Eshisango
Sangu
Atlantic-Congo (Bantu, Western Tanzania)
Le sangu (Eshisango, aussi Kisangu) est une langue bantoue (F13) parlée dans la plaine d'Usangu, au sud-ouest de la Tanzanie, près du parc national de Ruaha. Les Sangu, historiques rivaux des Hehe (guerres hehe-sangu du XIXe siècle sous les chefs Mkwawa et Mwenikupinga), ont développé une identité pastorale distinctive contrastant avec les sociétés bantoues agricoles voisines. Malgré un nombre réduit de locuteurs aujourd'hui, la langue se transmet encore entre générations dans les communautés rurales.
Où elle est parlée
20 mots essentiels en Sangu
Eau
ameenzi
/ameːnzi/
Feu
umoto
/umoto/
Soleil
liluga
/liluɡa/
Lune
umwesi
/umwesi/
Mère
mama
/mama/
Père
baba
/baba/
Manger
kulya
/kuʎa/
Boire
kunwa
/kunwa/
Amour
ulungu
/uluŋɡu/
Cœur
umutima
/umutima/
Arbre
umuti
/umuti/
Maison
inyumba
/iɲumba/
Chien
imbwa
/imbwa/
Chat
paka
/paka/
Main
ukuboko
/ukuboko/
Œil
iliho
/iliho/
Bonjour
mbasala
/mbasala/
Merci
nashukulu
/naʃukulu/
Un
imo
/imo/
Bon
kwifwa
/kwifwa/
Sources
Mots comparés
Comparé aux langues Atlantic-Congo (Bantu, Western Tanzania) apparentées
| Sens | Sangu | Nyaturu | Makondé | Nyamwezi | Shambala | bemba | Sukuma |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Eau | ameenzi /ameːnzi/ | maazi /maːzi/ | mashi /maʃi/ | minzi /minzi/ | mazi /mazi/ | amenshi /amenʃi/ | minzi /minzi/ |
| Feu | umoto /umoto/ | moto /moto/ | moto /moto/ | moto /moto/ | moto /moto/ | umulilo /umulilo/ | moto /moto/ |
| Soleil | liluga /liluɡa/ | nzua /nzua/ | lyuva /ʎuβa/ | izuba /izuβa/ | zuwa /zuwa/ | akasuba /akasuba/ | ilyuva /iʎuβa/ |
| Lune | umwesi /umwesi/ | umweri /umweɾi/ | mwedi /mwedi/ | ng'wezi /ŋweːzi/ | mwezi /mwezi/ | umweshi /umweʃi/ | ng'wezi /ŋweːzi/ |
| Mère | mama /mama/ | mama /mama/ | mama /mama/ | mayu /majʊ/ | mama /mama/ | bamayo /bamajo/ | mayu /maju/ |
| Père | baba /baba/ | tata /tata/ | baba /baba/ | baba /baba/ | baba /baba/ | bataata /bataːta/ | baba /baba/ |
| Manger | kulya /kuʎa/ | kuria /kuɾia/ | kulya /kuʎa/ | kulya /kuʎa/ | kuya /kuja/ | ukulya /ukulja/ | kulya /kuʎa/ |
| Boire | kunwa /kunwa/ | kunywa /kuɲwa/ | kunwa /kunwa/ | kunywa /kuɲwa/ | kunywa /kuɲwa/ | ukunwa /ukunwa/ | kuhwa /kuhwa/ |
| Amour | ulungu /uluŋɡu/ | butogwa /butoɡwa/ | kupenda /kupenda/ | butogwa /butoɡwa/ | kwenda /kwenda/ | ukutemwa /ukutemwa/ | butogwa /butoɡwa/ |
| Cœur | umutima /umutima/ | umutima /umutima/ | mtima /mtima/ | mtima /mtima/ | mwoyo /mwojo/ | umutima /umutima/ | ngholo /ŋɡoːlo/ |
| Arbre | umuti /umuti/ | umuti /umuti/ | mti /mti/ | mti /mti/ | mti /mti/ | icimuti /itʃimuti/ | mti /mti/ |
| Maison | inyumba /iɲumba/ | nyumba /ɲumba/ | nyumba /ɲumba/ | kaya /kaja/ | nyumba /ɲumba/ | ing'anda /iŋːanda/ | kaya /kaja/ |
| Chien | imbwa /imbwa/ | imbwa /imbwa/ | nshenye /nʃeɲe/ | mbwa /mbwa/ | mbwa /mbwa/ | imbwa /imbwa/ | mbwa /mbwa/ |
| Chat | paka /paka/ | paka /paka/ | paka /paka/ | paka /paka/ | paka /paka/ | pushi /puʃi/ | kalulu /kalulu/ |
| Main | ukuboko /ukuboko/ | ukuboko /ukuboko/ | nkono /nkono/ | ikobo /ikoβo/ | ukono /ukono/ | ukuboko /ukuboko/ | nkhono /ŋkono/ |
| Œil | iliho /iliho/ | iriiso /iɾiːso/ | liso /liso/ | liso /liso/ | izo /izo/ | ilinso /ilinso/ | liso /liso/ |
| Bonjour | mbasala /mbasala/ | mbukire /mbukiɾe/ | nakushukuru /nakuʃukuɾu/ | mwadita /mwadita/ | nashukuru /naʃukuɾu/ | muli shani /muli ʃani/ | mwangaluka /mwaŋɡaluka/ |
| Merci | nashukulu /naʃukulu/ | ahsante /ahsante/ | nashukuru /naʃukuɾu/ | twabakaba /twaβakaβa/ | asante /asante/ | natotela /natotela/ | nakulumba /nakulumba/ |
| Un | imo /imo/ | umwe /umwe/ | nimo /nimo/ | imo /imo/ | imo /imo/ | cimo /tʃimo/ | imo /imo/ |
| Bon | kwifwa /kwifwa/ | kihi /kihi/ | shibwana /ʃibwana/ | lihi /lihi/ | hedi /hedi/ | chisuma /tʃisuma/ | shihi /ʃihi/ |
Fait partie de LangMap — un projet de visualisation linguistique. Ceci est un résumé statique et explorable ; les cartes interactives offrent l’audio de prononciation, des filtres et une vue globe.