Rarámuri
תרהומרה
Uto-Aztecan (Taracahitan)
תרהומרה (Rarámuri, "הרצים ברגליים") היא שפה יוטו־אצטקית בסיירה תרהומרה במדינת צ׳יוואווה במקסיקו. בני הרראמורי נודעים ברחבי העולם במסורות ריצת מרחקים ארוכים כגון "רראחיפארי" (ריצה תוך בעיטת כדור).
היכן מדוברת
20 מילים בסיסיות בתרהומרה
מים
bawí
/bawi/
אש
nahí
/nahi/
שמש
rayó
/ɾajo/
ירח
mecá
/metʃa/
אמא
iyé
/ije/
אבא
onó
/ono/
לאכול
koʼa
/koʔa/
לשתות
bahí
/bahi/
אהבה
nakí
/naki/
לב
surí
/suɾi/
עץ
gokó
/ɡoko/
בית
kalí
/kali/
כלב
kochí
/kotʃi/
חתול
misí
/misi/
יד
sekuá
/sekwa/
עין
pusí
/pusi/
שלום
kuira
/kuiɾa/
תודה
matéterabá
/mateteɾaba/
אחד
bilé
/bile/
טוב
galá
/ɡala/
מקורות
השוואת מילים
בהשוואה לשפות Uto-Aztecan (Taracahitan) קשורות
| משמעות | תרהומרה | פיפיל | פאיוטית צפונית | ויקסאריקה | ניואה | נאוואטל מצרי | מרקיזית |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| מים | bawí /bawi/ | at /at/ | paa /paː/ | ha /ha/ | vai /vai/ | ahtli /aʔtli/ | vai /vai/ |
| אש | nahí /nahi/ | tit /tit/ | kuna /kuna/ | tai /tai/ | afi /afi/ | tit /tit/ | ahi /ahi/ |
| שמש | rayó /ɾajo/ | tunal /tunal/ | tabe /tape/ | tau /tau/ | lā /laː/ | tonal /tonal/ | ʻoumati /ʔoumati/ |
| ירח | mecá /metʃa/ | metsti /metsti/ | mua /mu.a/ | metsa /metsa/ | mahina /mahina/ | metz /mets/ | mahina /mahina/ |
| אמא | iyé /ije/ | nan /nan/ | pia /pi.a/ | nana /nana/ | matua fifine /matua fifine/ | nan /nan/ | kuʻa /kuʔa/ |
| אבא | onó /ono/ | tat /tat/ | naa /naː/ | yawe /jawe/ | matua taane /matua taːne/ | tat /tat/ | motua /motua/ |
| לאכול | koʼa /koʔa/ | takwa /takwa/ | tɨka /tɨka/ | kuye /kuje/ | kai /kai/ | tacua /takʷa/ | kai /kai/ |
| לשתות | bahí /bahi/ | ati /ati/ | hibi /hipi/ | hi'eka /hiʔeka/ | inu /inu/ | ati /ati/ | inu /inu/ |
| אהבה | nakí /naki/ | nesa /nesa/ | suabetɨ /suapetɨ/ | kanenki /kanenki/ | fakaalofa /fakaalofa/ | nech-nequi /netʃneki/ | hanahana /hanahana/ |
| לב | surí /suɾi/ | yulu /julu/ | piwi /piwi/ | iyari /ijari/ | fatu /fatu/ | yolio /jolio/ | fatu /fatu/ |
| עץ | gokó /ɡoko/ | kwawit /kʷawit/ | hupi /hupi/ | kiyé /kije/ | akau /akau/ | cuahuit /kʷawit/ | tumu kahi /tumu kahi/ |
| בית | kalí /kali/ | kal /kal/ | nobi /nopi/ | ki /ki/ | fale /fale/ | cali /kali/ | hae /hae/ |
| כלב | kochí /kotʃi/ | chichi /tʃitʃi/ | isha /iʃa/ | tsïkï /tsɨkɨ/ | kuli /kuli/ | itzcuintli /itskʷintli/ | peko /peko/ |
| חתול | misí /misi/ | mishin /miʃin/ | mosa /mosa/ | mitsu /mitsu/ | pusi /pusi/ | miston /miston/ | piki /piki/ |
| יד | sekuá /sekwa/ | mey /mei/ | mai /mai/ | mama /mama/ | lima /lima/ | mahuit /mawit/ | ʻima /ʔima/ |
| עין | pusí /pusi/ | ish /iʃ/ | pui /pui/ | tukite /tukite/ | mata /mata/ | ix /iʃ/ | mata /mata/ |
| שלום | kuira /kuiɾa/ | ne pakua /ne pakwa/ | maikwa /maikwa/ | kekuanenki /kekwanenki/ | fakaalofa atu /fakaalofa atu/ | niltze /niltse/ | kaoha /kaoha/ |
| תודה | matéterabá /mateteɾaba/ | padiush /padjuʃ/ | pesa /pesa/ | pa'iwakaitsie /paʔiwakaitsje/ | fakaaue /fakaaue/ | tlazohcamati /tlasoʔkamati/ | mauruuru /mauɾuuɾu/ |
| אחד | bilé /bile/ | se /se/ | simɨ /simɨ/ | xevi /ʃevi/ | taha /taha/ | ce /se/ | tahi /tahi/ |
| טוב | galá /ɡala/ | kwahli /kʷahli/ | pesa /pesa/ | waxa /waʃa/ | mitaki /mitaki/ | cualli /kʷalːi/ | maitaʻi /maitaʔi/ |
עמוד 1/3
חלק מ-LangMap — פרויקט להמחשת שפות. זהו סיכום סטטי הניתן לסריקה; המפות האינטראקטיביות מציעות שמע הגייה, מסננים ותצוגת גלובוס.