Karifuna
गारिफुना
अरावाकन परिवार (कैरिबियन समूह)
गारिफुना भाषा गारिफुना लोगों की भाषा है, जो कैरिबियाई मूल निवासियों और 17वीं शताब्दी में सेंट विंसेंट द्वीप पर भागकर पहुँचे पश्चिम अफ्रीकी दासों के वंशज हैं। भाषाशास्त्र के अनुसार यह अराव्यक परिवार की है, लेकिन ऐतिहासिक रूप से पुरुषों की भाषा में बड़ी मात्रा में कैरिब शब्दावली रही है (आज लिंग आधारित अंतर लगभग समाप्त हो चुके हैं)। 2001 में यूनेस्को अमूर्त सांस्कृतिक विरासत में शामिल हुई।
कहाँ बोली जाती है
गारिफुना में 31 मूल शब्द
पानी
huya
/huja/
आग
watu
/watu/
सूरज
weyu
/weju/
चाँद
hati
/hati/
तारा
waruguma
/waɾuɡuma/
माता
úguchu
/uɡutʃu/
पिता
úguchili
/uɡutʃili/
मैं
au
/au/
तुम
amürü
/amɨɾɨ/
नाम
iri
/iɾi/
आँख
úgubu
/uɡubu/
हाथ
úhabu
/uhabu/
दिल
anigi
/aniɡi/
प्रेम
hínsiñe
/hinsiɲe/
पेड़
wewe
/wewe/
घर
muna
/muna/
कुत्ता
aulamu
/aulamu/
बिल्ली
meu
/meu/
खाना
éiga
/eiɡa/
पीना
ata
/ata/
एक
aban
/aban/
दो
biama
/biama/
नमस्ते
mabuiga
/mabuiɡa/
धन्यवाद
seremein
/seremein/
अच्छा
buidu
/bwidu/
स्रोत
- Ethnologue: cab
- Suazo (1994) Conversemos en Garífuna
- UNESCO Representative List of Intangible Heritage
शब्दों की तुलना
Arawakan (Caribbean) संबंधित भाषाओं से तुलना
| अर्थ | गारिफुना | कारिब | वारलपीरी | उत्तरी एम्बेरा | आयमारा | जाकारू | वायू |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| पानी | huya /huja/ | tuna /tuna/ | ngapa /ŋapa/ | do /do/ | uma /uma/ | uma /uma/ | wuin /wuin/ |
| आग | watu /watu/ | wàto /wahto/ | warlu /waɭu/ | tu /tu/ | nina /nina/ | nina /nina/ | siki /siki/ |
| सूरज | weyu /weju/ | weju /weju/ | wanta /wanta/ | hewa /hewa/ | inti /inti/ | inti /inti/ | kaʼi /kaʔi/ |
| चाँद | hati /hati/ | nuno /nuno/ | pira /piɻa/ | ahuru /ahuɾu/ | phaxsi /pʰaχsi/ | phaxshi /pʰaχʃi/ | kashi /kaʃi/ |
| तारा | waruguma /waɾuɡuma/ | siriko /siɾiko/ | wanjirlpirri /waɲɟiɭpiri/ | chidua /tʃidua/ | warawara /waɾawaɾa/ | wara /waɾa/ | jolotsü /holotsɨ/ |
| माता | úguchu /uɡutʃu/ | sano /sano/ | ngati /ŋati/ | papa /papa/ | mama /mama/ | mama /mama/ | ei /ei/ |
| पिता | úguchili /uɡutʃili/ | papa /papa/ | kirda /kiɖa/ | apa /apa/ | tata /tata/ | awki /awki/ | ashi /aʃi/ |
| मैं | au /au/ | au /au/ | ngaju /ŋaɟu/ | mʉ /mɨ/ | naya /naja/ | naya /naja/ | taya /taja/ |
| तुम | amürü /amɨɾɨ/ | amoro /amoɾo/ | nyuntu /ɲuntu/ | bʉ /bɨ/ | juma /huma/ | juma /huma/ | pia /pia/ |
| नाम | iri /iɾi/ | eeti /eːti/ | yirdi /jiɖi/ | trʉ̃ /tɾɨ̃/ | suti /suti/ | suti /suti/ | anülia /anɨlia/ |
| आँख | úgubu /uɡubu/ | enu /enu/ | milpa /milpa/ | tau /tau/ | nayra /najɾa/ | nayra /najɾa/ | oʼu /oʔu/ |
| हाथ | úhabu /uhabu/ | aina /aina/ | rdaka /ɖaka/ | jua /xua/ | ampara /ampaɾa/ | ampara /ampaɾa/ | ajapü /axapɨ/ |
| दिल | anigi /aniɡi/ | emanga /emaŋɡa/ | wankaru /waŋkaɻu/ | ƀakhuru /ɓakuɾu/ | chuyma /tʃujma/ | chuyma /tʃujma/ | aaʼin /aːʔin/ |
| प्रेम | hínsiñe /hinsiɲe/ | kataneko /kataneko/ | nyangu /ɲaŋu/ | ãỹba /ãɨba/ | munasiña /munasiɲa/ | munasiña /munasiɲa/ | alasüin /alasɨin/ |
| पेड़ | wewe /wewe/ | wewe /wewe/ | watiya /watija/ | bakuru /bakuɾu/ | quqa /quqa/ | qhura /qʰuɾa/ | wunuʼu /wunuʔu/ |
| घर | muna /muna/ | paty /pati/ | ngurra /ŋura/ | te /te/ | uta /uta/ | uta /uta/ | miichi /miːtʃi/ |
| कुत्ता | aulamu /aulamu/ | pero /peɾo/ | jarntu /caɳʈu/ | usa /usa/ | anu /anu/ | anu /anu/ | erü /eɾɨː/ |
| बिल्ली | meu /meu/ | meu /meu/ | mungalpa /muŋalpa/ | misu /misu/ | phisi /pʰisi/ | phishi /pʰiʃi/ | misho /miʃo/ |
| खाना | éiga /eiɡa/ | onökö /onøkø/ | ngarni /ŋaɳi/ | ko /ko/ | manqʼaña /manqʼaɲa/ | mankaña /mankaɲa/ | ekaa /ekaː/ |
| पीना | ata /ata/ | ëne /ɘne/ | purrami /purami/ | dorrare /doraɾe/ | umaña /umaɲa/ | umaña /umaɲa/ | asaa /asaː/ |
| एक | aban /aban/ | o:wi /oːwi/ | jinta /cinta/ | aba /aba/ | maya /maja/ | maya /maja/ | wanee /waneː/ |
| दो | biama /biama/ | oko /oko/ | jirrama /ɟiɾama/ | umé /ume/ | paya /paja/ | paya /paja/ | piama /piama/ |
| नमस्ते | mabuiga /mabuiɡa/ | mary /maɾi/ | — /—/ | sake bia /sake bia/ | kamisaki /kamisaki/ | kamishti /kamiʃti/ | jamaya /xamaja/ |
| धन्यवाद | seremein /seremein/ | irombo /iɾombo/ | — /—/ | bia bara /bia baɾa/ | yuspagara /juspaɣaɾa/ | yuspaa /juspaː/ | talé /tale/ |
| अच्छा | buidu /bwidu/ | epoja /epoja/ | ngurrju /ŋurcu/ | bia /bia/ | suma /suma/ | shuma /ʃuma/ | anasü /anasɨ/ |
LangMap का हिस्सा — एक भाषाई विज़ुअलाइज़ेशन परियोजना। यह एक स्थिर, क्रॉल-योग्य सारांश है; इंटरैक्टिव मानचित्र उच्चारण ऑडियो, फ़िल्टर और ग्लोब दृश्य प्रदान करते हैं।