Runa simi
शास्त्रीय क्वेचुआ
क्वेचुआ · ऐतिहासिक / छिपी किस्म
शास्त्रीय क्वेचुआ (Runa simi) इंका साम्राज्य (तावन्तिनसूयु) की सम्पर्क-भाषा थी (15वीं-16वीं सदी)। इंका के पास लिपि नहीं थी बल्कि खिपु (गाँठदार डोरियाँ) का उपयोग करते थे। आधुनिक कुस्को क्वेचुआ निकटतम जीवित रूप है।
कहाँ बोली जाती है
शास्त्रीय क्वेचुआ में 31 मूल शब्द
पानी
yaku
/jaku/
आग
nina
/nina/
सूरज
inti
/inti/
चाँद
killa
/kiʎa/
तारा
quyllur
/qojʎur/
माता
mama
/mama/
पिता
tayta
/tajta/
मैं
ñuqa
/ɲoqa/
तुम
qam
/qam/
नाम
suti
/suti/
आँख
ñawi
/ɲawi/
हाथ
maki
/maki/
दिल
sunqu
/suŋqu/
प्रेम
munay
/munaj/
पेड़
sach'a
/satʃʼa/
घर
wasi
/wasi/
कुत्ता
allqu
/aʎqu/
बिल्ली
misi
/misi/
खाना
mikhuy
/mikʰuj/
पीना
upyay
/upjaj/
एक
huk
/huk/
दो
iskay
/iskaj/
नमस्ते
rimaykullayki
/rimajkuʎajki/
धन्यवाद
añay
/aɲaj/
अच्छा
allin
/aʎin/
कंप्यूटर
yupana
/juˈpana/
स्रोत
- Santo Tomas, Domingo de (1560) Grammatica o arte de la lengua general de los indios de los reynos del Peru. Valladolid
शब्दों की तुलना
Quechuan संबंधित भाषाओं से तुलना
| अर्थ | शास्त्रीय क्वेचुआ | कुस्को क्वेचुआ | अयाकूचो क्वेचुआ | क्वेचुआ | आयमारा | जाकारू | मिसाक |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| पानी | yaku /jaku/ | unu /unu/ | yaku /jaku/ | yaku /jaku/ | uma /uma/ | uma /uma/ | unø /unø/ |
| आग | nina /nina/ | nina /nina/ | nina /nina/ | nina /nina/ | nina /nina/ | nina /nina/ | nipi /nipi/ |
| सूरज | inti /inti/ | inti /inti/ | inti /inti/ | inti /inti/ | inti /inti/ | inti /inti/ | shi /ʃi/ |
| चाँद | killa /kiʎa/ | killa /kiʎa/ | killa /kiʎa/ | killa /kiʎa/ | phaxsi /pʰaχsi/ | phaxshi /pʰaχʃi/ | atru /atɾu/ |
| तारा | quyllur /qojʎur/ | quyllur /ˈqojʎur/ | quyllur /ˈqojʎur/ | quyllur /ˈqojʎʊr/ | warawara /waɾawaɾa/ | wara /waɾa/ | kualøm /kwalʌm/ |
| माता | mama /mama/ | mama /mama/ | mama /mama/ | mama /mama/ | mama /mama/ | mama /mama/ | mama /mama/ |
| पिता | tayta /tajta/ | tayta /tajta/ | tayta /tajta/ | tayta /tajta/ | tata /tata/ | awki /awki/ | tata /tata/ |
| मैं | ñuqa /ɲoqa/ | ñuqa /ˈɲoqa/ | ñuqa /ˈɲoqa/ | ñuqa /ˈɲʊqa/ | naya /naja/ | naya /naja/ | na /na/ |
| तुम | qam /qam/ | qan /qan/ | qam /qam/ | qam /qam/ | juma /huma/ | juma /huma/ | ñui /ɲui/ |
| नाम | suti /suti/ | suti /ˈsuti/ | suti /ˈsuti/ | suti /ˈsuti/ | suti /suti/ | suti /suti/ | wetø /wetʌ/ |
| आँख | ñawi /ɲawi/ | ñawi /ɲawi/ | ñawi /ɲawi/ | ñawi /ɲawi/ | nayra /najɾa/ | nayra /najɾa/ | kab /kab/ |
| हाथ | maki /maki/ | maki /maki/ | maki /maki/ | maki /maki/ | ampara /ampaɾa/ | ampara /ampaɾa/ | mar /maɾ/ |
| दिल | sunqu /suŋqu/ | sunqu /suŋqu/ | sunqu /suŋqu/ | sunqu /suŋqu/ | chuyma /tʃujma/ | chuyma /tʃujma/ | mun /mun/ |
| प्रेम | munay /munaj/ | munay /munaj/ | kuyay /kujaj/ | munay /munaj/ | munasiña /munasiɲa/ | munasiña /munasiɲa/ | kausrap /kawsɾap/ |
| पेड़ | sach'a /satʃʼa/ | sachʼa /satʃʼa/ | sacha /satʃa/ | sacha /satʃa/ | quqa /quqa/ | qhura /qʰuɾa/ | yu /ju/ |
| घर | wasi /wasi/ | wasi /wasi/ | wasi /wasi/ | wasi /wasi/ | uta /uta/ | uta /uta/ | ya /ja/ |
| कुत्ता | allqu /aʎqu/ | allqu /aʎqu/ | allqu /aʎqu/ | allqu /aʎqu/ | anu /anu/ | anu /anu/ | kuchi /kutʃi/ |
| बिल्ली | misi /misi/ | misi /misi/ | michi /mitʃi/ | misi /misi/ | phisi /pʰisi/ | phishi /pʰiʃi/ | mishi /miʃi/ |
| खाना | mikhuy /mikʰuj/ | mikhuy /mikʰuj/ | mikuy /mikuj/ | mikhuy /mikʰuj/ | manqʼaña /manqʼaɲa/ | mankaña /mankaɲa/ | mɵ /mɵ/ |
| पीना | upyay /upjaj/ | upyay /upjaj/ | upyay /upjaj/ | upyay /upjaj/ | umaña /umaɲa/ | umaña /umaɲa/ | ushi /uʃi/ |
| एक | huk /huk/ | huk /huk/ | huk /huk/ | huk /huk/ | maya /maja/ | maya /maja/ | kan /kan/ |
| दो | iskay /iskaj/ | iskay /ˈiskaj/ | iskay /ˈiskaj/ | iskay /ˈiskaj/ | paya /paja/ | paya /paja/ | pa /pa/ |
| नमस्ते | rimaykullayki /rimajkuʎajki/ | rimaykullayki /rimajkuʎajki/ | napaykullayki /napajkuʎajki/ | allillanchu /aʎiʎantʃu/ | kamisaki /kamisaki/ | kamishti /kamiʃti/ | ma'rik /maʔɾik/ |
| धन्यवाद | añay /aɲaj/ | añay /aɲaj/ | añay /aɲaj/ | sulpayki /sulpajki/ | yuspagara /juspaɣaɾa/ | yuspaa /juspaː/ | payn /pajn/ |
| अच्छा | allin /aʎin/ | allin /aʎin/ | allin /aʎin/ | allin /aʎin/ | suma /suma/ | shuma /ʃuma/ | kausrik /kawsɾik/ |
| कंप्यूटर | yupana /juˈpana/ | — | — | — | — | — | — |
LangMap का हिस्सा — एक भाषाई विज़ुअलाइज़ेशन परियोजना। यह एक स्थिर, क्रॉल-योग्य सारांश है; इंटरैक्टिव मानचित्र उच्चारण ऑडियो, फ़िल्टर और ग्लोब दृश्य प्रदान करते हैं।