah /rumah/ | ramin /raˈmin/ | lumaq /lumaq/ | — /—/ |
| Anjing | asu /asu/ | wasu /waˈsu/ | wazu /wa.zu/ | anjing /andʒiŋ/ | kaso /kaˈsoʔ/ | asu /asu/ | diayi /diaji/ |
| Kucing | — /—/ | ngiyaw /ŋiˈjaw/ | — /—/ | kucing /kutʃiŋ/ | — /—/ | ngingiyaw /ŋiŋijaw/ | — /—/ |
| Tangan | rima /rima/ | rima /riˈma/ | rima /ɾi.ma/ | tangan /taŋan/ | təŋən /tə̆ˈŋən/ | ima /ima/ | — /—/ |
| Mata | macha /matʃa/ | mata /maˈta/ | daurik /da.u.ɾik/ | mata /mata/ | baten /baˈten/ | mata /mata/ | kapea /kapea/ |
| Halo | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | uninang /uninaŋ/ | — /—/ |
| Terima kasih | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | uninang /uninaŋ/ | — /—/ |
| Satu | nata /nata/ | issa /ˈissa/ | adang /a.daŋ/ | sa /sa/ | isaʔ /iˈsaʔ/ | tasa /tasa/ | sika /sika/ |
| Baik | — /—/ | — /—/ | — /—/ | baik /baik/ | biis /biːs/ | masial /masial/ | — /—/ |
Bagian dari LangMap — proyek visualisasi linguistik. Ini ringkasan statis yang dapat dirayapi; peta interaktif menyediakan audio pelafalan, filter, dan tampilan globe.