Dha-Anywaa
Bahasa Anuak
Nilo-Sahara
Anuak (Anywaa, secara autonim Dha-Anywaa) adalah bahasa Lwoo Nilotik Barat dari cekungan hilir Sungai Sobat yang membentang antara Sudan Selatan (Negara Bagian Upper Nile, Kabupaten Pochalla) dan Etiopia (Wilayah Gambela). Komunitas Anuak yang berjumlah sekitar 250.000 orang secara tradisional adalah petani penggembala ternak di dataran banjir, yang berbeda dari orang Nuer (nus) tetangga melalui organisasi sosial desa menetap yang berpusat pada kepala suku turun-temurun (kwaaro). Secara linguistik, Anuak berbagi ciri-ciri Lwoo Nilotik Barat dengan bahasa-bahasa kerabat Acholi (ach), Lango (laj), dan Luo (luo) — termasuk harmoni vokal ATR dengan dua himpunan harmonik, sistem nada yang kompleks (biasanya 3-4 register nada), dan morfologi verbal aspek-modus. Karya Reh tahun 1996, Anywa Language: Description and Internal Reconstructions, merupakan dokumentasi akademis modern yang utama. Komunitas Anuak di Wilayah Gambela terdampak parah oleh pembantaian Gambela 2003 dan ketegangan yang berkelanjutan dengan negara Etiopia.
Tempat dituturkan
31 kata inti dalam Bahasa Anuak
Air
pii
/piː/
Api
mac
/matʃ/
Matahari
ceeŋ
/tʃeːŋ/
Bulan
dwee
/dweː/
Bintang
lɛɛr
/lɛːr/
Ibu
min
/min/
Ayah
waad
/waːd/
Saya
än
/an/
Kamu
in
/in/
Nama
nyiŋ
/ɲiŋ/
Mata
waang
/waːŋ/
Tangan
cing
/tʃiŋ/
Hati
cuny
/tʃuɲ/
Cinta
mar
/mar/
Pohon
yat
/jat/
Rumah
ot
/ot/
Anjing
guok
/ɡuok/
Kucing
nyamur
/ɲamur/
Makan
cam
/tʃam/
Minum
maath
/maːt̪/
Satu
acel
/atʃel/
Dua
aryew
/arjɛw/
Halo
mali
/mali/
Terima kasih
apwoyo
/apwojo/
Baik
ber
/ber/
Sumber
Perbandingan kata
Dibandingkan dengan bahasa Nilo-Saharan terkait
| Arti | Bahasa Anuak | Bahasa Acholi | Lango | Bahasa Luo | Bahasa Nuer | Bahasa Dinka | Jingpo (Kachin) |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Air | pii /piː/ | pii /piː/ | pii /piː/ | pi /pi/ | pi /pi/ | piu /piu/ | hka /kʰaː˧/ |
| Api | mac /matʃ/ | mac /matʃ/ | mac /matʃ/ | mach /matʃ/ | mäc /mɛtʃ/ | mac /matʃ/ | wan /waːn˧/ |
| Matahari | ceeŋ /tʃeːŋ/ | ceng /tʃeŋ/ | ceŋ /tʃeŋ/ | chieng' /tʃieŋ/ | caŋ /tʃaŋ/ | akɔ̈l /akɔl/ | jan /dʒan˧/ |
| Bulan | dwee /dweː/ | dwe /dwe/ | dwe /dwe/ | dwe /dwe/ | pay /paj/ | pɛɛi /pɛːi/ | shata /ʃata˧/ |
| Bintang | lɛɛr /lɛːr/ | lakalatwe /lakalatwe/ | lakalatwe /lakalatwe/ | sulwe /sulwe/ | räl /ral/ | kuel /kwɛl/ | shagan /ʃəɡan/ |
| Ibu | min /min/ | mego /meɡo/ | mego /meɡo/ | mama /mama/ | maar /maːr/ | man /man/ | nu /nu˧/ |
| Ayah | waad /waːd/ | baba /baba/ | papo /papo/ | baba /baba/ | gwaar /ɡwaːr/ | wun /wun/ | wa /wa˧/ |
| Saya | än /an/ | an /an/ | an /an/ | an /an/ | ɣän /ɣan/ | ɣɛn /ɣɛn/ | ngai /ŋai/ |
| Kamu | in /in/ | in /in/ | yin /jin/ | in /in/ | jin /jin/ | yïn /jɪn/ | nang /naŋ/ |
| Nama | nyiŋ /ɲiŋ/ | nying /ɲiŋ/ | nying /ɲiŋ/ | nying /ɲiŋ/ | ciot /tɕɔːt/ | rin /rin/ | mying /mjiŋ/ |
| Mata | waang /waːŋ/ | wang /waŋ/ | waŋ /waŋ/ | wang' /waŋ/ | waŋ /waŋ/ | nyin /ɲin/ | myi /mji˧/ |
| Tangan | cing /tʃiŋ/ | cing /tʃiŋ/ | cing /tʃiŋ/ | lwedo /lwedo/ | tet /tet/ | cin /tʃin/ | lata /lata˧/ |
| Hati | cuny /tʃuɲ/ | cwiny /tʃwiɲ/ | cwiny /tʃwiɲ/ | chuny /tʃuɲ/ | lëŋ /lɛŋ/ | piöu /piɔu/ | salum /salum/ |
| Cinta | mar /mar/ | mar /mar/ | amara /amara/ | hera /hera/ | nhok /nok/ | nhiär /n̪iar/ | tsaw ra /tsau˧ra˧/ |
| Pohon | yat /jat/ | yat /jat/ | yat /jat/ | yath /jaθ/ | jïath /dʒiat̪/ | tim /tim/ | hpun /pʰun˧/ |
| Rumah | ot /ot/ | ot /ot/ | ot /ot/ | ot /ot/ | dööl /dɔːl/ | ɣöt /ɣɔt/ | nta /nta˧/ |
| Anjing | guok /ɡuok/ | gwok /ɡʷok/ | gwok /ɡwok/ | guok /ɡuok/ | jiek /dʒiek/ | jɔ̈ŋ /dʒɔŋ/ | gwi /ɡwi˧/ |
| Kucing | nyamur /ɲamur/ | ngabu /ŋabu/ | mbweko /mbweko/ | paka /paka/ | gec /ɡetʃ/ | gec /ɡetʃ/ | nyaung /ɲauŋ˧/ |
| Makan | cam /tʃam/ | cam /tʃam/ | camo /tʃamo/ | chiemo /tʃiemo/ | cam /tʃam/ | cam /tʃam/ | sha /ʃa˧/ |
| Minum | maath /maːt̪/ | mat /mat/ | matho /matʰo/ | madho /maðo/ | math /mat̪/ | dek /dek/ | lu /lu˧/ |
| Satu | acel /atʃel/ | acel /atʃel/ | acel /atʃel/ | achiel /atʃiel/ | kɛl /kɛl/ | tök /tɔk/ | langai /laŋai˧/ |
| Dua | aryew /arjɛw/ | aryo /arjo/ | aryo /arjo/ | ariyo /arijo/ | rew /rɛw/ | rou /rou/ | lahkawng /ləkʰoŋ/ |
| Halo | mali /mali/ | itye nining /itje niniŋ/ | itye nining /itje niniŋ/ | misawa /misawa/ | malɛ /malɛ/ | ke yïn /ke jin/ | kaja i /kadʒa˧i˧/ |
| Terima kasih | apwoyo /apwojo/ | apwoyo /apwojo/ | apwoyo /apwojo/ | erokamano /erokamano/ | lɛrnyä /lɛɾɲa/ | alanyiek /alaɲiek/ | chyeju kaba /tʃedʒu˧kaba˧/ |
| Baik | ber /ber/ | ber /ber/ | ber /ber/ | maber /maber/ | gɔaa /ɡɔaː/ | piath /piat̪/ | kaja /kadʒa˧/ |
Bagian dari LangMap — proyek visualisasi linguistik. Ini ringkasan statis yang dapat dirayapi; peta interaktif menyediakan audio pelafalan, filter, dan tampilan globe.