ЦӀаIхна миз
Tsakhour
NE Caucasian (Lezgic, Aghul-Tabasaran-Tsakhur subgroup)
Tsakhur (ЦӀаIхна миз or Yiqby in autonym) is a Northeast Caucasian (Lezgic) language of southern Daghestan and adjacent NE Azerbaijan. The Tsakhur are traditionally transhumant pastoralists whose summer pastures are in the high Caucasus and winter pastures in lower Azerbaijan. Tsakhur shares the Lezgic family's typological hallmarks: rich consonant inventory with ejectives, ergative-absolutive alignment, four noun classes, and elaborate spatial case morphology (~17 cases including locative subcategorization). The 1992 Cyrillic-based orthography was adopted under Daghestan's minority-language policy.
Où elle est parlée
20 mots essentiels en Tsakhour
Eau
хьад
/ħad/
Feu
цӏай
/tsʼaj/
Soleil
верг
/verɡ/
Lune
ваз
/vaz/
Mère
йед
/jed/
Père
дакӏ
/dakʼ/
Manger
аӏкӏвыс
/aʕkʷʼəs/
Boire
ийыхьес
/iijəħes/
Amour
ыкӏикна
/əkʼikna/
Cœur
йикӏ
/jikʼ/
Arbre
йывон
/jəvon/
Maison
хав
/xav/
Chien
хӏвай
/ħʷaj/
Chat
кӏет
/kʼet/
Main
хыл
/xəl/
Œil
ул
/ul/
Bonjour
салам
/salam/
Merci
бахытыд
/baxətəd/
Un
са
/sa/
Bon
йишда
/jiʃda/
Sources
Mots comparés
Comparé aux langues NE Caucasian (Lezgic, Aghul-Tabasaran-Tsakhur subgroup) apparentées
| Sens | Tsakhour | Aghoul | Routoul | tabassaran | Budoukh | lezghien | Kryz |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Eau | хьад /ħad/ | хьед /ħed/ | хьед /ħed/ | штар /ʃtar/ | хьед /ħed/ | яд /jad/ | xed /xed/ |
| Feu | цӏай /tsʼaj/ | цӏай /tsʼaj/ | цӏай /tsʼaj/ | цӏа /tsʼa/ | цӏай /tsʼaj/ | цӏай /tsʼaj/ | ts'a /t͡sʼa/ |
| Soleil | верг /verɡ/ | рагъ /raʁ/ | варагъ /waraʁ/ | рагъ /raʁ/ | рагъ /raʁ/ | рагъ /raʁ/ | vïrïğ /vɨrɨʁ/ |
| Lune | ваз /vaz/ | ваз /vaz/ | ваз /waz/ | варз /varz/ | ваз /vaz/ | варз /varz/ | vats /vat͡s/ |
| Mère | йед /jed/ | баб /bab/ | нин /nin/ | бай /baj/ | баб /bab/ | диде /dide/ | dada /dada/ |
| Père | дакӏ /dakʼ/ | ада /ada/ | дид /did/ | дад /dad/ | дада /dada/ | буба /buba/ | buba /buba/ |
| Manger | аӏкӏвыс /aʕkʷʼəs/ | ифи /ifi/ | ухьун /uħun/ | ипӏуб /ipʼub/ | ухьун /uħun/ | тӏуьн /tʼyn/ | ulkura /ulˈkura/ |
| Boire | ийыхьес /iijəħes/ | ахъан /aqʼan/ | эджин /edʒin/ | ужуб /uʒub/ | эджи /edʒi/ | хъун /qun/ | hatsra /hat͡sˈra/ |
| Amour | ыкӏикна /əkʼikna/ | кӏанди /kʼandi/ | — /—/ | ккунивал /kːunival/ | — /—/ | кӏан хьун /kʼan χun/ | mukan /muˈkan/ |
| Cœur | йикӏ /jikʼ/ | юкӏ /jukʼ/ | юкӏ /jukʼ/ | юкӏ /jukʼ/ | юкӏ /jukʼ/ | рикӏ /rikʼ/ | rikʼ /rikʼ/ |
| Arbre | йывон /jəvon/ | тар /tar/ | хыл /χɨl/ | гар /ɡar/ | тар /tar/ | тар /tar/ | xer /xer/ |
| Maison | хав /xav/ | кьали /qʼali/ | хал /χal/ | хал /xal/ | кӏул /kʼul/ | кӏвал /kʼval/ | xal /xal/ |
| Chien | хӏвай /ħʷaj/ | хвай /xwaj/ | хыних /χɨniχ/ | хю /xy/ | хвар /χʷar/ | кицӏ /kitsʼ/ | xveqʼ /χveqʼ/ |
| Chat | кӏет /kʼet/ | кац /kats/ | гету /ɡetu/ | кет /ket/ | — /—/ | кац /kats/ | — /—/ |
| Main | хыл /xəl/ | хил /xil/ | хыл /χɨl/ | хил /xil/ | кул /kul/ | гъил /ʁil/ | kul /kul/ |
| Œil | ул /ul/ | ул /ul/ | ул /ul/ | ул /ul/ | ул /ul/ | вил /vil/ | ul /ul/ |
| Bonjour | салам /salam/ | салам /salam/ | салам /salam/ | салам /salam/ | салам /salam/ | салам /salam/ | — /—/ |
| Merci | бахытыд /baxətəd/ | баркалла /baɾkalːa/ | — /—/ | чухсагъул /tʃuxsaʁul/ | — /—/ | чухсагъул /tʃuxsaʁul/ | — /—/ |
| Un | са /sa/ | са /sa/ | са /sa/ | саб /sab/ | са /sa/ | сад /sad/ | sa /sa/ |
| Bon | йишда /jiʃda/ | хъвай /qwaj/ | йишды /jiʃdɨ/ | ужу /uʒu/ | — /—/ | хъсан /qsan/ | yiğin /jiˈʁin/ |
Fait partie de LangMap — un projet de visualisation linguistique. Ceci est un résumé statique et explorable ; les cartes interactives offrent l’audio de prononciation, des filtres et une vue globe.