Kpɛlɛɛ
Kpelle
Niger-Congo (Mandé)
Le kpelle (Kpɛlɛɛ) est un ensemble linguistique du mandé sud-occidental parlé par environ 750 000 personnes au Liberia et dans la Guinée limitrophe, où la variété guinéenne est aussi appelée guerzé. Les classifications modernes distinguent le kpelle du Liberia et le kpelle de Guinée, dotés de codes ISO 639-3 distincts, tandis que l'appellation générique kpelle englobe les deux. Il s'agit d'une langue à tons, aujourd'hui principalement écrite au moyen d'orthographes fondées sur l'alphabet latin. Dans les années 1930, le chef Gbili de Sanoyea, dans le comté de Bong, créa un syllabaire kpelle autochtone utilisé pour la correspondance, les comptes, les dettes et d'autres documents ; son usage déclina ensuite et il n'est pas encore codé dans Unicode.
Où elle est parlée
31 mots essentiels en Kpelle
Eau
ya
/ja/
Feu
kɔ̃a
/kõa/
Soleil
pelei
/pelei/
Lune
kɔŋɔ
/kɔŋɔ/
Étoile
ɓɔlɔŋ
/ɓɔ̀lɔ̀ŋ/
Mère
ngaa
/ŋaː/
Père
laai
/laːi/
Je
ŋá
/ŋá/
Tu
í
/í/
Nom
laa
/lâː/
Œil
ŋɛ
/ŋɛ/
Main
yee
/jeː/
Cœur
lii
/liː/
Amour
gboma
/ɡboma/
Arbre
woo
/woː/
Maison
pere
/pere/
Chien
nyila
/ɲila/
Chat
gbele
/ɡbele/
Manger
nyii
/ɲiː/
Boire
yiti
/jiti/
Un
taa
/taː/
Deux
feere
/fèːɽè/
Bonjour
halee
/haleː/
Merci
balika
/balika/
Bon
nyaŋa
/ɲaŋa/
Mots comparés
Comparé aux langues Niger-Congo (Mande) apparentées
| Sens | Kpelle | Mandinka | Konabéré | Mendé | Dioula | Néo-araméen assyrien | Groenlandais |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Eau | ya /ja/ | jiyo /dʒijo/ | ji /dʒi/ | njei /ndʒei/ | ji /dʒi/ | ܡܝܐ /mijja/ | imeq /imeq/ |
| Feu | kɔ̃a /kõa/ | dimbaa /dimbaː/ | ta /ta/ | ngombu /ŋɡombu/ | tasuma /tasuma/ | ܢܘܪܐ /nura/ | ikuallaq /ikuaɬːaq/ |
| Soleil | pelei /pelei/ | tilo /tilo/ | tile /tile/ | foni /foni/ | tile /tile/ | ܫܡܫܐ /ʃimʃa/ | seqineq /seqineq/ |
| Lune | kɔŋɔ /kɔŋɔ/ | karoo /karoː/ | kalo /kalo/ | ngewɔ /ŋɡewɔ/ | kalo /kalo/ | ܣܗܪܐ /sahra/ | qaammat /qaːmːat/ |
| Étoile | ɓɔlɔŋ /ɓɔ̀lɔ̀ŋ/ | looloo /loːloː/ | tɛnɛ /tɛ̀nɛ̀/ | ngɔlɔ /ᵑɡɔlɔ/ | dolo /dólo/ | ܟܵܘܟ݂ܒ݂ܵܐ /ˈkoxwa/ | ulloriaq /uɬːɔʁiaq/ |
| Mère | ngaa /ŋaː/ | baa /baː/ | ba /ba/ | nje /ndʒe/ | ba /ba/ | ܝܡܐ /jimma/ | anaana /anaːna/ |
| Père | laai /laːi/ | faa /faː/ | fa /fa/ | nya /ɲa/ | fa /fa/ | ܒܒܐ /baba/ | ataata /ataːta/ |
| Je | ŋá /ŋá/ | nte /nte/ | n /ǹ/ | nya /ɲá/ | ń /ŋ́/ | ܐܵܢܵܐ /ˈʔɑːnɑ/ | uanga /uaŋa/ |
| Tu | í /í/ | ite /ite/ | i /í/ | bi /bí/ | í /í/ | ܐܲܢ݉ܬ /ʔat/ | illit /iɬːit/ |
| Nom | laa /lâː/ | too /toː/ | to /tō/ | láá /láá/ | tɔgɔ /tɔ́gɔ/ | ܫܸܡܵܐ /ˈʃɪmma/ | ateq /atəq/ |
| Œil | ŋɛ /ŋɛ/ | ɲaa /ɲaː/ | ɲɛ /ɲɛ/ | ngama /ŋɡama/ | ɲɛ /ɲɛ/ | ܥܝܢܐ /ʕajna/ | isi /isi/ |
| Main | yee /jeː/ | buloo /buloː/ | bolo /bolo/ | lɔkɔ /lɔkɔ/ | bolo /bolo/ | ܐܝܕܐ /iːða/ | assak /asːak/ |
| Cœur | lii /liː/ | sondomoo /sondomoː/ | dusu /dusu/ | mola /mola/ | dusu /dusu/ | ܠܒܐ /libba/ | uummat /uːmːat/ |
| Amour | gboma /ɡboma/ | kanu /kanu/ | kana /kana/ | ndolo /ndolo/ | kanu /kanu/ | ܚܘܒܐ /xubba/ | asaaq /asaːq/ |
| Arbre | woo /woː/ | yiroo /jiroː/ | yiri /jiri/ | ngulu /ŋɡulu/ | yiri /jiri/ | ܐܝܠܢܐ /ilana/ | orpik /oɾpik/ |
| Maison | pere /pere/ | buŋo /buŋo/ | so /so/ | pɛlɛ /pɛlɛ/ | so /so/ | ܒܝܬܐ /beθa/ | illu /iɬːu/ |
| Chien | nyila /ɲila/ | wuloo /wuloː/ | fugo /fuɡo/ | nguje /ŋɡudʒe/ | wulu /wulu/ | ܟܠܒܐ /kalba/ | qimmeq /qimːeq/ |
| Chat | gbele /ɡbele/ | ñankuma /ɲankuma/ | nyukuma /ɲukuma/ | gɔngɔ /ɡɔŋɡɔ/ | jakuma /dʒakuma/ | ܩܛܘ /qaːtu/ | qitsuk /qitsuk/ |
| Manger | nyii /ɲiː/ | domo /domo/ | don /don/ | mɛ /mɛ/ | dun /dun/ | ܐܟܠ /axil/ | nerivoq /neɾivoq/ |
| Boire | yiti /jiti/ | miŋ /miŋ/ | min /min/ | ngu /ŋɡu/ | min /min/ | ܫܬܐ /ʃate/ | imerpoq /imeɾpoq/ |
| Un | taa /taː/ | kiliŋ /kiliŋ/ | kelen /kelen/ | yila /jila/ | kelen /kelen/ | ܚܕ /xa/ | ataaseq /ataːseq/ |
| Deux | feere /fèːɽè/ | fula /fula/ | pla /plà/ | fele /félé/ | fila /fìla/ | ܬܪܹܝܢ /treːn/ | marluk /maɬːuk/ |
| Bonjour | halee /haleː/ | salaam /salaːm/ | ka kɛ /ka kɛ/ | bua /bua/ | i ni soɣoma /i ni soɣoma/ | ܫܠܡܐ /ʃlaːma/ | aluu /aluː/ |
| Merci | balika /balika/ | abaraka /abaraka/ | baraka /baɾaka/ | bisɛ /bisɛ/ | i ni ce /i ni tʃe/ | ܒܣܝܡܐ /basima/ | qujanaq /qujanaq/ |
| Bon | nyaŋa /ɲaŋa/ | beteyaa /betejaː/ | ɲuman /ɲuman/ | nyande /ɲande/ | ɲuman /ɲuman/ | ܛܒܐ /tˤaba/ | ajunngilaq /ajuŋːilaq/ |
Fait partie de LangMap — un projet de visualisation linguistique. Ceci est un résumé statique et explorable ; les cartes interactives offrent l’audio de prononciation, des filtres et une vue globe.