Хуэйзў йүян / Дунгансий йүян
Doungan
Sinitic > Mandarin > Northwest > Dungan
Le dungane est une langue sinitique issue du mandarin du Gansu et du Shaanxi de la fin du XIXᵉ siècle, apportée en Asie centrale par les réfugiés musulmans hui de la révolte des Dunganes. Environ 110 000 locuteurs au Kirghizistan et au Kazakhstan ; écrit en alphabet cyrillique depuis 1953. Traits : conservation du /ŋ/ initial (perdu en mandarin standard), fusion des rétroflexes zh/ch/sh, et environ 10–15 % d'emprunts au russe, aux langues turques et à l'arabe.
Où elle est parlée
Lectures des caractères han en Doungan
| Caractère | Sens | Lecture | Forme | IPA |
|---|---|---|---|---|
| 一 | one | йиyi¹ | /ji˦/ | |
| 二 | two | әрьer³ | /ɚ˥˩/ | |
| 三 | three | санsan¹ | /san˦/ | |
| 四 | four | сыьsy³ | /sɨ˥˩/ | |
| 五 | five | уъu² | /u˨˦/ | |
| 六 | six | люьlyu³ | /lju˥˩/ | |
| 七 | seven | чиchi¹ | /tɕʰi˦/ | |
| 八 | eight | баba¹ | /pa˦/ | |
| 九 | nine | җюъjyu² | /tɕju˨˦/ | |
| 十 | ten | шыъshy² | /ʂɨ˨˦/ | |
| 日 | sun | жырьzhyr³ | /ʐɚ˥˩/ | |
| 月 | moon | йүәьyüe³ | /jyɤ˥˩/ | |
| 山 | mountain | санsan¹ | /san˦/ | |
| 水 | water | шуйъshui² | /ʂuei˨˦/ | |
| 火 | fire | хуәъhue² | /xuɤ˨˦/ | |
| 木 | tree | муьmu³ | /mu˥˩/ | |
| 土 | soil | туъtu² | /tʰu˨˦/ | |
| 天 | sky | тянtyan¹ | /tʰjan˦/ | |
| 地 | ground | диьdi³ | /ti˥˩/ | |
| 海 | sea | хэъhe² | /xɛ˨˦/ | |
| 龍 | dragon | луңъlun² | /luŋ˨˦/ | |
| 虎 | tiger | хуъhu² | /xu˨˦/ | |
| 犬 | dog | чүәнъchyon² | /tɕʰyɛn˨˦/ | |
| 馬 | horse | маъma² | /ma˨˦/ | |
| 鳥 | bird | няоъnyao² | /ɲjɔ˨˦/ | |
| 魚 | fish | йүъyü² | /jy˨˦/ | |
| 牛 | ox | нюъnyu² | /ɲju˨˦/ | |
| 羊 | sheep | яңъyan² | /jaŋ˨˦/ | |
| 貓 | cat | моmo¹ | /mɔ˦/ | |
| 人 | person | жыңъzhyn² | /ʐəŋ˨˦/ | |
| 手 | hand | шуъshu² | /ʂou˨˦/ | |
| 足 | foot | җёъjyo² | /tɕjɔ˨˦/ | |
| 目 | eye | муьmu³ | /mu˥˩/ | |
| 耳 | ear | әръer² | /ɚ˨˦/ | |
| 口 | mouth | куъku² | /kʰou˨˦/ | |
| 頭 | head | туъtu² | /tʰou˨˦/ | |
| 心 | heart | щинshin¹ | /ɕin˦/ | |
| 血 | blood | щүәъshüe² | /ɕyɤ˨˦/ | |
| 肉 | meat | жуьzhu³ | /ʐou˥˩/ | |
| 上 | up | шаңьshang³ | /ʂaŋ˥˩/ | |
| 下 | down | щаьsha³ | /ɕja˥˩/ | |
| 中 | middle | җуңjun¹ | /tɕuŋ˦/ | |
| 中 | hit | җуңьjun³ | /tɕuŋ˥˩/ | |
| 央 | center | яңyan¹ | /jaŋ˦/ | |
| 左 | left | зуәъzue² | /tsuɤ˨˦/ | |
| 右 | right | йуьyu³ | /jou˥˩/ | |
| 東 | east | дуңdun¹ | /tuŋ˦/ | |
| 西 | west | щиshi¹ | /ɕi˦/ | |
| 南 | south | нанъnan² | /nan˨˦/ | |
| 北 | north | быйъbyi² | /pei˨˦/ | |
| 行 | go | щинъshin² | /ɕin˨˦/ | |
| 行 | row | хаңъhan² | /haŋ˨˦/ | |
| 来 | come | лэъle² | /lɛ˨˦/ | |
| 去 | leave | чиьchi³ | /tɕʰi˥˩/ | |
| 見 | see | җёньjyon³ | /tɕjɛn˥˩/ | |
| 聞 | hear | вуңъvun² | /vəŋ˨˦/ | |
| 食 | eat | шыъsy² | /ʂɨ˨˦/ | |
| 飲 | drink | йинъyin² | /jin˨˦/ | |
| 走 | run | зуъzu² | /tsou˨˦/ | |
| 坐 | sit | зуәьzue³ | /tsuɤ˥˩/ | |
| 立 | stand | лиьli³ | /li˥˩/ |
Sources
- Wikipedia: Dungan language
- Rimsky-Korsakoff Dyer, Svetlana 'Soviet Dungan: The Living Language of the Dungan People' (Indiana 1979)
- Imazov, M. Х. 'Хуэйзў зўгўй чыйи' (Frunze 1982)
Mots comparés
Comparé aux langues Sino-Tibetan (Sinitic, Mandarin — Central Plains/Lanyin) apparentées
| Sens | Doungan | Mandarin de Xi'an | Mandarin de Lanyin | Mandarin du zhongyuan | Mandarin de Tianjin | Chinois de Hefei | Mandarin de Kaifeng |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Eau | фи /fi˥˩/ | 水 /fei˥˧/ | 水 /sui˥˧/ | 水 /suei˥˥/ | 水 /ʂwei˩˧/ | 水 /ʂueɪ˨˦/ | 水 /ʂuei˥˧/ |
| Feu | хуә /xuə/ | 火 /xuo˥˧/ | 火 /xo˥˧/ | 火 /xuo˥˧/ | 火 /xwo˨˩˧/ | 火 /xuo˨˦/ | 火 /xuo˥˧/ |
| Soleil | әрту /ərtʰu/ | 日头 /ʐɿ˥˥tʰou˨˦/ | 日头 /ʐɨ˨˦tʰəu˨˦/ | 太阳 /tʰai˨˩iaŋ˨˩˧/ | 日头 /ʐʅ˥˩tʰoʊ˨˦/ | 日头 /ʐəʔ˦tʰəu˥˥/ | 日头 /ʐəɻ˧˩˨tʰou˦˨/ |
| Lune | йүәлён /yə˨˦liɑŋ˦˦/ | 月亮 /ye˥˥liaŋ˨˩/ | 月亮 /yɛ˦˦ljaŋ/ | 月亮 /yɛ˨˦liaŋ/ | 月亮 /ɥɛ˥˩ljaŋ/ | 月亮 /yɛʔ˦liaŋ˥˧/ | 月亮 /yɛ˦˨liaŋ˧˩˨/ |
| Étoile | синсин /ɕiŋ˨˦ɕiŋ/ | 星 /ɕiŋ˨˩/ | 星 /ɕiŋ˧˩/ | 星 /ɕiŋ˨˦/ | 星 /ɕiŋ˨˩/ | 星 /ɕiŋ˨˩˨/ | 星 /ɕiŋ˨˦/ |
| Mère | ма /ma/ | 妈 /ma˨˩/ | 妈 /ma˧˧/ | 妈妈 /ma˨˦ma/ | 妈 /ma˩˩/ | 妈妈 /ma˨˩˨ma/ | 妈 /ma˨˦/ |
| Père | дада /ta˨˦ta/ | 爸 /pa˥˥/ | 爸 /pa˥˧/ | 爸爸 /pa˨˩˧pa/ | 爸 /pa˥˩/ | 爹 /tie˨˩˨/ | 爹 /tiɛ˨˦/ |
| Je | во /vɔ˧/ | 我 /ŋɤ˥˧/ | 我 /vɤ˥˧/ | 我 /uo˥˧/ | 我 /wo˩˧/ | 我 /uə˨˦/ | 我 /uo˥/ |
| Tu | ни /ni˧/ | 你 /ni˥˧/ | 你 /ni˥˧/ | 你 /ni˥˧/ | 你 /ni˩˧/ | 你 /ni˨˦/ | 你 /ni˥/ |
| Nom | минзы /miŋ˥˩tsɿ/ | 名字 /miŋ˨˦ tsɿ/ | 名 /miŋ˥˧/ | 名 /miŋ˦˨/ | 名 /miŋ˦˥/ | 名 /miŋ˥/ | 名 /miŋ˦˨/ |
| Œil | янҗин /janʐin/ | 眼睛 /ŋæ˥˧tɕiŋ˨˩/ | 眼睛 /jɛn˥˧tɕin/ | 眼睛 /ian˥˥tɕin˨˦/ | 眼睛 /jɛn˨˩˧tɕiŋ/ | 眼 /ian˨˦/ | 眼 /iɛn˥˧/ |
| Main | шў /ʂəu/ | 手 /sou˥˧/ | 手 /sou˥˧/ | 手 /ʂou˥˥/ | 手 /ʂoʊ˨˩˧/ | 手 /ʂəu˨˦/ | 手 /ʂou˥˧/ |
| Cœur | щин /ɕin/ | 心 /ɕiŋ˨˩/ | 心 /ɕin˧˩/ | 心 /ɕin˨˦/ | 心 /ɕin˩˩/ | 心 /ɕin˨˩˨/ | 心 /ɕin˨˦/ |
| Amour | ай /ai/ | 爱 /ŋæ˥˥/ | 爱 /ɛ˨˦/ | 爱 /ai˨˩/ | 爱 /ai˥˩/ | 爱 /æ˥˧/ | 爱 /ai˧˩˨/ |
| Arbre | шў /ʂu/ | 树 /fu˥˥/ | 树 /sɨ˨˦/ | 树 /ʂu˨˩/ | 树 /ʂu˥˩/ | 树 /ʂu˥˧/ | 树 /ʂu˧˩˨/ |
| Maison | фоңзы /faŋ tsɨ/ | 房子 /faŋ˨˦tsɿ/ | 房子 /faŋ˨˦tsɨ/ | 屋里 /u˨˦li/ | 房子 /faŋ˨˦tsɨ/ | 屋 /uʔ˦/ | 屋 /u˨˦/ |
| Chien | гу /ku/ | 狗 /kou˥˧/ | 狗 /kəu˥˧/ | 狗 /kou˥˥/ | 狗 /koʊ˨˩˧/ | 狗 /kəu˨˦/ | 狗 /kou˥˧/ |
| Chat | мау /mau/ | 猫 /mau˨˦/ | 猫 /mau˧˧/ | 猫 /mau˨˦/ | 猫 /mau˩˩/ | 猫 /mau˥˥/ | 猫 /mau˨˦/ |
| Manger | чы /tʂʰɨ/ | 吃 /tʂʰɿ˨˩/ | 吃 /tʂʰɨ˧˧/ | 吃 /tʂʰʅ˨˦/ | 吃 /tʂʰɨ˩˩/ | 吃 /tʂʰəʔ˦/ | 吃 /tʂʰʅ˨˦/ |
| Boire | хә /xə/ | 喝 /xɤ˨˩/ | 喝 /xɛ˧˧/ | 喝 /xɤ˨˦/ | 喝 /xɤ˩˩/ | 喝 /xəʔ˦/ | 喝 /xɤ˨˦/ |
| Un | и /i/ | 一 /i˥˥/ | 一 /ji˧˧/ | 一 /i˨˦/ | 一 /i˩˩/ | 一 /iʔ˦/ | 一 /i˨˦/ |
| Deux | әр /ɚ˥˩/ | 二 /ɚ˥/ | 二 /ɚ˩˧/ | 二 /ə˧˩˨/ | 二 /ɚ˥˧/ | 二 /ɚ˥˧/ | 二 /ɚ˧˩˨/ |
| Bonjour | ни хау /ni xau/ | 你好 /ni˥˧xau˥˧/ | 你好 /ni˥˧xau˥˧/ | 你好 /ni˥˥xau˥˥/ | 你好 /ni˨˩˧xau˨˩˧/ | 你好 /lɿ˨˦xuo˨˦/ | 你好 /ni˥˧xau˥˧/ |
| Merci | дуәще /duəɕe/ | 谢谢 /ɕie˥˥ɕie/ | 谢谢 /ɕjɛ˨˦ɕjɛ/ | 谢谢 /ɕiɛ˨˩ɕiɛ/ | 谢谢 /ɕjɛ˥˩ɕjɛ/ | 谢谢 /ɕie˥˧ɕie˥˧/ | 谢谢 /ɕiɛ˧˩˨ɕiɛ/ |
| Bon | хау /xau˨˦/ | 好 /xau˥˧/ | 好 /xau˥˧/ | 好 /xau˥˥/ | 好 /xau˨˩˧/ | 好 /xau˨˦/ | 好 /xau˥˧/ |
| Coucou | җунгўчўр /tʂuŋ˦ku˨˦tʂʰuɻ˨˦/ | 布谷鸟 /pu˥˥ ku˨˩ niau˥˧/ | 布谷鸟 /pu˨˩˧ku˨˩˧niau˦˦˨/ | 布谷鸟 /pu˧˩˨ku˨˦niau˥˧/ | 喀咕 /kʰa˨˩ ku˨˩/ | 布谷鸟 /pu˥˧kuʔ˥niau˨˩˧/ | 布谷鸟 /pu˧˩˨ku˨˦niau˥˥/ |
Lectures han comparées
Comparé aux langues Sinitic > Mandarin > Northwest > Dungan apparentées
| Caractère | Doungan | Chinois (mandarin) | Mandarin de Taïwan | Mandarin sino-thaï | Mandarin Yuan | Mandarin de Xi'an | Mandarin sino-américain |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 一 | yi¹ /ji˦/ | yī /i˥˥/ | yī /i˥˥/ | yī /i˥˥/ | i3 /i˨˩˦/ | yiq²¹ /i˨˩/ | yi¹ /i˥˥/ |
| 二 | er³ /ɚ˥˩/ | èr /ɑɻ˥˩/ | èr /ɑɻ˥˩/ | èr /ɑɻ˥˩/ | ʐï4 /ʐʅ˥˩/ | er⁴⁴ /ɚ˦˦/ | er⁴ /ɚ˥˩/ |
| 三 | san¹ /san˦/ | sān /san˥˥/ | sān /san˥˥/ | sān /san˥˥/ | sam1 /sam˥/ | san²¹ /sã˨˩/ | san¹ /san˥˥/ |
| 四 | sy³ /sɨ˥˩/ | sì /sɿ˥˩/ | sì /sɿ˥˩/ | sì /sɿ˥˩/ | sï4 /sɿ˥˩/ | si⁴⁴ /sɿ˦˦/ | si⁴ /sɹ̩˥˩/ |
| 五 | u² /u˨˦/ | wǔ /u˨˩˦/ | wǔ /u˨˩˦/ | wǔ /u˨˩˦/ | u3 /u˨˩˦/ | wu⁵³ /u˥˧/ | wu³ /u˨/ |
| 六 | lyu³ /lju˥˩/ | liù /ljou˥˩/ | liù /ljou˥˩/ | liù /ljou˥˩/ | lieu4 /liəu˥˩/ | liuq²¹ /liou˨˩/ | liu⁴ /ljou˥˩/ |
| 七 | chi¹ /tɕʰi˦/ | qī /tɕʰi˥˥/ | qī /tɕʰi˥˥/ | qī /tɕʰi˥˥/ | tshi3 /tsʰi˨˩˦/ | qiq²¹ /tɕʰi˨˩/ | qi¹ /tɕʰi˥˥/ |
| 八 | ba¹ /pa˦/ | bā /pa˥˥/ | bā /pa˥˥/ | bā /pa˥˥/ | pa3 /pa˨˩˦/ | baq²¹ /pa˨˩/ | ba¹ /pa˥˥/ |
| 九 | jyu² /tɕju˨˦/ | jiǔ /tɕjou˨˩˦/ | jiǔ /tɕjou˨˩˦/ | jiǔ /tɕjou˨˩˦/ | kieu3 /kiəu˨˩˦/ | jiu⁵³ /tɕiou˥˧/ | jiu³ /tɕjou˨/ |
| 十 | shy² /ʂɨ˨˦/ | shí /ʂʐ̩˧˥/ | shí /sz̩˧˥/ | shí /sz̩˧˥/ | ʂï2 /ʂʅ˧˥/ | siq²⁴ /sɿ˨˦/ | shi² /sɹ̩˧˥/ |
| 日 | zhyr³ /ʐɚ˥˩/ | rì /ʐ̩˥˩/ | rì /z̩˥˩/ | rì /z̩˥˩/ | ʐï4 /ʐʅ˥˩/ | riq²¹ /ʐ̩˨˩/ | ri⁴ /ɹ̩˥˩/ |
| 月 | yüe³ /jyɤ˥˩/ | yuè /ɥe˥˩/ | yuè /ɥe˥˩/ | yuè /ɥe˥˩/ | ye4 /yɛ˥˩/ | yueq²¹ /ye˨˩/ | yue⁴ /jwe˥˩/ |
| 山 | san¹ /san˦/ | shān /ʂan˥˥/ | shān /san˥˥/ | shān /san˥˥/ | ʂan1 /ʂan˥/ | san²¹ /sã˨˩/ | shan¹ /san˥˥/ |
| 水 | shui² /ʂuei˨˦/ | shuǐ /ʂueɪ˨˩˦/ | shuǐ /sueɪ˨˩˦/ | shuǐ /sueɪ˨˩˦/ | ʂuei3 /ʂuei˨˩˦/ | suei⁵³ /suei˥˧/ | shui³ /sweɪ˨/ |
| 火 | hue² /xuɤ˨˦/ | huǒ /xuo˨˩˦/ | huǒ /xuo˨˩˦/ | huǒ /xuo˨˩˦/ | xuo3 /xuɔ˨˩˦/ | huo⁵³ /xuo˥˧/ | huo³ /xwo˨/ |
| 木 | mu³ /mu˥˩/ | mù /mu˥˩/ | mù /mu˥˩/ | mù /mu˥˩/ | mu4 /mu˥˩/ | muq²¹ /mu˨˩/ | mu⁴ /mu˥˩/ |
| 土 | tu² /tʰu˨˦/ | tǔ /tʰu˨˩˦/ | tǔ /tʰu˨˩˦/ | tǔ /tʰu˨˩˦/ | thu3 /tʰu˨˩˦/ | tu⁵³ /tʰu˥˧/ | tu³ /tʰu˨/ |
| 天 | tyan¹ /tʰjan˦/ | tiān /tʰjɛn˥˥/ | tiān /tʰjɛn˥˥/ | tiān /tʰjɛn˥˥/ | thien1 /tʰiɛn˥/ | tian²¹ /tʰiã˨˩/ | tian¹ /tʰjɛn˥˥/ |
| 地 | di³ /ti˥˩/ | dì /ti˥˩/ | dì /ti˥˩/ | dì /ti˥˩/ | ti4 /ti˥˩/ | di⁴⁴ /ti˦˦/ | di⁴ /ti˥˩/ |
| 海 | he² /xɛ˨˦/ | hǎi /xaɪ˨˩˦/ | hǎi /xaɪ˨˩˦/ | hǎi /xaɪ˨˩˦/ | xai3 /xai˨˩˦/ | hai⁵³ /xɛ˥˧/ | hai³ /xaɪ˨/ |
| 龍 | lun² /luŋ˨˦/ | lóng /luŋ˧˥/ | lóng /luŋ˧˥/ | lóng /luŋ˧˥/ | luŋ2 /luŋ˧˥/ | long²⁴ /luŋ˨˦/ | long² /luŋ˧˥/ |
| 虎 | hu² /xu˨˦/ | hǔ /xu˨˩˦/ | hǔ /xu˨˩˦/ | hǔ /xu˨˩˦/ | xu3 /xu˨˩˦/ | hu⁵³ /xu˥˧/ | hu³ /xu˨/ |
| 犬 | chyon² /tɕʰyɛn˨˦/ | quǎn /tɕʰɥɛn˨˩˦/ | quǎn /tɕʰɥɛn˨˩˦/ | quǎn /tɕʰɥɛn˨˩˦/ | khyen3 /kʰyɛn˨˩˦/ | quan⁵³ /tɕʰyæ̃˥˧/ | quan³ /tɕʰjwɛn˨/ |
| 馬 | ma² /ma˨˦/ | mǎ /ma˨˩˦/ | mǎ /ma˨˩˦/ | mǎ /ma˨˩˦/ | ma3 /ma˨˩˦/ | ma⁵³ /ma˥˧/ | ma³ /ma˨/ |
| 鳥 | nyao² /ɲjɔ˨˦/ | niǎo /njau˨˩˦/ | niǎo /njau˨˩˦/ | niǎo /njau˨˩˦/ | tiau3 /tiau˨˩˦/ | niao⁵³ /niau˥˧/ | niao³ /njau˨/ |
| 魚 | yü² /jy˨˦/ | yú /y˧˥/ | yú /y˧˥/ | yú /y˧˥/ | y2 /y˧˥/ | yu²⁴ /y˨˦/ | yu² /ju˧˥/ |
| 牛 | nyu² /ɲju˨˦/ | niú /njou˧˥/ | niú /njou˧˥/ | niú /njou˧˥/ | nieu2 /niəu˧˥/ | niu²⁴ /niou˨˦/ | niu² /njou˧˥/ |
| 羊 | yan² /jaŋ˨˦/ | yáng /jaŋ˧˥/ | yáng /jaŋ˧˥/ | yáng /jaŋ˧˥/ | iaŋ2 /iaŋ˧˥/ | yang²⁴ /iaŋ˨˦/ | yang² /jaŋ˧˥/ |
| 貓 | mo¹ /mɔ˦/ | māo /mau˥˥/ | māo /mau˥˥/ | māo /mau˥˥/ | miau1 /miau˥/ | mao²¹ /mau˨˩/ | mao¹ /mau˥˥/ |
| 人 | zhyn² /ʐəŋ˨˦/ | rén /ʐən˧˥/ | rén /zən˧˥/ | rén /zən˧˥/ | ʐen2 /ʐən˧˥/ | ren²⁴ /ʐẽ˨˦/ | ren² /ɹən˧˥/ |
| 手 | shu² /ʂou˨˦/ | shǒu /ʂou˨˩˦/ | shǒu /sou˨˩˦/ | shǒu /sou˨˩˦/ | ʂeu3 /ʂəu˨˩˦/ | sou⁵³ /sou˥˧/ | shou³ /sou˨/ |
| 足 | jyo² /tɕjɔ˨˦/ | zú /tsu˧˥/ | zú /tsu˧˥/ | zú /tsu˧˥/ | tsu3 /tsu˨˩˦/ | zuq²¹ /tsu˨˩/ | zu² /tsu˧˥/ |
| 目 | mu³ /mu˥˩/ | mù /mu˥˩/ | mù /mu˥˩/ | mù /mu˥˩/ | mu4 /mu˥˩/ | muq²¹ /mu˨˩/ | mu⁴ /mu˥˩/ |
| 耳 | er² /ɚ˨˦/ | ěr /ɑɻ˨˩˦/ | ěr /ɑɻ˨˩˦/ | ěr /ɑɻ˨˩˦/ | ʐï3 /ʐʅ˨˩˦/ | er⁵³ /ɚ˥˧/ | er³ /ɚ˨/ |
| 口 | ku² /kʰou˨˦/ | kǒu /kʰou˨˩˦/ | kǒu /kʰou˨˩˦/ | kǒu /kʰou˨˩˦/ | kheu3 /kʰəu˨˩˦/ | kou⁵³ /kʰou˥˧/ | kou³ /kʰou˨/ |
| 頭 | tu² /tʰou˨˦/ | tóu /tʰou˧˥/ | tóu /tʰou˧˥/ | tóu /tʰou˧˥/ | theu2 /tʰəu˧˥/ | tou²⁴ /tʰou˨˦/ | tou² /tʰou˧˥/ |
| 心 | shin¹ /ɕin˦/ | xīn /ɕin˥˥/ | xīn /ɕin˥˥/ | xīn /ɕin˥˥/ | sim1 /sim˥/ | xin²¹ /ɕiẽ˨˩/ | xin¹ /ɕin˥˥/ |
| 血 | shüe² /ɕyɤ˨˦/ | 血液(文讀・書面)xuè /ɕye˥˩/流血(白讀・口語)xiě /ɕje˨˩˦/ | xuè /ɕye˥˩/ | xuè /ɕye˥˩/ | ɕye3 /ɕyɛ˨˩˦/ | xueq²¹ /ɕyə˨˩/ | xue⁴ /ɕjwe˥˩/ |
| 肉 | zhu³ /ʐou˥˩/ | ròu /ʐou˥˩/ | ròu /zou˥˩/ | ròu /zou˥˩/ | ʐieu4 /ʐiəu˥˩/ | rou²¹ /ʐou˨˩/ | rou⁴ /ɹou˥˩/ |
| 上 | shang³ /ʂaŋ˥˩/ | shàng /ʂaŋ˥˩/ | shàng /saŋ˥˩/ | shàng /saŋ˥˩/ | ʂaŋ4 /ʂaŋ˥˩/ | sang⁴⁴ /saŋ˦˦/ | shang⁴ /saŋ˥˩/ |
| 下 | sha³ /ɕja˥˩/ | xià /ɕja˥˩/ | xià /ɕja˥˩/ | xià /ɕja˥˩/ | xia4 /xia˥˩/ | xia⁴⁴ /ɕia˦˦/ | xia⁴ /ɕja˥˩/ |
| 中 | jun¹ /tɕuŋ˦/ | zhōng /tʂuŋ˥˥/ | zhōng /tsuŋ˥˥/ | zhōng /tsuŋ˥˥/ | tʂuŋ1 /tʂuŋ˥/ | zhong²¹ /tʂuŋ˨˩/ | zhong¹ /tsuŋ˥˥/ |
| 中 | jun³ /tɕuŋ˥˩/ | zhòng /tʂuŋ˥˩/ | zhòng /tsuŋ˥˩/ | zhòng /tsuŋ˥˩/ | tʂuŋ4 /tʂuŋ˥˩/ | zhong⁴⁴ /tʂuŋ˦˦/ | zhong⁴ /tsuŋ˥˩/ |
| 央 | yan¹ /jaŋ˦/ | yāng /jaŋ˥˥/ | yāng /jaŋ˥˥/ | yāng /jaŋ˥˥/ | iaŋ1 /iaŋ˥/ | yang²¹ /iaŋ˨˩/ | yang¹ /jaŋ˥˥/ |
| 左 | zue² /tsuɤ˨˦/ | zuǒ /tsuo˨˩˦/ | zuǒ /tsuo˨˩˦/ | zuǒ /tsuo˨˩˦/ | tsuo3 /tsuɔ˨˩˦/ | zuo⁵³ /tsuo˥˧/ | zuo³ /tswo˨/ |
| 右 | yu³ /jou˥˩/ | yòu /jou˥˩/ | yòu /jou˥˩/ | yòu /jou˥˩/ | ieu4 /iəu˥˩/ | you⁴⁴ /iou˦˦/ | you⁴ /jou˥˩/ |
| 東 | dun¹ /tuŋ˦/ | dōng /tuŋ˥˥/ | dōng /tuŋ˥˥/ | dōng /tuŋ˥˥/ | tuŋ1 /tuŋ˥/ | dong²¹ /tuŋ˨˩/ | dong¹ /tuŋ˥˥/ |
| 西 | shi¹ /ɕi˦/ | xī /ɕi˥˥/ | xī /ɕi˥˥/ | xī /ɕi˥˥/ | si1 /si˥/ | xi²¹ /ɕi˨˩/ | xi¹ /ɕi˥˥/ |
| 南 | nan² /nan˨˦/ | nán /nan˧˥/ | nán /nan˧˥/ | nán /nan˧˥/ | nam2 /nam˧˥/ | nan²⁴ /nã˨˦/ | nan² /nan˧˥/ |
| 北 | byi² /pei˨˦/ | běi /peɪ˨˩˦/ | běi /peɪ˨˩˦/ | běi /peɪ˨˩˦/ | pei3 /pəi˨˩˦/ | bei²¹ /pei˨˩/ | bei³ /peɪ˨/ |
| 行 | shin² /ɕin˨˦/ | xíng /ɕiŋ˧˥/ | xíng /ɕiŋ˧˥/ | xíng /ɕiŋ˧˥/ | ɕiŋ2 /ɕiŋ˧˥/ | xing²⁴ /ɕiŋ˨˦/ | xing² /ɕiŋ˧˥/ |
| 行 | han² /haŋ˨˦/ | háng /xɑŋ˧˥/ | háng /xaŋ˧˥/ | háng /xɑŋ˧˥/ | xaŋ2 /xaŋ˧˥/ | hang²⁴ /xaŋ˨˦/ | hang² /xɑŋ˧˥/ |
| 来 | le² /lɛ˨˦/ | lái /laɪ˧˥/ | lái /laɪ˧˥/ | lái /laɪ˧˥/ | lai2 /lai˧˥/ | lai²⁴ /lɛ˨˦/ | lai² /laɪ˧˥/ |
| 去 | chi³ /tɕʰi˥˩/ | qù /tɕʰy˥˩/ | qù /tɕʰy˥˩/ | qù /tɕʰy˥˩/ | khy4 /kʰy˥˩/ | qu⁴⁴ /tɕʰy˦˦/ | qu⁴ /tɕʰju˥˩/ |
| 見 | jyon³ /tɕjɛn˥˩/ | jiàn /tɕjɛn˥˩/ | jiàn /tɕjɛn˥˩/ | jiàn /tɕjɛn˥˩/ | kien4 /kiɛn˥˩/ | jian⁴⁴ /tɕiã˦˦/ | jian⁴ /tɕjɛn˥˩/ |
| 聞 | vun² /vəŋ˨˦/ | wén /uən˧˥/ | wén /uən˧˥/ | wén /uən˧˥/ | ven2 /vən˧˥/ | ven²⁴ /vẽ˨˦/ | wen² /wən˧˥/ |
| 食 | sy² /ʂɨ˨˦/ | shí /ʂʐ̩˧˥/ | shí /sz̩˧˥/ | shí /sz̩˧˥/ | ʂï2 /ʂʅ˧˥/ | siq²⁴ /sɿ˨˦/ | shi² /sɹ̩˧˥/ |
| 飲 | yin² /jin˨˦/ | yǐn /in˨˩˦/ | yǐn /in˨˩˦/ | yǐn /in˨˩˦/ | im3 /im˨˩˦/ | yin⁵³ /iẽ˥˧/ | yin³ /in˨/ |
| 走 | zu² /tsou˨˦/ | zǒu /tsou˨˩˦/ | zǒu /tsou˨˩˦/ | zǒu /tsou˨˩˦/ | tseu3 /tsəu˨˩˦/ | zou⁵³ /tsou˥˧/ | zou³ /tsou˨/ |
| 坐 | zue³ /tsuɤ˥˩/ | zuò /tsuo˥˩/ | zuò /tsuo˥˩/ | zuò /tsuo˥˩/ | tsuo4 /tsuɔ˥˩/ | zuo⁴⁴ /tsuo˦˦/ | zuo⁴ /tsuo˥˩/ |
| 立 | li³ /li˥˩/ | lì /li˥˩/ | lì /li˥˩/ | lì /li˥˩/ | li4 /li˥˩/ | liq²¹ /li˨˩/ | li⁴ /li˥˩/ |
Fait partie de LangMap — un projet de visualisation linguistique. Ceci est un résumé statique et explorable ; les cartes interactives offrent l’audio de prononciation, des filtres et une vue globe.