Bunun
Austronesia (Bunun)
Bunun adalah bahasa Formosa (Austronesia) dari suku Bunun, yang mendiami desa-desa tertinggi di Taiwan tengah, sering kali di atas 1.000 m. Dengan sekitar 60.000 orang Bunun dan sekitar 12.000 penutur jati sehari-hari, bahasa ini memiliki lima kelompok dialek utama (Isbukun, Takbanuaz, Takivatan, Takbakha, dan Takituduh yang punah atau hampir punah); Isbukun merupakan standar modern. Bunun terkenal di seluruh dunia karena Pasibutbut, lagu panen polifonik delapan suara, salah satu tradisi polifoni pribumi paling terkenal di Asia, yang didokumentasikan oleh Kurosawa Takatomo pada tahun 1943 dan diserahkan ke arsip etnomusikologi UNESCO.
Tempat dituturkan
31 kata inti dalam Bunun
Air
danum
/danum/
Api
sapuz
/sapuz/
Matahari
vali
/vali/
Bulan
buan
/buan/
Bintang
bintuhan
/bintuhan/
Ibu
tina
/tina/
Ayah
tama
/tama/
Saya
saikin
/saikin/
Kamu
suu
/suʔu/
Nama
ngaan
/ŋaan/
Mata
mata
/mata/
Tangan
ima
/ima/
Hati
is-ang
/isaŋ/
Cinta
madaidaz
/madaidaz/
Pohon
kahu
/kahu/
Rumah
lumaq
/lumaq/
Anjing
asu
/asu/
Kucing
ngingiyaw
/ŋiŋijaw/
Makan
maun
/maun/
Minum
muqun
/muqun/
Satu
tasa
/tasa/
Dua
dusa
/dusa/
Halo
uninang
/uninaŋ/
Terima kasih
uninang
/uninaŋ/
Baik
masial
/masial/
Sumber
- Ethnologue: bnn
- Li (1988) A Comparative Study of Bunun Dialects
- Kurosawa (1943) Takasago-zoku no ongaku
Perbandingan kata
Dibandingkan dengan bahasa Austronesian (Bunun) terkait
| Arti | Bunun | Proto-Austronesia | Paiwan | Tao/Yami | Mandar | Bahasa Maranao | Melayu Kuno |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Air | danum /danum/ | *daNum /daNum/ | zaljum /zaɭum/ | ranom /ranom/ | uai /uai/ | ig /iɡ/ | ayar /ajar/ |
| Api | sapuz /sapuz/ | *Sapuy /Sapuy/ | sapuy /sapui/ | apuy /apuj/ | api /api/ | apoy /apoj/ | api /api/ |
| Matahari | vali /vali/ | *waRi /waRi/ | qadaw /qadaw/ | araw /araw/ | mata allo /mata alːo/ | alongan /aloŋan/ | matari /matari/ |
| Bulan | buan /buan/ | *bulaN /bulaN/ | qiljas /qiɭas/ | vehan /vehan/ | bulang /bulaŋ/ | bolan /bolan/ | bulan /bulan/ |
| Bintang | bintuhan /bintuhan/ | *bituqen /bituqen/ | vituqan /vituqan/ | vituen /vituən/ | bittoeng /bittoeŋ/ | bito-on /bitoʔon/ | bintang /bintaŋ/ |
| Ibu | tina /tina/ | *ina /ina/ | kina /kina/ | ina /ina/ | indo /indo/ | ina /ina/ | ibu /ibu/ |
| Ayah | tama /tama/ | *ama /ama/ | kama /kama/ | ama /ama/ | ama /ama/ | ama /ama/ | bapa /bapa/ |
| Saya | saikin /saikin/ | *aku /aku/ | tiaken /tiakən/ | yaken /jakən/ | iyau /ijau/ | ako /ako/ | aku /aku/ |
| Kamu | suu /suʔu/ | *iSu /iSu/ | sun /sun/ | imo /ʔimo/ | io /iʔo/ | seka /sɵka/ | kamu /kamu/ |
| Nama | ngaan /ŋaan/ | *ŋajan /ŋajan/ | ngadan /ŋadan/ | ngaran /ŋaran/ | sanga /saŋa/ | ngaran /ŋaran/ | ngaran /ŋaran/ |
| Mata | mata /mata/ | *maCa /maCa/ | maca /matsa/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ |
| Tangan | ima /ima/ | *lima /lima/ | lima /lima/ | kamay /kamaj/ | lima /lima/ | lima /lima/ | tangan /taŋan/ |
| Hati | is-ang /isaŋ/ | *pusuq /pusuq/ | varung /vaɾuŋ/ | paso /paso/ | ate /ate/ | pusoʔ /pusoʔ/ | hati /hati/ |
| Cinta | madaidaz /madaidaz/ | — /—/ | nasaqaqa /nasaqaqa/ | makakdeng /makakdəŋ/ | mappinawa /mapːinawa/ | kalimo /kalimo/ | sayang /sajaŋ/ |
| Pohon | kahu /kahu/ | *kaSiw /kaSiw/ | kasiw /kasiw/ | kayo /kajo/ | kaju /kaju/ | kayo /kajo/ | kayu /kaju/ |
| Rumah | lumaq /lumaq/ | *Rumaq /Rumaq/ | umaq /umaq/ | vahay /vahaj/ | boyang /bojaŋ/ | walay /walaj/ | rumah /rumah/ |
| Anjing | asu /asu/ | *asu /asu/ | vatu /vatu/ | ino /ino/ | asu /asu/ | aso /aso/ | anjing /andʒiŋ/ |
| Kucing | ngingiyaw /ŋiŋijaw/ | — /—/ | ngiaw /ŋiaw/ | koving /koviŋ/ | mio /mio/ | pusa /pusa/ | kucing /kutʃiŋ/ |
| Makan | maun /maun/ | *kaen /kaen/ | keman /kəman/ | kuman /kuman/ | ma'ande /maʔande/ | mangan /maŋan/ | makan /makan/ |
| Minum | muqun /muqun/ | *inum /inum/ | temekel /təməkəl/ | minum /minum/ | minung /minuŋ/ | minom /minom/ | minum /minum/ |
| Satu | tasa /tasa/ | *isa /isa/ | ita /ita/ | asa /asa/ | mesa /mesa/ | isa /isa/ | sa /sa/ |
| Dua | dusa /dusa/ | *duSa /duSa/ | drusa /ɖusa/ | doa /doa/ | dua /dua/ | dowa /dowa/ | dua /dua/ |
| Halo | uninang /uninaŋ/ | — /—/ | masalu /masalu/ | akokay /akokaj/ | salama' ma'ondong /salamaʔ maʔondoŋ/ | kapian /kapijan/ | — /—/ |
| Terima kasih | uninang /uninaŋ/ | — /—/ | masalu /masalu/ | ayoy /ajoj/ | kuru' sumanga' /kuɾuʔ sumaŋaʔ/ | salamat /salamat/ | — /—/ |
| Baik | masial /masial/ | — /—/ | nguanguaq /ŋuaŋuaq/ | mapia /mapia/ | macoa /matʃoa/ | mapia /mapija/ | baik /baik/ |
Bagian dari LangMap — proyek visualisasi linguistik. Ini ringkasan statis yang dapat dirayapi; peta interaktif menyediakan audio pelafalan, filter, dan tampilan globe.