Lëblaŋo
Lango
Nilo-Sahara (Western Nilotic, Lwoo)
Lango adalah bahasa Nilotik Barat (Lwoo) di Uganda Utara, dituturkan di sekitar kota Lira oleh orang Langi. Bahasa ini bersaudara dengan Acholi (yang juga terdapat di Uganda) dan, secara lebih jauh, dengan Luo di Kenya barat, yang dengannya ia berbagi sistem khas Nilotik Barat berupa lima vokal ditambah harmoni ATR. Lango memainkan peran penting dalam politik Uganda abad ke-20 — Presiden Milton Obote adalah penutur Langi. Sekitar 1,5 juta penutur; ditulis dengan aksara Latin, dengan tradisi sastra yang terbatas namun terus berkembang.
Tempat dituturkan
31 kata inti dalam Lango
Air
pii
/piː/
Api
mac
/matʃ/
Matahari
ceŋ
/tʃeŋ/
Bulan
dwe
/dwe/
Bintang
lakalatwe
/lakalatwe/
Ibu
mego
/meɡo/
Ayah
papo
/papo/
Saya
an
/an/
Kamu
yin
/jin/
Nama
nying
/ɲiŋ/
Mata
waŋ
/waŋ/
Tangan
cing
/tʃiŋ/
Hati
cwiny
/tʃwiɲ/
Cinta
amara
/amara/
Pohon
yat
/jat/
Rumah
ot
/ot/
Anjing
gwok
/ɡwok/
Kucing
mbweko
/mbweko/
Makan
camo
/tʃamo/
Minum
matho
/matʰo/
Satu
acel
/atʃel/
Dua
aryo
/arjo/
Halo
itye nining
/itje niniŋ/
Terima kasih
apwoyo
/apwojo/
Baik
ber
/ber/
Sumber
- Driberg (1923) — The Lango: A Nilotic Tribe of Uganda
- Ethnologue 27: Lango
Perbandingan kata
Dibandingkan dengan bahasa Nilo-Saharan (Western Nilotic, Lwoo) terkait
| Arti | Lango | Bahasa Acholi | Bahasa Anuak | Bahasa Luo | Bahasa Nuer | Bahasa Dinka | Bahasa Mundari |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Air | pii /piː/ | pii /piː/ | pii /piː/ | pi /pi/ | pi /pi/ | piu /piu/ | daa /daː/ |
| Api | mac /matʃ/ | mac /matʃ/ | mac /matʃ/ | mach /matʃ/ | mäc /mɛtʃ/ | mac /matʃ/ | sengel /seŋɡel/ |
| Matahari | ceŋ /tʃeŋ/ | ceng /tʃeŋ/ | ceeŋ /tʃeːŋ/ | chieng' /tʃieŋ/ | caŋ /tʃaŋ/ | akɔ̈l /akɔl/ | singi /siŋɡi/ |
| Bulan | dwe /dwe/ | dwe /dwe/ | dwee /dweː/ | dwe /dwe/ | pay /paj/ | pɛɛi /pɛːi/ | chando /tʃando/ |
| Bintang | lakalatwe /lakalatwe/ | lakalatwe /lakalatwe/ | lɛɛr /lɛːr/ | sulwe /sulwe/ | räl /ral/ | kuel /kwɛl/ | ipil /ipil/ |
| Ibu | mego /meɡo/ | mego /meɡo/ | min /min/ | mama /mama/ | maar /maːr/ | man /man/ | ayo /ajo/ |
| Ayah | papo /papo/ | baba /baba/ | waad /waːd/ | baba /baba/ | gwaar /ɡwaːr/ | wun /wun/ | apu /apu/ |
| Saya | an /an/ | an /an/ | än /an/ | an /an/ | ɣän /ɣan/ | ɣɛn /ɣɛn/ | aiñ /aiɲ/ |
| Kamu | yin /jin/ | in /in/ | in /in/ | in /in/ | jin /jin/ | yïn /jɪn/ | am /am/ |
| Nama | nying /ɲiŋ/ | nying /ɲiŋ/ | nyiŋ /ɲiŋ/ | nying /ɲiŋ/ | ciot /tɕɔːt/ | rin /rin/ | nutum /nutum/ |
| Mata | waŋ /waŋ/ | wang /waŋ/ | waang /waːŋ/ | wang' /waŋ/ | waŋ /waŋ/ | nyin /ɲin/ | med /med/ |
| Tangan | cing /tʃiŋ/ | cing /tʃiŋ/ | cing /tʃiŋ/ | lwedo /lwedo/ | tet /tet/ | cin /tʃin/ | ti /ti/ |
| Hati | cwiny /tʃwiɲ/ | cwiny /tʃwiɲ/ | cuny /tʃuɲ/ | chuny /tʃuɲ/ | lëŋ /lɛŋ/ | piöu /piɔu/ | jiu /dʒiu/ |
| Cinta | amara /amara/ | mar /mar/ | mar /mar/ | hera /hera/ | nhok /nok/ | nhiär /n̪iar/ | dularaa /dularaː/ |
| Pohon | yat /jat/ | yat /jat/ | yat /jat/ | yath /jaθ/ | jïath /dʒiat̪/ | tim /tim/ | daru /daru/ |
| Rumah | ot /ot/ | ot /ot/ | ot /ot/ | ot /ot/ | dööl /dɔːl/ | ɣöt /ɣɔt/ | oraa /oraː/ |
| Anjing | gwok /ɡwok/ | gwok /ɡʷok/ | guok /ɡuok/ | guok /ɡuok/ | jiek /dʒiek/ | jɔ̈ŋ /dʒɔŋ/ | seta /seta/ |
| Kucing | mbweko /mbweko/ | ngabu /ŋabu/ | nyamur /ɲamur/ | paka /paka/ | gec /ɡetʃ/ | gec /ɡetʃ/ | pusi /pusi/ |
| Makan | camo /tʃamo/ | cam /tʃam/ | cam /tʃam/ | chiemo /tʃiemo/ | cam /tʃam/ | cam /tʃam/ | jom /dʒom/ |
| Minum | matho /matʰo/ | mat /mat/ | maath /maːt̪/ | madho /maðo/ | math /mat̪/ | dek /dek/ | nu /nu/ |
| Satu | acel /atʃel/ | acel /atʃel/ | acel /atʃel/ | achiel /atʃiel/ | kɛl /kɛl/ | tök /tɔk/ | mid /mid/ |
| Dua | aryo /arjo/ | aryo /arjo/ | aryew /arjɛw/ | ariyo /arijo/ | rew /rɛw/ | rou /rou/ | baria /baria/ |
| Halo | itye nining /itje niniŋ/ | itye nining /itje niniŋ/ | mali /mali/ | misawa /misawa/ | malɛ /malɛ/ | ke yïn /ke jin/ | johar /dʒohar/ |
| Terima kasih | apwoyo /apwojo/ | apwoyo /apwojo/ | apwoyo /apwojo/ | erokamano /erokamano/ | lɛrnyä /lɛɾɲa/ | alanyiek /alaɲiek/ | dhonyobad /dʱoɲobad/ |
| Baik | ber /ber/ | ber /ber/ | ber /ber/ | maber /maber/ | gɔaa /ɡɔaː/ | piath /piat̪/ | bes /bes/ |
Bagian dari LangMap — proyek visualisasi linguistik. Ini ringkasan statis yang dapat dirayapi; peta interaktif menyediakan audio pelafalan, filter, dan tampilan globe.