Avañe'ẽ
गुआरानी
तुपी
गुआरानी (Avañe’ẽ) तुपी परिवार की तुपी–गुआरानी शाखा में आती है। गुआरानी मैक्रोलैंग्वेज का ISO 639-3 कोड grn है, जबकि परागुआयी गुआरानी का अलग कोड gug है; बोलिविया, अर्जेंटीना और ब्राज़ील की संबंधित गुआरानी क़िस्में भिन्न हैं और सभी को एक मानक नहीं मानना चाहिए। पराग्वे का 1992 का संविधान गुआरानी और कास्तीली को आधिकारिक भाषा बनाता है, और परागुआयी गुआरानी का मूलनिवासी तथा गैर-मूलनिवासी लोग बातचीत, प्रसारण, शिक्षा और साहित्य में व्यापक प्रयोग करते हैं। इसका योगात्मक व्याकरण क्रियाओं पर पुरुष चिह्नित करता है और सक्रिय–स्थितिवाचक संरेखण रखता है, जबकि नासिक्य सामंजस्य एक शब्द के स्वरों, व्यंजनों और प्रत्ययों को प्रभावित कर सकता है। मानक वर्तनी ñ जैसे अक्षरों और नासिक्य स्वरों के चिह्नों वाली लैटिन-आधारित वर्णमाला प्रयोग करती है। स्पेनी संपर्क ने एक स्पष्ट सीमा वाली क़िस्म के बजाय होपारा कहलाने वाला मिश्रित प्रयोग का व्यापक क्षेत्र बनाया है।
कहाँ बोली जाती है
गुआरानी में 31 मूल शब्द
पानी
y
/ɨ/
आग
tata
/tata/
सूरज
kuarahy
/kwaɾahɨ/
चाँद
jasy
/dʒasɨ/
तारा
mbyja
/mbɨˈdʒa/
माता
sy
/sɨ/
पिता
túva
/tuva/
मैं
che
/ʃe/
तुम
nde
/nde/
नाम
téra
/ˈtera/
आँख
tesa
/tesa/
हाथ
po
/po/
दिल
pyʼa
/pɨʔa/
प्रेम
hayhu
/haɨhu/
पेड़
yvyra
/ɨvɨɾa/
घर
óga
/oɡa/
कुत्ता
jagua
/dʒaɡwa/
बिल्ली
mbarakaja
/mbaɾakadʒa/
खाना
karu
/kaˈɾu/
पीना
yʼu
/ɨʔu/
एक
peteĩ
/peteĩ/
दो
mokõi
/mokõĩ/
नमस्ते
mbaʼéichapa
/mbaʔeitʃapa/
धन्यवाद
aguyje
/aɡuɨdʒe/
अच्छा
porã
/poɾã/
कोयल
anó
/aˈno/
कंप्यूटर
mohendaha
/mohendaˈha/
स्रोत
शब्दों की तुलना
Tupian संबंधित भाषाओं से तुलना
| अर्थ | गुआरानी | म्ब्या गुआरानी भाषा | तुपीनम्बा | न्येंगाटू | रापानुइ | किरिबाती | हिलीगायनोन |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| पानी | y /ɨ/ | y /ɨ/ | 'y /ʔɨ/ | ig /iɡ/ | vai /vai/ | ran /ɾan/ | tubig /tubiɡ/ |
| आग | tata /tata/ | tata /ta.ˈta/ | tatá /taˈta/ | tatá /tata/ | ahi /ahi/ | ai /ai/ | kalayo /kalajɔ/ |
| सूरज | kuarahy /kwaɾahɨ/ | nhamandu /ɲã.mɑ̃.ˈdu/ | kuarasy /kwaɾaˈsɨ/ | kuarasi /kwaɾasi/ | raʻā /raʔaː/ | taai /taːi/ | adlaw /ʔadlaw/ |
| चाँद | jasy /dʒasɨ/ | jaxy /ʒa.ˈʃɨ/ | iasy /jaˈsɨ/ | yasi /jasi/ | mahina /mahina/ | namwakaina /namʷakaina/ | bulan /bulan/ |
| तारा | mbyja /mbɨˈdʒa/ | jaxy tata /dʒaʃɨ taˈta/ | jasytata /jasɨtaˈta/ | yasytatá /jasɨtaˈta/ | hetuʻu /heˈtuʔu/ | itoi /iˈtoi/ | bituon /bituˈʔon/ |
| माता | sy /sɨ/ | sy /ˈsɨ/ | sy /sɨ/ | mãi /mãi/ | matuʻa vahine /matuʔa vahine/ | tinau /tinau/ | nanay /nanaj/ |
| पिता | túva /tuva/ | tupa /ˈtu.pa/ | tuba /ˈtuβa/ | paiá /paja/ | matuʻa tāne /matuʔa taːne/ | tamau /tamau/ | tatay /tataj/ |
| मैं | che /ʃe/ | xee /ʃeː/ | ixé /iˈʃɛ/ | ixé /iˈʃe/ | au /au/ | ngai /ŋai/ | ako /ʔaˈko/ |
| तुम | nde /nde/ | ndee /ndeː/ | endé /ẽˈdɛ/ | indé /ĩˈde/ | koe /koe/ | ngkoe /ŋkoe/ | ikaw /ʔiˈkaw/ |
| नाम | téra /ˈtera/ | téra /ˈteɾa/ | tera /ˈtɛra/ | sera /seˈɾa/ | ingoa /iˈŋoa/ | ara /ˈara/ | ngalan /ˈŋalan/ |
| आँख | tesa /tesa/ | ãg̃u /ɑ̃.ɡ̃u/ | t-esá /teˈsa/ | sesa /sesa/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ |
| हाथ | po /po/ | tape /ta.ˈpe/ | pó /po/ | pó /po/ | rima /ɾima/ | bai /bai/ | kamot /kamɔt/ |
| दिल | pyʼa /pɨʔa/ | py'a /pɨ.ˈa/ | nhe'ã /ɲẽˈʔã/ | py'ã /pɨʔã/ | mahatu /mahatu/ | nano /nano/ | tagipusoon /taɡipusɔʔɔn/ |
| प्रेम | hayhu /haɨhu/ | rohayhu /ro.ha.ˈɨ.u/ | aûsub /aˈwsuβ/ | saysu /sajsu/ | hanga /haŋa/ | tangira /taŋiɾa/ | gugma /ɡuɡma/ |
| पेड़ | yvyra /ɨvɨɾa/ | yvyra /ɨ.vɨ.ˈra/ | yby'rá /ɨβɨˈɾa/ | mira-vra /miɾavɾa/ | tumu rākau /tumu raːkau/ | kai /kai/ | kahoy /kahɔj/ |
| घर | óga /oɡa/ | óga /ˈo.ɡa/ | oka /ˈoka/ | oka /oka/ | hare /haɾe/ | auti /auti/ | balay /balaj/ |
| कुत्ता | jagua /dʒaɡwa/ | asu /a.ˈsu/ | îagûara /jaˈɣwaɾa/ | yawara /jawaɾa/ | paihega /paiheŋa/ | kamea /kamea/ | ido /ʔidɔ/ |
| बिल्ली | mbarakaja /mbaɾakadʒa/ | jaguá /ʒa.ɡu.ˈa/ | marakaîá /maɾakaˈja/ | mariwa /maɾiwa/ | kati /kati/ | katu /katu/ | kuting /kutiŋ/ |
| खाना | karu /kaˈɾu/ | jepota /ʒe.ˈpo.ta/ | 'u /ʔu/ | ku /ku/ | kai /kai/ | amwarake /amʷaɾake/ | kaon /kaʔɔn/ |
| पीना | yʼu /ɨʔu/ | inumbo /i.ˈnum.bo/ | 'u /ʔu/ | yú /ju/ | unu /unu/ | nima /nima/ | inom /ʔinɔm/ |
| एक | peteĩ /peteĩ/ | peteĩ /pe.te.ˈĩ/ | oîepé /ojeˈpe/ | yepé /jepe/ | tahi /tahi/ | teuana /teuana/ | isa /ʔisa/ |
| दो | mokõi /mokõĩ/ | mokõi /mokõˈĩ/ | mokõi /moˈkõj/ | mukũi /muˈkũĩ/ | rua /ˈrua/ | uoua /uˈoua/ | duha /duˈha/ |
| नमस्ते | mbaʼéichapa /mbaʔeitʃapa/ | mba'éichapa /m.ba.ˈe.i.ʃa.pa/ | ereîubé /eɾejuˈβe/ | poranga /poɾaŋɡa/ | ʻiorana /ʔioɾana/ | mauri /mauɾi/ | kamusta /kamusta/ |
| धन्यवाद | aguyje /aɡuɨdʒe/ | aguyje /a.ɡu.ˈɨ.ʒe/ | — /—/ | katu /katu/ | maururu /mauɾuɾu/ | ko rabwa /ko ɾabʷa/ | salamat /salamat/ |
| अच्छा | porã /poɾã/ | porã /po.ˈrɑ̃/ | katu /kaˈtu/ | katu /katu/ | riva /ɾiva/ | raoiroi /ɾaoiɾoi/ | maayo /maʔajɔ/ |
| कोयल | anó /aˈno/ | — | anũ /ãˈnũ/ | anú /aˈnu/ | — | — | — |
| कंप्यूटर | mohendaha /mohendaˈha/ | — | — | — | — | — | kompyuter /komˈpjutɛr/ |
शब्द-क्रम की तुलना
विश्व की प्रमुख भाषाओं से तुलना करें
LangMap का हिस्सा — एक भाषाई विज़ुअलाइज़ेशन परियोजना। यह एक स्थिर, क्रॉल-योग्य सारांश है; इंटरैक्टिव मानचित्र उच्चारण ऑडियो, फ़िल्टर और ग्लोब दृश्य प्रदान करते हैं।