Kebalan
Bahasa Kavalan
Austronesia (East Formosan)
Kavalan (Kebalan) adalah bahasa Austronesia Formosa Timur yang terancam punah secara kritis di Taiwan timur, dengan hanya sekitar dua lusin penutur lansia yang fasih, terpusat di Hualien (desa Sinshe/Paterungan) dan masih dikenang di Yilan. Secara resmi diakui sebagai masyarakat adat Taiwan yang tersendiri pada tahun 2002 setelah kampanye yang panjang. Konservatif secara tipologis dalam rumpun Austronesia: mempertahankan *R Proto-Austronesia sebagai /x/ (mis. zanuR > kognat yang berkerabat dengan zanum), melestarikan sistem diatesis (voice) bertipe Filipina dengan empat arah, dan menunjukkan urutan dasar VOS. Upaya revitalisasi mencakup program «Sarang Bahasa» (Language Nest) dari CIP.
Tempat dituturkan
31 kata inti dalam Bahasa Kavalan
Air
zanum
/zaˈnum/
Api
ramaz
/raˈmaz/
Matahari
siban
/siˈban/
Bulan
buran
/buˈran/
Bintang
bituqan
/bituqan/
Ibu
tina
/ˈtina/
Ayah
tama
/ˈtama/
Saya
aiku
/aiku/
Kamu
aisu
/aisu/
Nama
nangan
/naŋan/
Mata
mata
/maˈta/
Tangan
rima
/riˈma/
Hati
—
/—/
Cinta
—
/—/
Pohon
kasuy
/kaˈsuj/
Rumah
lepaw
/ləˈpaw/
Anjing
wasu
/waˈsu/
Kucing
ngiyaw
/ŋiˈjaw/
Makan
quman
/quˈman/
Minum
mimum
/miˈmum/
Satu
issa
/ˈissa/
Dua
zusa
/zusa/
Halo
—
/—/
Terima kasih
—
/—/
Baik
—
/—/
Sumber
- Li, Paul Jen-kuei & Tsuchida, Shigeru (2006) Kavalan Dictionary. Institute of Linguistics, Academia Sinica, Taipei.
- Li, Paul Jen-kuei & Tsuchida, Shigeru (2006) Kavalan Texts. Academia Sinica.
- Glottolog: Kavalan
- Council of Indigenous Peoples (Taiwan): Kebalan / Kavalan language resources
Perbandingan kata
Dibandingkan dengan bahasa Austronesian (East Formosan) terkait
| Arti | Bahasa Kavalan | Bahasa Bidayuh Bukar-Sadong | Bahasa Babuza | Proto-Austronesia | Bahasa Maguindanao | Bahasa Pazeh | Bahasa Makasae |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Air | zanum /zaˈnum/ | piin /piːn/ | zalum /zalum/ | *daNum /daNum/ | ig /ʔiɡ/ | dalum /da.lum/ | ira /ˈira/ |
| Api | ramaz /raˈmaz/ | apui /aˈpui/ | apoi /apoi/ | *Sapuy /Sapuy/ | apoy /ʔaˈpoj/ | hapuy /ha.puj/ | ata /ˈata/ |
| Matahari | siban /siˈban/ | biduh /biˈduh/ | — /—/ | *waRi /waRi/ | senang /seˈnaŋ/ | rizax /ɾi.zax/ | watu /ˈwatu/ |
| Bulan | buran /buˈran/ | bulan /buˈlan/ | zilias /siliəs/ | *bulaN /bulaN/ | bulan /buˈlan/ | ilas /i.las/ | uru /ˈuru/ |
| Bintang | bituqan /bituqan/ | bitun /bitun/ | botto /botːo/ | *bituqen /bituqen/ | bituon /bituʔon/ | mintol /mintol/ | ipi /ipi/ |
| Ibu | tina /ˈtina/ | sindo /sinˈdoʔ/ | tina /tina/ | *ina /ina/ | ina /ˈʔina/ | ina /i.na/ | ina /ˈina/ |
| Ayah | tama /ˈtama/ | samah /saˈmah/ | tama /tama/ | *ama /ama/ | ama /ˈʔama/ | aba /a.ba/ | baba /ˈbaba/ |
| Saya | aiku /aiku/ | aku /aku/ | ka-ina /kaina/ | *aku /aku/ | saki /saki/ | yaku /jaku/ | ani /ani/ |
| Kamu | aisu /aisu/ | muh /muh/ | ijo /ijo/ | *iSu /iSu/ | seka /səka/ | isiu /isiu/ | ai /ai/ |
| Nama | nangan /naŋan/ | ngaran /ŋaran/ | naan /naːn/ | *ŋajan /ŋajan/ | ngala /ŋala/ | ngadan /ŋadan/ | naran /naran/ |
| Mata | mata /maˈta/ | bateh /baˈteh/ | macha /matʃa/ | *maCa /maCa/ | mata /maˈta/ | daurik /da.u.ɾik/ | nana /ˈnana/ |
| Tangan | rima /riˈma/ | təŋən /tə̆ˈŋən/ | rima /rima/ | *lima /lima/ | lima /liˈma/ | rima /ɾi.ma/ | tana /ˈtana/ |
| Hati | — /—/ | — /—/ | — /—/ | *pusuq /pusuq/ | pusong /puˈsoŋ/ | baga /ba.ɡa/ | — /—/ |
| Cinta | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | kalini /kaˈlini/ | — /—/ | — /—/ |
| Pohon | kasuy /kaˈsuj/ | kayuh /kaˈjuh/ | kayu /kaju/ | *kaSiw /kaSiw/ | kayu /kaˈju/ | kahuy /ka.huj/ | ate /ˈate/ |
| Rumah | lepaw /ləˈpaw/ | ramin /raˈmin/ | ruma /ruma/ | *Rumaq /Rumaq/ | walay /waˈlaj/ | xuma /xu.ma/ | oma /ˈoma/ |
| Anjing | wasu /waˈsu/ | kaso /kaˈsoʔ/ | asu /asu/ | *asu /asu/ | aso /ˈʔaso/ | wazu /wa.zu/ | defa /ˈdɛfa/ |
| Kucing | ngiyaw /ŋiˈjaw/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | kuting /kuˈtiŋ/ | — /—/ | — /—/ |
| Makan | quman /quˈman/ | kuman /kuˈman/ | maan /maːn/ | *kaen /kaen/ | kakan /kaˈkan/ | mekan /mə.kan/ | nawa /ˈnawa/ |
| Minum | mimum /miˈmum/ | ŋinum /ŋiˈnum/ | minum /minum/ | *inum /inum/ | inum /ʔiˈnum/ | mimaazip /mi.maː.zip/ | gehe /ˈɡɛhɛ/ |
| Satu | issa /ˈissa/ | isaʔ /iˈsaʔ/ | nata /nata/ | *isa /isa/ | isa /ˈʔisa/ | adang /a.daŋ/ | u /ʔu/ |
| Dua | zusa /zusa/ | duɔh /duɔh/ | naroa /naroa/ | *duSa /duSa/ | dua /duwa/ | dusa /dusa/ | lolae /loˈlae/ |
| Halo | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | assalamu alaikum /assaˈlamu ʔaˈlajkum/ | — /—/ | — /—/ |
| Terima kasih | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | sukran /ˈsukɾan/ | — /—/ | — /—/ |
| Baik | — /—/ | biis /biːs/ | — /—/ | — /—/ | mapiya /maˈpija/ | — /—/ | rau /rau/ |
Bagian dari LangMap — proyek visualisasi linguistik. Ini ringkasan statis yang dapat dirayapi; peta interaktif menyediakan audio pelafalan, filter, dan tampilan globe.