Jonibo
Shipibo-Conibo
Pano
Le shipibo-conibo (Jonibo) est une langue de la famille pano de l'Amazonie péruvienne, à la transmission L1 vigoureuse (plus de 90 % dans de nombreuses communautés) et à la production littéraire active. Linguistiquement remarquable par son système d'évidentialité complexe et par la tradition de motifs géométriques kené, encodée à la fois visuellement (dans les textiles) et auditivement (dans les chants). Les locuteurs se nomment aussi eux-mêmes Jonibo (« le peuple »).
Où elle est parlée
31 mots essentiels en Shipibo-Conibo
Eau
jene
/hene/
Feu
chii
/tʃiː/
Soleil
bari
/bari/
Lune
oxe
/oʃe/
Étoile
wishati
/wiʃati/
Mère
tita
/tita/
Père
papa
/papa/
Je
ea
/ea/
Tu
mia
/mia/
Nom
jane
/ˈhane/
Œil
bero
/bero/
Main
mëken
/mɯken/
Cœur
joínti
/hoˈinti/
Amour
noi
/noi/
Arbre
jiwi
/xiwi/
Maison
xobo
/ʃobo/
Chien
ochiti
/otʃiti/
Chat
mishi
/miʃi/
Manger
piti
/piti/
Boire
xeati
/ʃeati/
Un
westíora
/westioɾa/
Deux
rabé
/ɾaˈbe/
Bonjour
jakon raoma
/xakon raoma/
Merci
irake
/iɾake/
Bon
jakon
/xakon/
Sources
Mots comparés
Comparé aux langues Pano apparentées
| Sens | Shipibo-Conibo | Asháninka | Tangkhul naga | Nahuatl huastéca oriental | Nahuatl huastéca central | Nahuatl huastéca occidental | Malais d'Ambon |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Eau | jene /hene/ | nija /nidʒa/ | ze /ze/ | atl /atɬ/ | atl /atɬ/ | atl /atɬ/ | aer /aer/ |
| Feu | chii /tʃiː/ | paamari /paːmaɾi/ | mei /mei/ | tlitl /tɬitɬ/ | tlitl /tɬitɬ/ | tlitl /tɬitɬ/ | api /api/ |
| Soleil | bari /bari/ | oorya /oːɾja/ | nyithui /ɲitʰui/ | tonatih /tonatih/ | tonati /tonati/ | tonati /tonati/ | mata hari /mata hari/ |
| Lune | oxe /oʃe/ | kashiri /kaʃiɾi/ | lai /lai/ | metztli /metstɬi/ | metztli /metstɬi/ | metztli /metstɬi/ | bulan /bulan/ |
| Étoile | wishati /wiʃati/ | impoquiro /impokiɾo/ | sira /siraː/ | sitlalij /siˈtlalih/ | sitlalij /siˈtlalih/ | sitlalij /siˈtlalih/ | bintang /bintaŋ/ |
| Mère | tita /tita/ | ina /ina/ | ina /ina/ | mama /mama/ | nana /nana/ | nana /nana/ | mama /mama/ |
| Père | papa /papa/ | apa /apa/ | apa /apa/ | tata /tata/ | tata /tata/ | tata /tata/ | papa /papa/ |
| Je | ea /ea/ | naaka /naːka/ | i /i/ | na /na/ | na /na/ | na /na/ | beta /beta/ |
| Tu | mia /mia/ | aviro /aβiɾo/ | na /na/ | ta /ta/ | ta /ta/ | ta /ta/ | ose /ose/ |
| Nom | jane /ˈhane/ | ivairo /iβaiɾo/ | amin /amin/ | tocaxtli /toˈkaʃtli/ | tocaxtli /toˈkaʃtli/ | tocaxtli /toˈkaʃtli/ | nama /nama/ |
| Œil | bero /bero/ | noki /noki/ | mi /mi/ | ixtli /iʃtli/ | ixtli /iʃtli/ | ixtli /iʃtli/ | mata /mata/ |
| Main | mëken /mɯken/ | nako /nako/ | phei /pʰei/ | maitl /maitl/ | maitl /maitl/ | maitl /maitl/ | tangang /taŋaŋ/ |
| Cœur | joínti /hoˈinti/ | nosanto /nosanto/ | mokyaba /mokjaba/ | yollotl /jolːotɬ/ | yollotl /jolːotɬ/ | yollotl /jolːotɬ/ | hati /hati/ |
| Amour | noi /noi/ | nonintsi /nonintsi/ | cha /tʃa/ | tlazohtla /tɬasoʔtɬa/ | tlazohtla /tɬasoʔtɬa/ | tlazohtla /tɬasoʔtɬa/ | sayang /sajaŋ/ |
| Arbre | jiwi /xiwi/ | inchato /intʃato/ | leiyik /leijik/ | cuahuitl /kʷawitɬ/ | cuahuitl /kʷawitl/ | cuahuitl /kʷawitl/ | pohon /pohon/ |
| Maison | xobo /ʃobo/ | pankotsi /paŋkotsi/ | shim /ʃim/ | calli /kalːi/ | calli /kalːi/ | calli /kalːi/ | ruma /ruma/ |
| Chien | ochiti /otʃiti/ | otsiti /otsiti/ | ui /ui/ | itzcuintli /itskʷintli/ | itzcuintli /itskʷintli/ | itzcuintli /itskʷintli/ | anjing /andʒiŋ/ |
| Chat | mishi /miʃi/ | mishito /miʃito/ | mibu /mibu/ | mizton /miston/ | mizton /miston/ | mizton /miston/ | kucing /kutʃiŋ/ |
| Manger | piti /piti/ | noyaki /nojaki/ | ngui /ŋui/ | tlacua /tɬakʷa/ | tlacua /tɬakʷa/ | tlacua /tɬakʷa/ | makang /makaŋ/ |
| Boire | xeati /ʃeati/ | noiri /noiɾi/ | rai /rai/ | atli /atɬi/ | atli /atɬi/ | atli /atɬi/ | minong /minoŋ/ |
| Un | westíora /westioɾa/ | aparoni /apaɾoni/ | kha /kʰa/ | ce /se/ | ce /se/ | ce /se/ | satu /satu/ |
| Deux | rabé /ɾaˈbe/ | apite /apite/ | khani /kʰani/ | ome /ˈome/ | ome /ˈome/ | ome /ˈome/ | dua /dua/ |
| Bonjour | jakon raoma /xakon raoma/ | aviro /aβiɾo/ | hayau /hajau/ | nimitzpaca /nimitspaka/ | niltze /niltse/ | niltze /niltse/ | hela /hela/ |
| Merci | irake /iɾake/ | naranki /naɾaŋki/ | ase /ase/ | tlazohcamati /tɬasoʔkamati/ | tlazohcamati /tɬasoʔkamati/ | tlazohcamati /tɬasoʔkamati/ | tarima kase /tarima kase/ |
| Bon | jakon /xakon/ | kameetsa /kameːtsa/ | kahei /kahei/ | cualli /kʷalːi/ | cualli /kʷalːi/ | cualli /kʷalːi/ | bagus /baɡus/ |
Fait partie de LangMap — un projet de visualisation linguistique. Ceci est un résumé statique et explorable ; les cartes interactives offrent l’audio de prononciation, des filtres et une vue globe.