Chiyao
יאו
Atlantic-Congo (Bantu, Yao-Makonde)
Yao (Chiyao, also spelled Ciyawo) is a Bantu P21 language straddling the Mozambique-Malawi-Tanzania tri-border at the southern end of Lake Malawi. The Yao were major caravan-trade leaders in the 19th century, controlling the route from the Zanzibar coast to Lake Malawi — one reason Yao spread as a regional lingua franca. They are predominantly Muslim (a notable exception in the largely Christian or animist surrounding Bantu populations). The unyago female initiation rite is a defining cultural institution. Tonal with five contrastive heights.
היכן מדוברת
20 מילים בסיסיות ביאו
מים
mesi
/mesi/
אש
moto
/moto/
שמש
lyuwa
/ʎuwa/
ירח
mwesi
/mwesi/
אמא
amao
/amaː/
אבא
atati
/atati/
לאכול
kulya
/kuʎa/
לשתות
kumwa
/kumwa/
אהבה
chikondi
/tʃikondi/
לב
mtima
/mtima/
עץ
mtela
/mtela/
בית
nyumba
/ɲumba/
כלב
mbwa
/mbwa/
חתול
paka
/paka/
יד
ngaila
/ŋɡaila/
עין
liso
/liso/
שלום
salama
/salama/
תודה
nakwete
/nakwete/
אחד
mo
/mo/
טוב
chechete
/tʃetʃete/
מקורות
השוואת מילים
בהשוואה לשפות Atlantic-Congo (Bantu, Yao-Makonde) קשורות
| משמעות | יאו | מקונדה | צ'יצ'ווה | סנה | שמבלה | סנגו | לומבה |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| מים | mesi /mesi/ | mashi /maʃi/ | madzi /madzi/ | madzi /madzi/ | mazi /mazi/ | ameenzi /ameːnzi/ | mahi /mahi/ |
| אש | moto /moto/ | moto /moto/ | moto /moto/ | moto /moto/ | moto /moto/ | umoto /umoto/ | moro /moɾo/ |
| שמש | lyuwa /ʎuwa/ | lyuva /ʎuβa/ | dzuwa /dzuwa/ | dzuwa /dzuwa/ | zuwa /zuwa/ | liluga /liluɡa/ | nsuwa /nsuwa/ |
| ירח | mwesi /mwesi/ | mwedi /mwedi/ | mwezi /mwezi/ | mwedzi /mwedzi/ | mwezi /mwezi/ | umwesi /umwesi/ | mweri /mweɾi/ |
| אמא | amao /amaː/ | mama /mama/ | amayi /amaji/ | mai /mai/ | mama /mama/ | mama /mama/ | ammai /amːai/ |
| אבא | atati /atati/ | baba /baba/ | abambo /abambo/ | baba /baba/ | baba /baba/ | baba /baba/ | atati /atati/ |
| לאכול | kulya /kuʎa/ | kulya /kuʎa/ | kudya /kudja/ | kudya /kudja/ | kuya /kuja/ | kulya /kuʎa/ | olya /oʎa/ |
| לשתות | kumwa /kumwa/ | kunwa /kunwa/ | kumwa /kumwa/ | kumwa /kumwa/ | kunywa /kuɲwa/ | kunwa /kunwa/ | omwa /omwa/ |
| אהבה | chikondi /tʃikondi/ | kupenda /kupenda/ | chikondi /tʃikondi/ | kufuna /kufuna/ | kwenda /kwenda/ | ulungu /uluŋɡu/ | osivela /osivela/ |
| לב | mtima /mtima/ | mtima /mtima/ | mtima /mtima/ | mtima /mtima/ | mwoyo /mwojo/ | umutima /umutima/ | murima /muɾima/ |
| עץ | mtela /mtela/ | mti /mti/ | mtengo /mteŋɡo/ | mtengo /mteŋɡo/ | mti /mti/ | umuti /umuti/ | mwiri /mwiɾi/ |
| בית | nyumba /ɲumba/ | nyumba /ɲumba/ | nyumba /ɲumba/ | nyumba /ɲumba/ | nyumba /ɲumba/ | inyumba /iɲumba/ | nupa /nupa/ |
| כלב | mbwa /mbwa/ | nshenye /nʃeɲe/ | galu /ɡalu/ | mbwa /mbwa/ | mbwa /mbwa/ | imbwa /imbwa/ | nampwe /nampwe/ |
| חתול | paka /paka/ | paka /paka/ | mphaka /mpʰaka/ | paka /paka/ | paka /paka/ | paka /paka/ | paka /paka/ |
| יד | ngaila /ŋɡaila/ | nkono /nkono/ | dzanja /dzandʒa/ | nkono /nkono/ | ukono /ukono/ | ukuboko /ukuboko/ | nthata /ntʰata/ |
| עין | liso /liso/ | liso /liso/ | diso /diso/ | diso /diso/ | izo /izo/ | iliho /iliho/ | nito /nito/ |
| שלום | salama /salama/ | nakushukuru /nakuʃukuɾu/ | moni /moni/ | mwadzukabwanji /mwadzukabwandʒi/ | nashukuru /naʃukuɾu/ | mbasala /mbasala/ | salama /salama/ |
| תודה | nakwete /nakwete/ | nashukuru /naʃukuɾu/ | zikomo /zikomo/ | ndatenda /ndatenda/ | asante /asante/ | nashukulu /naʃukulu/ | ekoshelele /ekoʃelele/ |
| אחד | mo /mo/ | nimo /nimo/ | chimodzi /tʃimodzi/ | posi /posi/ | imo /imo/ | imo /imo/ | mosaa /mosaː/ |
| טוב | chechete /tʃetʃete/ | shibwana /ʃibwana/ | chabwino /tʃabwino/ | nadidi /nadidi/ | hedi /hedi/ | kwifwa /kwifwa/ | orera /oɾeɾa/ |
חלק מ-LangMap — פרויקט להמחשת שפות. זהו סיכום סטטי הניתן לסריקה; המפות האינטראקטיביות מציעות שמע הגייה, מסננים ותצוגת גלובוס.