Хуэйзў йүян / Дунгансий йүян
doungan
Sinitic > Mandarin > Northwest > Dungan
Le dungane est une langue sinitique issue du mandarin du Gansu et du Shaanxi de la fin du XIXᵉ siècle, apportée en Asie centrale par les réfugiés musulmans hui de la révolte des Dunganes. Environ 110 000 locuteurs au Kirghizistan et au Kazakhstan ; écrit en alphabet cyrillique depuis 1953. Traits : conservation du /ŋ/ initial (perdu en mandarin standard), fusion des rétroflexes zh/ch/sh, et environ 10–15 % d'emprunts au russe, aux langues turques et à l'arabe.
Où elle est parlée
Lectures des caractères han en doungan
| Caractère | Sens | Lecture | Forme | IPA |
|---|---|---|---|---|
| 一 | one | йиyi¹ | /ji˦/ | |
| 二 | two | әрьer³ | /ɚ˥˩/ | |
| 三 | three | санsan¹ | /san˦/ | |
| 四 | four | сыьsy³ | /sɨ˥˩/ | |
| 五 | five | уъu² | /u˨˦/ | |
| 六 | six | люьlyu³ | /lju˥˩/ | |
| 七 | seven | чиchi¹ | /tɕʰi˦/ | |
| 八 | eight | баba¹ | /pa˦/ | |
| 九 | nine | җюъjyu² | /tɕju˨˦/ | |
| 十 | ten | шыъshy² | /ʂɨ˨˦/ | |
| 日 | sun | жырьzhyr³ | /ʐɚ˥˩/ | |
| 月 | moon | йүәьyüe³ | /jyɤ˥˩/ | |
| 山 | mountain | санsan¹ | /san˦/ | |
| 水 | water | шуйъshui² | /ʂuei˨˦/ | |
| 火 | fire | хуәъhue² | /xuɤ˨˦/ | |
| 木 | tree | муьmu³ | /mu˥˩/ | |
| 土 | soil | туъtu² | /tʰu˨˦/ | |
| 天 | sky | тянtyan¹ | /tʰjan˦/ | |
| 地 | ground | диьdi³ | /ti˥˩/ | |
| 海 | sea | хэъhe² | /xɛ˨˦/ | |
| 龍 | dragon | луңъlun² | /luŋ˨˦/ | |
| 虎 | tiger | хуъhu² | /xu˨˦/ | |
| 犬 | dog | чүәнъchyon² | /tɕʰyɛn˨˦/ | |
| 馬 | horse | маъma² | /ma˨˦/ | |
| 鳥 | bird | няоъnyao² | /ɲjɔ˨˦/ | |
| 魚 | fish | йүъyü² | /jy˨˦/ | |
| 牛 | ox | нюъnyu² | /ɲju˨˦/ | |
| 羊 | sheep | яңъyan² | /jaŋ˨˦/ | |
| 貓 | cat | моmo¹ | /mɔ˦/ | |
| 人 | person | жыңъzhyn² | /ʐəŋ˨˦/ | |
| 手 | hand | шуъshu² | /ʂou˨˦/ | |
| 足 | foot | җёъjyo² | /tɕjɔ˨˦/ | |
| 目 | eye | муьmu³ | /mu˥˩/ | |
| 耳 | ear | әръer² | /ɚ˨˦/ | |
| 口 | mouth | зуйъzui² | /tsuei˨˦/ | |
| 頭 | head | туъtu² | /tʰou˨˦/ | |
| 心 | heart | щинshin¹ | /ɕin˦/ | |
| 血 | blood | щүәъshüe² | /ɕyɤ˨˦/ | |
| 肉 | meat | жуьzhu³ | /ʐou˥˩/ | |
| 上 | up | шаңьshang³ | /ʂaŋ˥˩/ | |
| 下 | down | щаьsha³ | /ɕja˥˩/ | |
| 中 | middle | җуңjun¹ | /tɕuŋ˦/ | |
| 中 | hit | җуңьjun³ | /tɕuŋ˥˩/ | |
| 央 | center | яңyan¹ | /jaŋ˦/ | |
| 左 | left | зуәъzue² | /tsuɤ˨˦/ | |
| 右 | right | йуьyu³ | /jou˥˩/ | |
| 東 | east | дуңdun¹ | /tuŋ˦/ | |
| 西 | west | щиshi¹ | /ɕi˦/ | |
| 南 | south | нанъnan² | /nan˨˦/ | |
| 北 | north | быйъbyi² | /pei˨˦/ | |
| 行 | go | зуъzu² | /tsou˨˦/ | |
| 行 | row | хаңъhan² | /haŋ˨˦/ | |
| 来 | come | лэъle² | /lɛ˨˦/ | |
| 去 | leave | чиьchi³ | /tɕʰi˥˩/ | |
| 見 | see | җёньjyon³ | /tɕjɛn˥˩/ | |
| 聞 | hear | вуңъvun² | /vəŋ˨˦/ | |
| 食 | eat | шыъsy² | /ʂɨ˨˦/ | |
| 飲 | drink | йинъyin² | /jin˨˦/ | |
| 走 | run | зуъzu² | /tsou˨˦/ | |
| 坐 | sit | зуәьzue³ | /tsuɤ˥˩/ | |
| 立 | stand | җаньzhan³ | /tʂan˥˩/ |
Sources
- Wikipedia: Dungan language
- Rimsky-Korsakoff Dyer, Svetlana 'Soviet Dungan: The Living Language of the Dungan People' (Indiana 1979)
- Imazov, M. Х. 'Хуэйзў зўгўй чыйи' (Frunze 1982)
Mots comparés
Comparé aux langues Sinitic (Mandarin) apparentées
| Sens | doungan | mandarin de Tianjin | mandarin de Lanyin | Mandarin du Sichuan | Chinois de Hefei | Hui | mandarin du zhongyuan |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Eau | щүй /ɕy/ | 水 /ʂwei˨˩˧/ | 水 /sui˥˧/ | 水 /suei˨˩˧/ | 水 /ʂueɪ˨˦/ | 水 /ɕy˦˦/ | 水 /suei˥˥/ |
| Feu | хуә /xuə/ | 火 /xwo˨˩˧/ | 火 /xo˥˧/ | 火 /xo˨˩˧/ | 火 /xuo˨˦/ | 火 /xu˦˦/ | 火 /xuo˨˩˧/ |
| Soleil | жѳтў /ʐɨtʰu/ | 日头 /ʐʅ˥˩tʰoʊ˨˦/ | 日头 /ʐɨ˨˦tʰəu˨˦/ | 太阳 /tʰai˥˩iaŋ˧˥/ | 日头 /ʐəʔ˦tʰəu˥˥/ | 日头 /ʐɨ˨˦tʰəu/ | 太阳 /tʰai˨˩iaŋ˨˩˧/ |
| Lune | юә /yə/ | 月亮 /ɥɛ˥˩ljaŋ/ | 月亮 /yɛ˦˦ljaŋ/ | 月亮 /ye˨˩liaŋ˥˩/ | 月亮 /yɛʔ˦liaŋ˥˧/ | 月光 /yo˨˧kuaŋ˨˦/ | 月亮 /yɛ˨˦liaŋ/ |
| Mère | ма /ma/ | 妈 /ma˩˩/ | 妈 /ma˧˧/ | 妈妈 /mama/ | 妈妈 /ma˨˩˨ma/ | 妈 /ma˧˧/ | 妈妈 /ma˨˦ma/ |
| Père | ба /pa/ | 爸 /pa˥˩/ | 爸 /pa˥˧/ | 爸爸 /papa/ | 爹 /tie˨˩˨/ | 爸 /pa˦˦/ | 爸爸 /pa˨˩˧pa/ |
| Manger | чы /tʂʰɨ/ | 吃 /tʂʰɨ˩˩/ | 吃 /tʂʰɨ˧˧/ | 吃 /tsʰɨ˧˥/ | 吃 /tʂʰəʔ˦/ | 吃 /t͡ɕʰi˨˦/ | 吃 /tʂʰʅ˨˦/ |
| Boire | хә /xə/ | 喝 /xɤ˩˩/ | 喝 /xɛ˧˧/ | 喝 /xo˧˥/ | 喝 /xəʔ˦/ | 喝 /xa˨˦/ | 喝 /xɤ˨˦/ |
| Amour | ай /ai/ | 爱 /ai˥˩/ | 爱 /ɛ˨˦/ | 爱 /ai˥˩/ | 爱 /æ˥˧/ | 爱 /ai˦˦/ | 爱 /ai˨˩/ |
| Cœur | щин /ɕin/ | 心 /ɕin˩˩/ | 心 /ɕin˧˩/ | 心 /ɕin˥/ | 心 /ɕin˨˩˨/ | 心 /ɕin˧˧/ | 心 /ɕin˨˦/ |
| Arbre | шў /ʂu/ | 树 /ʂu˥˩/ | 树 /sɨ˨˦/ | 树 /su˥˩/ | 树 /ʂu˥˧/ | 树 /ɕy˦˦/ | 树 /ʂu˨˩/ |
| Maison | фоңзы /faŋ tsɨ/ | 房子 /faŋ˨˦tsɨ/ | 房子 /faŋ˨˦tsɨ/ | 房子 /faŋ˧˥tsɨ/ | 屋 /uʔ˦/ | 屋 /uʔ˨˦/ | 屋里 /u˨˦li/ |
| Chien | гу /ku/ | 狗 /koʊ˨˩˧/ | 狗 /kəu˥˧/ | 狗 /kəu˨˩˧/ | 狗 /kəu˨˦/ | 狗 /kəu˦˦/ | 狗 /kou˥˥/ |
| Chat | мау /mau/ | 猫 /mau˩˩/ | 猫 /mau˧˧/ | 猫 /mau˥/ | 猫 /mau˥˥/ | 猫 /mau˧˧/ | 猫 /mau˨˦/ |
| Main | шў /ʂəu/ | 手 /ʂoʊ˨˩˧/ | 手 /sou˥˧/ | 手 /sou˨˩˧/ | 手 /ʂəu˨˦/ | 手 /səu˦˦/ | 手 /ʂou˥˥/ |
| Œil | янҗин /janʐin/ | 眼睛 /jɛn˨˩˧tɕiŋ/ | 眼睛 /jɛn˥˧tɕin/ | 眼睛 /ŋan˨˩˧tɕin˥/ | 眼 /ian˨˦/ | 眼睛 /ŋæ˦˦tɕin/ | 眼睛 /ian˥˥tɕin˨˦/ |
| Bonjour | ни хау /ni xau/ | 你好 /ni˨˩˧xau˨˩˧/ | 你好 /ni˥˧xau˥˧/ | 你好 /ni˨˩˧xau˨˩˧/ | 你好 /lɿ˨˦xuo˨˦/ | 你好 /n̩˦˦hau˦˦/ | 你好 /ni˥˥xau˥˥/ |
| Merci | дуәще /duəɕe/ | 谢谢 /ɕjɛ˥˩ɕjɛ/ | 谢谢 /ɕjɛ˨˦ɕjɛ/ | 谢谢 /ɕie˥˩ɕie/ | 谢谢 /ɕie˥˧ɕie˥˧/ | 谢谢 /ɕie˦˦ɕie/ | 谢谢 /ɕiɛ˨˩ɕiɛ/ |
| Un | и /i/ | 一 /i˩˩/ | 一 /ji˧˧/ | 一 /i˧˥/ | 一 /iʔ˦/ | 一 /iʔ˨˦/ | 一 /i˨˦/ |
| Bon | хау /xau˨˦/ | 好 /xau˨˩˧/ | 好 /xau˥˧/ | 好 /xau˨˩˧/ | 好 /xau˨˦/ | 好 /hau˦˦/ | 好 /xau˥˥/ |
Lectures han comparées
Comparé aux langues Sinitic > Mandarin > Northwest > Dungan apparentées
| Caractère | doungan | Chinois (mandarin) | Mandarin de Taïwan | mandarin sino-thaï | mandarin Yuan | Mandarin de Xi'an | mandarin du zhongyuan |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 一 | yi¹ /ji˦/ | yī /i˥˥/ | yī /i˥˥/ | yī /i˥˥/ | i3 /i˨˩˦/ | yiq²¹ /i˨˩/ | yi²⁴ /i˨˦/ |
| 二 | er³ /ɚ˥˩/ | èr /ɑɻ˥˩/ | èr /ɑɻ˥˩/ | èr /ɑɻ˥˩/ | ʐï4 /ʐʅ˥˩/ | er⁴⁴ /ɚ˦˦/ | er³¹² /ɚ˧˩˨/ |
| 三 | san¹ /san˦/ | sān /san˥˥/ | sān /san˥˥/ | sān /san˥˥/ | sam1 /sam˥/ | san²¹ /sã˨˩/ | san²⁴ /san˨˦/ |
| 四 | sy³ /sɨ˥˩/ | sì /sɿ˥˩/ | sì /sɿ˥˩/ | sì /sɿ˥˩/ | sï4 /sɿ˥˩/ | si⁴⁴ /sɿ˦˦/ | si²⁴ /sɿ˨˦/ |
| 五 | u² /u˨˦/ | wǔ /u˨˩˦/ | wǔ /u˨˩˦/ | wǔ /u˨˩˦/ | u3 /u˨˩˦/ | wu⁵³ /u˥˧/ | wu⁵³ /u˥˧/ |
| 六 | lyu³ /lju˥˩/ | liù /ljou˥˩/ | liù /ljou˥˩/ | liù /ljou˥˩/ | lieu4 /liəu˥˩/ | liuq²¹ /liou˨˩/ | liu²⁴ /liu˨˦/ |
| 七 | chi¹ /tɕʰi˦/ | qī /t͡ɕʰi˥˥/ | qī /t͡ɕʰi˥˥/ | qī /t͡ɕʰi˥˥/ | tshi3 /tsʰi˨˩˦/ | qiq²¹ /tɕʰi˨˩/ | qi²⁴ /tɕʰi˨˦/ |
| 八 | ba¹ /pa˦/ | bā /pa˥˥/ | bā /pa˥˥/ | bā /pa˥˥/ | pa3 /pa˨˩˦/ | baq²¹ /pa˨˩/ | ba²⁴ /pa˨˦/ |
| 九 | jyu² /tɕju˨˦/ | jiǔ /t͡ɕjou˨˩˦/ | jiǔ /t͡ɕjou˨˩˦/ | jiǔ /t͡ɕjou˨˩˦/ | kieu3 /kiəu˨˩˦/ | jiu⁵³ /tɕiou˥˧/ | jiu⁵³ /tɕiəu˥˧/ |
| 十 | shy² /ʂɨ˨˦/ | shí /ʂʐ̩˧˥/ | shí /sz̩˧˥/ | shí /sz̩˧˥/ | ʂï2 /ʂʅ˧˥/ | siq²⁴ /sʐ̩˨˦/ | shi⁴² /ʂʐ̩˦˨/ |
| 日 | zhyr³ /ʐɚ˥˩/ | rì /ʐ̩˥˩/ | rì /z̩˥˩/ | rì /z̩˥˩/ | ʐï4 /ʐʅ˥˩/ | riq²¹ /ʐ̩˨˩/ | ri²⁴ /ʐ̩˨˦/ |
| 月 | yüe³ /jyɤ˥˩/ | yuè /ɥe˥˩/ | yuè /ɥe˥˩/ | yuè /ɥe˥˩/ | ye4 /yɛ˥˩/ | yueq²¹ /ye˨˩/ | yue²⁴ /ye˨˦/ |
| 山 | san¹ /san˦/ | shān /ʂan˥˥/ | shān /san˥˥/ | shān /san˥˥/ | ʂan1 /ʂan˥/ | san²¹ /sã˨˩/ | shan²⁴ /ʂan˨˦/ |
| 水 | shui² /ʂuei˨˦/ | shuǐ /ʂueɪ˨˩˦/ | shuǐ /sueɪ˨˩˦/ | shuǐ /sueɪ˨˩˦/ | ʂuei3 /ʂuei˨˩˦/ | suei⁵³ /suei˥˧/ | shui⁵³ /ʂuei˥˧/ |
| 火 | hue² /xuɤ˨˦/ | huǒ /xuo˨˩˦/ | huǒ /xuo˨˩˦/ | huǒ /xuo˨˩˦/ | xuo3 /xuɔ˨˩˦/ | huo⁵³ /xuo˥˧/ | huo⁵³ /xuo˥˧/ |
| 木 | mu³ /mu˥˩/ | mù /mu˥˩/ | mù /mu˥˩/ | mù /mu˥˩/ | mu4 /mu˥˩/ | muq²¹ /mu˨˩/ | mu²⁴ /mu˨˦/ |
| 土 | tu² /tʰu˨˦/ | tǔ /tʰu˨˩˦/ | tǔ /tʰu˨˩˦/ | tǔ /tʰu˨˩˦/ | thu3 /tʰu˨˩˦/ | tu⁵³ /tʰu˥˧/ | tu⁵³ /tʰu˥˧/ |
| 天 | tyan¹ /tʰjan˦/ | tiān /tʰjɛn˥˥/ | tiān /tʰjɛn˥˥/ | tiān /tʰjɛn˥˥/ | thien1 /tʰiɛn˥/ | tian²¹ /tʰiã˨˩/ | tian²⁴ /tʰiɛn˨˦/ |
| 地 | di³ /ti˥˩/ | dì /ti˥˩/ | dì /ti˥˩/ | dì /ti˥˩/ | ti4 /ti˥˩/ | di⁴⁴ /ti˦˦/ | di³¹² /ti˧˩˨/ |
| 海 | he² /xɛ˨˦/ | hǎi /xaɪ˨˩˦/ | hǎi /xaɪ˨˩˦/ | hǎi /xaɪ˨˩˦/ | xai3 /xai˨˩˦/ | hai⁵³ /xɛ˥˧/ | hai⁵³ /xai˥˧/ |
| 龍 | lun² /luŋ˨˦/ | lóng /luŋ˧˥/ | lóng /luŋ˧˥/ | lóng /luŋ˧˥/ | luŋ2 /luŋ˧˥/ | long²⁴ /luŋ˨˦/ | long⁴² /luŋ˦˨/ |
| 虎 | hu² /xu˨˦/ | hǔ /xu˨˩˦/ | hǔ /xu˨˩˦/ | hǔ /xu˨˩˦/ | xu3 /xu˨˩˦/ | hu⁵³ /xu˥˧/ | hu⁵³ /xu˥˧/ |
| 犬 | chyon² /tɕʰyɛn˨˦/ | quǎn /t͡ɕʰɥɛn˨˩˦/ | quǎn /t͡ɕʰɥɛn˨˩˦/ | quǎn /t͡ɕʰɥɛn˨˩˦/ | khyen3 /kʰyɛn˨˩˦/ | quan⁵³ /tɕʰyæ̃˥˧/ | quan⁵³ /tɕʰyɛn˥˧/ |
| 馬 | ma² /ma˨˦/ | mǎ /ma˨˩˦/ | mǎ /ma˨˩˦/ | mǎ /ma˨˩˦/ | ma3 /ma˨˩˦/ | ma⁵³ /ma˥˧/ | ma⁵³ /ma˥˧/ |
| 鳥 | nyao² /ɲjɔ˨˦/ | niǎo /njau˨˩˦/ | niǎo /njau˨˩˦/ | niǎo /njau˨˩˦/ | tiau3 /tiau˨˩˦/ | niao⁵³ /niau˥˧/ | niao⁵³ /niau˥˧/ |
| 魚 | yü² /jy˨˦/ | yú /y˧˥/ | yú /y˧˥/ | yú /y˧˥/ | y2 /y˧˥/ | yu²⁴ /y˨˦/ | yu⁴² /y˦˨/ |
| 牛 | nyu² /ɲju˨˦/ | niú /njou˧˥/ | niú /njou˧˥/ | niú /njou˧˥/ | nieu2 /niəu˧˥/ | niu²⁴ /niou˨˦/ | niu⁴² /niou˦˨/ |
| 羊 | yan² /jaŋ˨˦/ | yáng /jaŋ˧˥/ | yáng /jaŋ˧˥/ | yáng /jaŋ˧˥/ | iaŋ2 /iaŋ˧˥/ | yang²⁴ /iaŋ˨˦/ | yang⁴² /iaŋ˦˨/ |
| 貓 | mo¹ /mɔ˦/ | māo /mau˥˥/ | māo /mau˥˥/ | māo /mau˥˥/ | miau1 /miau˥/ | mao²¹ /mau˨˩/ | mao²⁴ /mau˨˦/ |
| 人 | zhyn² /ʐəŋ˨˦/ | rén /ʐən˧˥/ | rén /zən˧˥/ | rén /zən˧˥/ | ʐen2 /ʐən˧˥/ | ren²⁴ /ʐẽ˨˦/ | ren⁴² /ʐən˦˨/ |
| 手 | shu² /ʂou˨˦/ | shǒu /ʂou˨˩˦/ | shǒu /sou˨˩˦/ | shǒu /sou˨˩˦/ | ʂeu3 /ʂəu˨˩˦/ | sou⁵³ /sou˥˧/ | shou⁵³ /ʂou˥˧/ |
| 足 | jyo² /tɕjɔ˨˦/ | zú /tsu˧˥/ | zú /tsu˧˥/ | zú /tsu˧˥/ | tsu3 /tsu˨˩˦/ | zuq²¹ /tsu˨˩/ | zu²⁴ /tsu˨˦/ |
| 目 | mu³ /mu˥˩/ | mù /mu˥˩/ | mù /mu˥˩/ | mù /mu˥˩/ | mu4 /mu˥˩/ | muq²¹ /mu˨˩/ | mu²⁴ /mu˨˦/ |
| 耳 | er² /ɚ˨˦/ | ěr /ɑɻ˨˩˦/ | ěr /ɑɻ˨˩˦/ | ěr /ɑɻ˨˩˦/ | ʐï3 /ʐʅ˨˩˦/ | er⁵³ /ɚ˥˧/ | er⁵³ /ɚ˥˧/ |
| 口 | zui² /tsuei˨˦/ | kǒu /kʰou˨˩˦/ | kǒu /kʰou˨˩˦/ | kǒu /kʰou˨˩˦/ | kheu3 /kʰəu˨˩˦/ | kou⁵³ /kʰou˥˧/ | kou⁵³ /kʰou˥˧/ |
| 頭 | tu² /tʰou˨˦/ | tóu /tʰou˧˥/ | tóu /tʰou˧˥/ | tóu /tʰou˧˥/ | theu2 /tʰəu˧˥/ | tou²⁴ /tʰou˨˦/ | tou⁴² /tʰəu˦˨/ |
| 心 | shin¹ /ɕin˦/ | xīn /ɕin˥˥/ | xīn /ɕin˥˥/ | xīn /ɕin˥˥/ | sim1 /sim˥/ | xin²¹ /ɕiẽ˨˩/ | xin²⁴ /ɕin˨˦/ |
| 血 | shüe² /ɕyɤ˨˦/ | 血液(文讀・書面)xuè /ɕye˥˩/流血(白讀・口語)xiě /ɕje˨˩˦/ | xuè /ɕye˥˩/ | xuè /ɕye˥˩/ | ɕye3 /ɕyɛ˨˩˦/ | xueq²¹ /ɕyə˨˩/ | xue²⁴ /ɕyɛ˨˦/ |
| 肉 | zhu³ /ʐou˥˩/ | ròu /ʐou˥˩/ | ròu /zou˥˩/ | ròu /zou˥˩/ | ʐieu4 /ʐiəu˥˩/ | rou²¹ /ʐou˨˩/ | rou²⁴ /ʐəu˨˦/ |
| 上 | shang³ /ʂaŋ˥˩/ | shàng /ʂaŋ˥˩/ | shàng /saŋ˥˩/ | shàng /saŋ˥˩/ | ʂaŋ4 /ʂaŋ˥˩/ | sang⁴⁴ /saŋ˦˦/ | shang⁵³ /ʂɑŋ˥˧/ |
| 下 | sha³ /ɕja˥˩/ | xià /ɕja˥˩/ | xià /ɕja˥˩/ | xià /ɕja˥˩/ | xia4 /xia˥˩/ | xia⁴⁴ /ɕia˦˦/ | xia⁵³ /ɕia˥˧/ |
| 中 | jun¹ /tɕuŋ˦/ | zhōng /t͡ʂuŋ˥˥/ | zhōng /t͡suŋ˥˥/ | zhōng /t͡suŋ˥˥/ | tʂuŋ1 /tʂuŋ˥/ | zhong²¹ /tʂuŋ˨˩/ | zhong²⁴ /tʂuŋ˨˦/ |
| 中 | jun³ /tɕuŋ˥˩/ | zhòng /t͡ʂuŋ˥˩/ | zhòng /t͡suŋ˥˩/ | zhòng /t͡suŋ˥˩/ | tʂuŋ4 /tʂuŋ˥˩/ | zhong⁴⁴ /tʂuŋ˦˦/ | zhong³¹² /tʂuŋ˧˩˨/ |
| 央 | yan¹ /jaŋ˦/ | yāng /jaŋ˥˥/ | yāng /jaŋ˥˥/ | yāng /jaŋ˥˥/ | iaŋ1 /iaŋ˥/ | yang²¹ /iaŋ˨˩/ | yang²⁴ /iaŋ˨˦/ |
| 左 | zue² /tsuɤ˨˦/ | zuǒ /tsuo˨˩˦/ | zuǒ /tsuo˨˩˦/ | zuǒ /tsuo˨˩˦/ | tsuo3 /tsuɔ˨˩˦/ | zuo⁵³ /tsuo˥˧/ | zuo⁵³ /tsuo˥˧/ |
| 右 | yu³ /jou˥˩/ | yòu /jou˥˩/ | yòu /jou˥˩/ | yòu /jou˥˩/ | ieu4 /iəu˥˩/ | you⁴⁴ /iou˦˦/ | you⁵³ /iou˥˧/ |
| 東 | dun¹ /tuŋ˦/ | dōng /tuŋ˥˥/ | dōng /tuŋ˥˥/ | dōng /tuŋ˥˥/ | tuŋ1 /tuŋ˥/ | dong²¹ /tuŋ˨˩/ | dong²⁴ /tuŋ˨˦/ |
| 西 | shi¹ /ɕi˦/ | xī /ɕi˥˥/ | xī /ɕi˥˥/ | xī /ɕi˥˥/ | si1 /si˥/ | xi²¹ /ɕi˨˩/ | xi²⁴ /ɕi˨˦/ |
| 南 | nan² /nan˨˦/ | nán /nan˧˥/ | nán /nan˧˥/ | nán /nan˧˥/ | nam2 /nam˧˥/ | nan²⁴ /nã˨˦/ | nan⁴² /nan˦˨/ |
| 北 | byi² /pei˨˦/ | běi /peɪ˨˩˦/ | běi /peɪ˨˩˦/ | běi /peɪ˨˩˦/ | pei3 /pəi˨˩˦/ | bei²¹ /pei˨˩/ | bei²⁴ /pei˨˦/ |
| 行 | zu² /tsou˨˦/ | xíng /ɕiŋ˧˥/ | xíng /ɕiŋ˧˥/ | xíng /ɕiŋ˧˥/ | ɕiŋ2 /ɕiŋ˧˥/ | xing²⁴ /ɕiŋ˨˦/ | xing⁴² /ɕiŋ˦˨/ |
| 行 | han² /haŋ˨˦/ | háng /xɑŋ˧˥/ | háng /xaŋ˧˥/ | háng /xɑŋ˧˥/ | xaŋ2 /xaŋ˧˥/ | hang²⁴ /xaŋ˨˦/ | hang⁴² /xaŋ˦˨/ |
| 来 | le² /lɛ˨˦/ | lái /laɪ˧˥/ | lái /laɪ˧˥/ | lái /laɪ˧˥/ | lai2 /lai˧˥/ | lai²⁴ /lɛ˨˦/ | lai⁴² /lai˦˨/ |
| 去 | chi³ /tɕʰi˥˩/ | qù /t͡ɕʰy˥˩/ | qù /t͡ɕʰy˥˩/ | qù /t͡ɕʰy˥˩/ | khy4 /kʰy˥˩/ | qu⁴⁴ /tɕʰy˦˦/ | qu³¹² /tɕʰy˧˩˨/ |
| 見 | jyon³ /tɕjɛn˥˩/ | jiàn /t͡ɕjɛn˥˩/ | jiàn /t͡ɕjɛn˥˩/ | jiàn /t͡ɕjɛn˥˩/ | kien4 /kiɛn˥˩/ | jian⁴⁴ /tɕiã˦˦/ | jian³¹² /tɕiɛn˧˩˨/ |
| 聞 | vun² /vəŋ˨˦/ | wén /uən˧˥/ | wén /uən˧˥/ | wén /uən˧˥/ | ven2 /vən˧˥/ | ven²⁴ /vẽ˨˦/ | wen⁴² /uən˦˨/ |
| 食 | sy² /ʂɨ˨˦/ | shí /ʂʐ̩˧˥/ | shí /sz̩˧˥/ | shí /sz̩˧˥/ | ʂï2 /ʂʅ˧˥/ | siq²⁴ /sɿ˨˦/ | shi⁴² /ʂʐ̩˦˨/ |
| 飲 | yin² /jin˨˦/ | yǐn /in˨˩˦/ | yǐn /in˨˩˦/ | yǐn /in˨˩˦/ | im3 /im˨˩˦/ | yin⁵³ /iẽ˥˧/ | yin⁵³ /in˥˧/ |
| 走 | zu² /tsou˨˦/ | zǒu /tsou˨˩˦/ | zǒu /tsou˨˩˦/ | zǒu /tsou˨˩˦/ | tseu3 /tsəu˨˩˦/ | zou⁵³ /tsou˥˧/ | zou⁵³ /tsou˥˧/ |
| 坐 | zue³ /tsuɤ˥˩/ | zuò /tsuo˥˩/ | zuò /tsuo˥˩/ | zuò /tsuo˥˩/ | tsuo4 /tsuɔ˥˩/ | zuo⁴⁴ /tsuo˦˦/ | zuo³¹² /tsuo˧˩˨/ |
| 立 | zhan³ /tʂan˥˩/ | lì /li˥˩/ | lì /li˥˩/ | lì /li˥˩/ | li4 /li˥˩/ | liq²¹ /li˨˩/ | li²⁴ /li˨˦/ |
Fait partie de LangMap — un projet de visualisation linguistique. Ceci est un résumé statique et explorable ; les cartes interactives offrent l’audio de prononciation, des filtres et une vue globe.