Wayuunaiki
וואיו
אראואקית (צפוני)
וואיו (Wayuunaiki) היא השפה הילידית הגדולה ביותר בצפון קולומביה ובוונצואלה, עם אזור שפת אם בחצי האי גוואחירה. בני הוואיו הם עם רועים מטרילינארי עם רציפות תרבותית ולשונית חזקה.
היכן מדוברת
31 מילים בסיסיות בוואיו
מים
wuin
/wuin/
אש
siki
/siki/
שמש
kaʼi
/kaʔi/
ירח
kashi
/kaʃi/
כוכב
jolotsü
/holotsɨ/
אמא
ei
/ei/
אבא
ashi
/aʃi/
אני
taya
/taja/
אתה
pia
/pia/
שם
anülia
/anɨlia/
עין
oʼu
/oʔu/
יד
ajapü
/axapɨ/
לב
aaʼin
/aːʔin/
אהבה
alasüin
/alasɨin/
עץ
wunuʼu
/wunuʔu/
בית
miichi
/miːtʃi/
כלב
erü
/eɾɨː/
חתול
misho
/miʃo/
לאכול
ekaa
/ekaː/
לשתות
asaa
/asaː/
אחד
wanee
/waneː/
שתיים
piama
/piama/
שלום
jamaya
/xamaja/
תודה
talé
/tale/
טוב
anasü
/anasɨ/
מקורות
השוואת מילים
בהשוואה לשפות Arawakan (Northern) קשורות
| משמעות | וואיו | ג׳קארו | סנדאווה | גריפונה | איבן | איימרה | שיפיבו-קוניבו |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| מים | wuin /wuin/ | uma /uma/ | tsʼa /tsʼa/ | huya /huja/ | ai /ai/ | uma /uma/ | jene /hene/ |
| אש | siki /siki/ | nina /nina/ | tsʼoo /tsʼoː/ | watu /watu/ | api /api/ | nina /nina/ | chii /tʃiː/ |
| שמש | kaʼi /kaʔi/ | inti /inti/ | kʼɔɔ /kʼɔː/ | weyu /weju/ | mata-ari /mataari/ | inti /inti/ | bari /bari/ |
| ירח | kashi /kaʃi/ | phaxshi /pʰaχʃi/ | tsoa /tsoa/ | hati /hati/ | bulan /bulan/ | phaxsi /pʰaχsi/ | oxe /oʃe/ |
| כוכב | jolotsü /holotsɨ/ | wara /waɾa/ | hĩǀáwã /hĩ́ǀáwã̀ː/ | waruguma /waɾuɡuma/ | bintang /bintaŋ/ | warawara /waɾawaɾa/ | wishati /wiʃati/ |
| אמא | ei /ei/ | mama /mama/ | yei /jei/ | úguchu /uɡutʃu/ | indai /indai/ | mama /mama/ | tita /tita/ |
| אבא | ashi /aʃi/ | awki /awki/ | ai /ai/ | úguchili /uɡutʃili/ | apai /apai/ | tata /tata/ | papa /papa/ |
| אני | taya /taja/ | naya /naja/ | tsi /tsíː/ | au /au/ | aku /aku/ | naya /naja/ | ea /ea/ |
| אתה | pia /pia/ | juma /huma/ | hapu /hapu/ | amürü /amɨɾɨ/ | nuan /nuan/ | juma /huma/ | mia /mia/ |
| שם | anülia /anɨlia/ | suti /suti/ | ǁwâ /ǁʷâ/ | iri /iɾi/ | nama /nama/ | suti /suti/ | jane /ˈhane/ |
| עין | oʼu /oʔu/ | nayra /najɾa/ | gaa /ɡaː/ | úgubu /uɡubu/ | mata /mata/ | nayra /najɾa/ | bero /bero/ |
| יד | ajapü /axapɨ/ | ampara /ampaɾa/ | kxʼaa /kxʼaː/ | úhabu /uhabu/ | jari /dʒari/ | ampara /ampaɾa/ | mëken /mɯken/ |
| לב | aaʼin /aːʔin/ | chuyma /tʃujma/ | ǁʼampoo /ǁʼampoː/ | anigi /aniɡi/ | ati /ati/ | chuyma /tʃujma/ | joínti /hoˈinti/ |
| אהבה | alasüin /alasɨin/ | munasiña /munasiɲa/ | kalokisi /kalokisi/ | hínsiñe /hinsiɲe/ | rinduai /rinduai/ | munasiña /munasiɲa/ | noi /noi/ |
| עץ | wunuʼu /wunuʔu/ | qhura /qʰuɾa/ | hetsʼee /hetsʼeː/ | wewe /wewe/ | kayu /kaju/ | quqa /quqa/ | jiwi /xiwi/ |
| בית | miichi /miːtʃi/ | uta /uta/ | ge /ɡe/ | muna /muna/ | rumah /rumah/ | uta /uta/ | xobo /ʃobo/ |
| כלב | erü /eɾɨː/ | anu /anu/ | ǀɔɔ /ǀɔː/ | aulamu /aulamu/ | ukui /ukui/ | anu /anu/ | ochiti /otʃiti/ |
| חתול | misho /miʃo/ | phishi /pʰiʃi/ | misho /miʃo/ | meu /meu/ | mayau /majau/ | phisi /pʰisi/ | mishi /miʃi/ |
| לאכול | ekaa /ekaː/ | mankaña /mankaɲa/ | ǁee /ǁeː/ | éiga /eiɡa/ | makai /makai/ | manqʼaña /manqʼaɲa/ | piti /piti/ |
| לשתות | asaa /asaː/ | umaña /umaɲa/ | ʔee /ʔeː/ | ata /ata/ | ngirup /ŋirup/ | umaña /umaɲa/ | xeati /ʃeati/ |
| אחד | wanee /waneː/ | maya /maja/ | tsʼekʼe /tsʼekʼe/ | aban /aban/ | satu /satu/ | maya /maja/ | westíora /westioɾa/ |
| שתיים | piama /piama/ | paya /paja/ | kisó /kísôxì/ | biama /biama/ | dua /dua/ | paya /paja/ | rabé /ɾaˈbe/ |
| שלום | jamaya /xamaja/ | kamishti /kamiʃti/ | gabaeesa /ɡabaeːsa/ | mabuiga /mabuiɡa/ | salam /salam/ | kamisaki /kamisaki/ | jakon raoma /xakon raoma/ |
| תודה | talé /tale/ | yuspaa /juspaː/ | musʼokoyo /musʼokojo/ | seremein /seremein/ | terima kasih /terima kasih/ | yuspagara /juspaɣaɾa/ | irake /iɾake/ |
| טוב | anasü /anasɨ/ | shuma /ʃuma/ | tlʼobe /tɬʼobe/ | buidu /bwidu/ | manah /manah/ | suma /suma/ | jakon /xakon/ |
עמוד 1/4
חלק מ-LangMap — פרויקט להמחשת שפות. זהו סיכום סטטי הניתן לסריקה; המפות האינטראקטיביות מציעות שמע הגייה, מסננים ותצוגת גלובוס.