Basa Betawi
बेतावी
ऑस्ट्रोनेशियाई (मलयो-पॉलिनेशियन, मलयिक — Malay-based, heavily restructured)
बेतावी जकार्ता की मलय-आधारित जनभाषा है — बेतावी लोगों की रोज़मर्रा की बोली, जो औपनिवेशिक बटाविया में मलय, सुंडा, जावा, बाली, चीनी, अरब और मार्डाइकर (Mardijker) वंश-परंपराओं के मेल से बने। संरचना की दृष्टि से यह मलयिक है, पर संपर्क ने इसे गहराई से पुनर्गठित कर दिया है: इसके सामान्य पुरुषवाचक सर्वनाम होक्किन से लिए गए ऋणशब्द हैं (guè 'मैं' 我 से, lu 'तुम' 汝 से), और इसकी अधिकांश रोज़मर्रा शब्दावली जावानी, बाली, अरबी और डच से आई है। शहरी जकार्ता किस्म का सबसे सुनाई देने वाला लक्षण शब्दांत -a का -è में बदल जाना है (apa → apè, kita → kitè), साथ ही अंतिम -h का लोप (rumah → ruma) और /ai/ तथा /au/ का नीचे उतरकर /aɛ/ और /o/ हो जाना (air → aèr, kalau → kalo)। पीढ़ियों तक इसे स्थानीय रूप से Arab Gundul कहलाने वाली अरबी-व्युत्पन्न लिपि में तथा लातिन अक्षरों में लिखा जाता रहा है, और इसकी गीत तथा फ़िल्म की एक बड़ी अभिलिखित परंपरा है। Ethnologue इसे 6b — संकटग्रस्त — का दर्जा देता है: वृहत्तर जकार्ता भर में वयस्क आज भी इसे बोलते हैं, पर युवाओं के बीच इंडोनेशियाई इसे विस्थापित कर रही है, भले ही बेतावी सर्वनाम और निपात राष्ट्रीय बोलचाल की इंडोनेशियाई की रीढ़ बन चुके हों।
कहाँ बोली जाती है
बेतावी में 31 मूल शब्द
पानी
aèr
/aɛr/
आग
api
/ˈapi/
सूरज
mataari
/mataˈari/
चाँद
bulan
/ˈbulan/
तारा
bintang
/ˈbintaŋ/
माता
enya'
/əˈɲaʔ/
पिता
babè
/baˈbɛ/
मैं
guè
/ɡuˈwɛ/
तुम
lu
/lu/
नाम
nama
/ˈnama/
आँख
mata
/ˈmata/
हाथ
tangan
/ˈtaŋan/
दिल
ati
/ˈati/
प्रेम
cinta
/ˈtʃinta/
पेड़
pu'un
/puˈʔun/
घर
ruma
/ˈruma/
कुत्ता
anjing
/ˈandʒiŋ/
बिल्ली
kucing
/ˈkutʃiŋ/
खाना
makan
/ˈmakan/
पीना
minum
/ˈminum/
एक
atu
/ˈatu/
दो
dua
/ˈduwa/
नमस्ते
salamalékum
/salamaˈlekum/
धन्यवाद
makasi
/maˈkasi/
अच्छा
baèk
/baˈɛʔ/
कंप्यूटर
komputer
/kɔmˈputər/
सुशी
sushi
/ˈsuʃi/
शब्दों की तुलना
Austronesian (Malayo-Polynesian, Malayic — Malay-based, heavily restructured) संबंधित भाषाओं से तुलना
| अर्थ | बेतावी | पापुआ मलय | इंडोनेशियाई | मलय | उत्तरी मलूकी मलय | अम्बोन मलय | मूसी |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| पानी | aèr /aɛr/ | air /aer/ | air /ˈa.ir/ | air /ˈa.ir/ | aer /aer/ | aer /aer/ | ayek /ajek/ |
| आग | api /ˈapi/ | api /ˈapi/ | api /api/ | api /api/ | api /api/ | api /api/ | api /api/ |
| सूरज | mataari /mataˈari/ | matahari /mataˈhari/ | matahari /matahari/ | matahari /matahari/ | matahari /matahari/ | mata hari /mata hari/ | matahari /matahari/ |
| चाँद | bulan /ˈbulan/ | bulan /ˈbulan/ | bulan /bulan/ | bulan /bulan/ | bulan /bulan/ | bulan /bulan/ | bulan /bulan/ |
| तारा | bintang /ˈbintaŋ/ | bintang /bintaŋ/ | bintang /bintaŋ/ | bintang /bintaŋ/ | bintang /bintaŋ/ | bintang /bintaŋ/ | bintang /bintaŋ/ |
| माता | enya' /əˈɲaʔ/ | mama /ˈmama/ | ibu /ibu/ | ibu /ibu/ | mama /mama/ | mama /mama/ | mak /mak/ |
| पिता | babè /baˈbɛ/ | bapa /ˈbapa/ | ayah /ajah/ | ayah /ajah/ | papa /papa/ | papa /papa/ | bapak /bapak/ |
| मैं | guè /ɡuˈwɛ/ | sa /sa/ | saya /saja/ | saya /saja/ | kita /kita/ | beta /beta/ | aku /aku/ |
| तुम | lu /lu/ | ko /ko/ | kamu /kamu/ | awak /awaʔ/ | ngana /ŋana/ | ose /ose/ | kau /kau/ |
| नाम | nama /ˈnama/ | nama /nama/ | nama /nama/ | nama /nama/ | nama /nama/ | nama /nama/ | namo /namo/ |
| आँख | mata /ˈmata/ | mata /ˈmata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mato /mato/ |
| हाथ | tangan /ˈtaŋan/ | tangan /ˈtaŋan/ | tangan /taŋan/ | tangan /taŋan/ | tangang /taŋaŋ/ | tangang /taŋaŋ/ | tangan /taŋan/ |
| दिल | ati /ˈati/ | hati /ˈhati/ | hati /hati/ | hati /hati/ | hati /hati/ | hati /hati/ | hati /hati/ |
| प्रेम | cinta /ˈtʃinta/ | sayang /ˈsajaŋ/ | cinta /tʃinta/ | cinta /tʃinta/ | cinta /tʃinta/ | sayang /sajaŋ/ | sayang /sajaŋ/ |
| पेड़ | pu'un /puˈʔun/ | pohon /ˈpohon/ | pohon /pohon/ | pokok /pokoʔ/ | pohong /pohoŋ/ | pohon /pohon/ | kayu /kaju/ |
| घर | ruma /ˈruma/ | rumah /ˈrumah/ | rumah /rumah/ | rumah /rumah/ | ruma /ruma/ | ruma /ruma/ | rumah /rumah/ |
| कुत्ता | anjing /ˈandʒiŋ/ | anjing /ˈandʒiŋ/ | anjing /andʒiŋ/ | anjing /andʒiŋ/ | anjing /andʒiŋ/ | anjing /andʒiŋ/ | anjing /andʒiŋ/ |
| बिल्ली | kucing /ˈkutʃiŋ/ | kucing /ˈkutʃiŋ/ | kucing /kutʃiŋ/ | kucing /kutʃiŋ/ | ikung /ikuŋ/ | kucing /kutʃiŋ/ | kucing /kutʃiŋ/ |
| खाना | makan /ˈmakan/ | makan /ˈmakan/ | makan /makan/ | makan /makan/ | makang /makaŋ/ | makang /makaŋ/ | makan /makan/ |
| पीना | minum /ˈminum/ | minum /ˈminum/ | minum /minum/ | minum /minum/ | minong /minoŋ/ | minong /minoŋ/ | minum /minum/ |
| एक | atu /ˈatu/ | satu /ˈsatu/ | satu /satu/ | satu /satu/ | satu /satu/ | satu /satu/ | siko /siko/ |
| दो | dua /ˈduwa/ | dua /dua/ | dua /dua/ | dua /dua/ | dua /dua/ | dua /dua/ | duo /duo/ |
| नमस्ते | salamalékum /salamaˈlekum/ | halo /ˈhalo/ | halo /ˈhalo/ | hai /hai/ | cerang /tʃeraŋ/ | hela /hela/ | halo /halo/ |
| धन्यवाद | makasi /maˈkasi/ | terima kasih /təˈrima ˈkasih/ | terima kasih /tərima kasih/ | terima kasih /tərima kasih/ | tarima kase /tarima kase/ | tarima kase /tarima kase/ | terimo kasih /terimo kasih/ |
| अच्छा | baèk /baˈɛʔ/ | bae /ˈbae/ | baik /baiʔ/ | baik /baiʔ/ | bae /bae/ | bagus /baɡus/ | bagus /baɡus/ |
| कंप्यूटर | komputer /kɔmˈputər/ | komputer /komˈputer/ | komputer /kɔmˈputər/ | komputer /kɔmˈpu.tə(r)/ | komputer /komˈputər/ | komputer /komˈputər/ | komputer /komˈputər/ |
| सुशी | sushi /ˈsuʃi/ | sushi /ˈsuʃi/ | susyi /su.ʃi/ | susyi /suʃi/ | sushi /ˈsuʃi/ | sushi /ˈsuʃi/ | sushi /ˈsuʃi/ |
LangMap का हिस्सा — एक भाषाई विज़ुअलाइज़ेशन परियोजना। यह एक स्थिर, क्रॉल-योग्य सारांश है; इंटरैक्टिव मानचित्र उच्चारण ऑडियो, फ़िल्टर और ग्लोब दृश्य प्रदान करते हैं।