臺灣華語
Mandarin de Taïwan
Sinitic > Mandarin (Taiwan variety / 中華民國華語)
Mandarin de Taïwan (guoyu 中華民國華語) — la variété de prestige du mandarin de la République de Chine. Issu du mandarin de Pékin apporté par la migration du Kuomintang en 1949, mais remodelé par un fort substrat hokkien (min nan) et de modestes influences de la période coloniale japonaise. Principales différences avec le putonghua de la RPC : (1) les initiales rétroflexes zh-/ch-/sh- sont conservées dans la norme scolaire mais s'affaiblissent souvent en z-/c-/s- dans la langue courante ; (2) la coda -ŋ devant voyelles fermées peut passer à -əŋ → -ən ; (3) le ton 3 a un creux moins profond ; (4) le ton neutre (輕聲) est nettement moins fréquent ; (5) certaines lectures lexicales diffèrent (p. ex. 期 qí à Taïwan vs qī en RPC ; 研究 parfois lu yánjiù à Taïwan). Écrit en caractères traditionnels. Le système phonétique de l'enseignement est le bopomofo (注音符號), utilisé conjointement avec le pinyin depuis la norme MOE de 2009.
Où elle est parlée
Lectures des caractères han en Mandarin de Taïwan
| Caractère | Sens | Lecture | Forme | IPA |
|---|---|---|---|---|
| 一 | one | yī | /i˥˥/ | |
| 二 | two | èr | /ɑɻ˥˩/ | |
| 三 | three | sān | /san˥˥/ | |
| 四 | four | sì | /sɿ˥˩/ | |
| 五 | five | wǔ | /u˨˩˦/ | |
| 六 | six | liù | /ljou˥˩/ | |
| 七 | seven | qī | /t͡ɕʰi˥˥/ | |
| 八 | eight | bā | /pa˥˥/ | |
| 九 | nine | jiǔ | /t͡ɕjou˨˩˦/ | |
| 十 | ten | shí | /sz̩˧˥/ | |
| 日 | sun | rì | /z̩˥˩/ | |
| 月 | moon | yuè | /ɥe˥˩/ | |
| 山 | mountain | shān | /san˥˥/ | |
| 水 | water | shuǐ | /sueɪ˨˩˦/ | |
| 火 | fire | huǒ | /xuo˨˩˦/ | |
| 木 | tree | mù | /mu˥˩/ | |
| 土 | soil | tǔ | /tʰu˨˩˦/ | |
| 天 | sky | tiān | /tʰjɛn˥˥/ | |
| 地 | ground | dì | /ti˥˩/ | |
| 海 | sea | hǎi | /xaɪ˨˩˦/ | |
| 龍 | dragon | lóng | /luŋ˧˥/ | |
| 虎 | tiger | hǔ | /xu˨˩˦/ | |
| 犬 | dog | quǎn | /t͡ɕʰɥɛn˨˩˦/ | |
| 馬 | horse | mǎ | /ma˨˩˦/ | |
| 鳥 | bird | niǎo | /njau˨˩˦/ | |
| 魚 | fish | yú | /y˧˥/ | |
| 牛 | ox | niú | /njou˧˥/ | |
| 羊 | sheep | yáng | /jaŋ˧˥/ | |
| 貓 | cat | māo | /mau˥˥/ | |
| 人 | person | rén | /zən˧˥/ | |
| 手 | hand | shǒu | /sou˨˩˦/ | |
| 足 | foot | zú | /tsu˧˥/ | |
| 目 | eye | mù | /mu˥˩/ | |
| 耳 | ear | ěr | /ɑɻ˨˩˦/ | |
| 口 | mouth | kǒu | /kʰou˨˩˦/ | |
| 頭 | head | tóu | /tʰou˧˥/ | |
| 心 | heart | xīn | /ɕin˥˥/ | |
| 血 | blood | xuè | /ɕye˥˩/ | |
| 肉 | meat | ròu | /zou˥˩/ | |
| 上 | up | shàng | /saŋ˥˩/ | |
| 下 | down | xià | /ɕja˥˩/ | |
| 中 | middle | zhōng | /t͡suŋ˥˥/ | |
| 中 | hit | zhòng | /t͡suŋ˥˩/ | |
| 央 | center | yāng | /jaŋ˥˥/ | |
| 左 | left | zuǒ | /tsuo˨˩˦/ | |
| 右 | right | yòu | /jou˥˩/ | |
| 東 | east | dōng | /tuŋ˥˥/ | |
| 西 | west | xī | /ɕi˥˥/ | |
| 南 | south | nán | /nan˧˥/ | |
| 北 | north | běi | /peɪ˨˩˦/ | |
| 行 | go | xíng | /ɕiŋ˧˥/ | |
| 行 | row | háng | /xaŋ˧˥/ | |
| 来 | come | lái | /laɪ˧˥/ | |
| 去 | leave | qù | /t͡ɕʰy˥˩/ | |
| 見 | see | jiàn | /t͡ɕjɛn˥˩/ | |
| 聞 | hear | wén | /uən˧˥/ | |
| 食 | eat | shí | /sz̩˧˥/ | |
| 飲 | drink | yǐn | /in˨˩˦/ | |
| 走 | run | zǒu | /tsou˨˩˦/ | |
| 坐 | sit | zuò | /tsuo˥˩/ | |
| 立 | stand | lì | /li˥˩/ |
Sources
- 中華民國教育部《重編國語辭典修訂本》
- Wikipedia: Taiwanese Mandarin (en.wikipedia.org/wiki/Taiwanese_Mandarin)
- Cheng, Robert L. (1985) 'A comparison of Taiwanese, Taiwan Mandarin, and Peking Mandarin' (Language 61.2)
- Kubler, Cornelius C. (1985) The Development of Mandarin in Taiwan: A Case Study of Language Contact
Lectures han comparées
Comparé aux langues Sinitic > Mandarin (Taiwan variety / 中華民國華語) apparentées
| Caractère | Mandarin de Taïwan | mandarin sino-thaï | Chinois (mandarin) | Mandarin du Nord-Est | mandarin sino-américain | mandarin Yuan | mandarin de Tianjin |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 一 | yī /i˥˥/ | yī /i˥˥/ | yī /i˥˥/ | yi⁵⁵ /i˥˥/ | yi¹ /i˥˥/ | i3 /i˨˩˦/ | yi²¹ /i˨˩/ |
| 二 | èr /ɑɻ˥˩/ | èr /ɑɻ˥˩/ | èr /ɑɻ˥˩/ | er⁵³ /ɚ˥˧/ | er⁴ /ɚ˥˩/ | ʐï4 /ʐʅ˥˩/ | er⁵³ /ɚ˥˧/ |
| 三 | sān /san˥˥/ | sān /san˥˥/ | sān /san˥˥/ | san⁵⁵ /san˥˥/ | san¹ /san˥˥/ | sam1 /sam˥/ | san²¹ /sɑn˨˩/ |
| 四 | sì /sɿ˥˩/ | sì /sɿ˥˩/ | sì /sɿ˥˩/ | si⁵³ /sɿ˥˧/ | si⁴ /sɹ̩˥˩/ | sï4 /sɿ˥˩/ | si⁵³ /sɿ˥˧/ |
| 五 | wǔ /u˨˩˦/ | wǔ /u˨˩˦/ | wǔ /u˨˩˦/ | wu²¹³ /u˨˩˧/ | wu³ /u˨/ | u3 /u˨˩˦/ | wu¹³ /u˩˧/ |
| 六 | liù /ljou˥˩/ | liù /ljou˥˩/ | liù /ljou˥˩/ | liu⁵³ /liou˥˧/ | liu⁴ /ljou˥˩/ | lieu4 /liəu˥˩/ | liu⁵³ /liou˥˧/ |
| 七 | qī /t͡ɕʰi˥˥/ | qī /t͡ɕʰi˥˥/ | qī /t͡ɕʰi˥˥/ | qi⁵⁵ /tɕʰi˥˥/ | qi¹ /t͡ɕʰi˥˥/ | tshi3 /tsʰi˨˩˦/ | qi²¹ /tɕʰi˨˩/ |
| 八 | bā /pa˥˥/ | bā /pa˥˥/ | bā /pa˥˥/ | ba⁵⁵ /pa˥˥/ | ba¹ /pa˥˥/ | pa3 /pa˨˩˦/ | ba²¹ /pa˨˩/ |
| 九 | jiǔ /t͡ɕjou˨˩˦/ | jiǔ /t͡ɕjou˨˩˦/ | jiǔ /t͡ɕjou˨˩˦/ | jiu²¹³ /tɕiou˨˩˧/ | jiu³ /t͡ɕjou˨/ | kieu3 /kiəu˨˩˦/ | jiu¹³ /tɕiou˩˧/ |
| 十 | shí /sz̩˧˥/ | shí /sz̩˧˥/ | shí /ʂʐ̩˧˥/ | shi³⁵ /ʂʐ̩˧˥/ | shi² /sɹ̩˧˥/ | ʂï2 /ʂʅ˧˥/ | shi⁴⁵ /ʂʐ̩˦˥/ |
| 日 | rì /z̩˥˩/ | rì /z̩˥˩/ | rì /ʐ̩˥˩/ | ri⁵³ /ʐ̩˥˧/ | ri⁴ /ɹ̩˥˩/ | ʐï4 /ʐʅ˥˩/ | ri⁵³ /ʐ̩˥˧/ |
| 月 | yuè /ɥe˥˩/ | yuè /ɥe˥˩/ | yuè /ɥe˥˩/ | yue⁵³ /ye˥˧/ | yue⁴ /jwe˥˩/ | ye4 /yɛ˥˩/ | yue⁵³ /ye˥˧/ |
| 山 | shān /san˥˥/ | shān /san˥˥/ | shān /ʂan˥˥/ | shan⁵⁵ /ʂan˥˥/ | shan¹ /san˥˥/ | ʂan1 /ʂan˥/ | shan²¹ /ʂɑn˨˩/ |
| 水 | shuǐ /sueɪ˨˩˦/ | shuǐ /sueɪ˨˩˦/ | shuǐ /ʂueɪ˨˩˦/ | shui²¹³ /ʂueɪ˨˩˧/ | shui³ /sweɪ˨/ | ʂuei3 /ʂuei˨˩˦/ | shui¹³ /ʂueɪ˩˧/ |
| 火 | huǒ /xuo˨˩˦/ | huǒ /xuo˨˩˦/ | huǒ /xuo˨˩˦/ | huo²¹³ /xuo˨˩˧/ | huo³ /xwo˨/ | xuo3 /xuɔ˨˩˦/ | huo¹³ /xuo˩˧/ |
| 木 | mù /mu˥˩/ | mù /mu˥˩/ | mù /mu˥˩/ | mu⁵³ /mu˥˧/ | mu⁴ /mu˥˩/ | mu4 /mu˥˩/ | mu⁵³ /mu˥˧/ |
| 土 | tǔ /tʰu˨˩˦/ | tǔ /tʰu˨˩˦/ | tǔ /tʰu˨˩˦/ | tu²¹³ /tʰu˨˩˧/ | tu³ /tʰu˨/ | thu3 /tʰu˨˩˦/ | tu¹³ /tʰu˩˧/ |
| 天 | tiān /tʰjɛn˥˥/ | tiān /tʰjɛn˥˥/ | tiān /tʰjɛn˥˥/ | tian⁵⁵ /tʰiɛn˥˥/ | tian¹ /tʰjɛn˥˥/ | thien1 /tʰiɛn˥/ | tian²¹ /tʰiɛn˨˩/ |
| 地 | dì /ti˥˩/ | dì /ti˥˩/ | dì /ti˥˩/ | di⁵³ /ti˥˧/ | di⁴ /ti˥˩/ | ti4 /ti˥˩/ | di⁵³ /ti˥˧/ |
| 海 | hǎi /xaɪ˨˩˦/ | hǎi /xaɪ˨˩˦/ | hǎi /xaɪ˨˩˦/ | hai²¹³ /xai˨˩˧/ | hai³ /xaɪ˨/ | xai3 /xai˨˩˦/ | hai¹³ /xai˩˧/ |
| 龍 | lóng /luŋ˧˥/ | lóng /luŋ˧˥/ | lóng /luŋ˧˥/ | long³⁵ /luŋ˧˥/ | long² /luŋ˧˥/ | luŋ2 /luŋ˧˥/ | long⁴⁵ /luŋ˦˥/ |
| 虎 | hǔ /xu˨˩˦/ | hǔ /xu˨˩˦/ | hǔ /xu˨˩˦/ | hu²¹³ /xu˨˩˧/ | hu³ /xu˨/ | xu3 /xu˨˩˦/ | hu¹³ /xu˩˧/ |
| 犬 | quǎn /t͡ɕʰɥɛn˨˩˦/ | quǎn /t͡ɕʰɥɛn˨˩˦/ | quǎn /t͡ɕʰɥɛn˨˩˦/ | quan²¹³ /tɕʰyɛn˨˩˧/ | quan³ /t͡ɕʰjwɛn˨/ | khyen3 /kʰyɛn˨˩˦/ | quan¹³ /tɕʰyɛn˩˧/ |
| 馬 | mǎ /ma˨˩˦/ | mǎ /ma˨˩˦/ | mǎ /ma˨˩˦/ | ma²¹³ /ma˨˩˧/ | ma³ /ma˨/ | ma3 /ma˨˩˦/ | ma¹³ /ma˩˧/ |
| 鳥 | niǎo /njau˨˩˦/ | niǎo /njau˨˩˦/ | niǎo /njau˨˩˦/ | niao²¹³ /niɔ˨˩˧/ | niao³ /njau˨/ | tiau3 /tiau˨˩˦/ | niao¹³ /niau˩˧/ |
| 魚 | yú /y˧˥/ | yú /y˧˥/ | yú /y˧˥/ | yu³⁵ /y˧˥/ | yu² /ju˧˥/ | y2 /y˧˥/ | yu⁴⁵ /y˦˥/ |
| 牛 | niú /njou˧˥/ | niú /njou˧˥/ | niú /njou˧˥/ | niu³⁵ /niou˧˥/ | niu² /njou˧˥/ | nieu2 /niəu˧˥/ | niu⁴⁵ /niou˦˥/ |
| 羊 | yáng /jaŋ˧˥/ | yáng /jaŋ˧˥/ | yáng /jaŋ˧˥/ | yang³⁵ /iaŋ˧˥/ | yang² /jaŋ˧˥/ | iaŋ2 /iaŋ˧˥/ | yang⁴⁵ /iɑŋ˦˥/ |
| 貓 | māo /mau˥˥/ | māo /mau˥˥/ | māo /mau˥˥/ | mao⁵⁵ /mau˥˥/ | mao¹ /mau˥˥/ | miau1 /miau˥/ | mao²¹ /mau˨˩/ |
| 人 | rén /zən˧˥/ | rén /zən˧˥/ | rén /ʐən˧˥/ | ren³⁵ /ʐən˧˥/ | ren² /ɹən˧˥/ | ʐen2 /ʐən˧˥/ | ren⁴⁵ /ʐən˦˥/ |
| 手 | shǒu /sou˨˩˦/ | shǒu /sou˨˩˦/ | shǒu /ʂou˨˩˦/ | shou²¹³ /ʂou˨˩˧/ | shou³ /sou˨/ | ʂeu3 /ʂəu˨˩˦/ | shou¹³ /ʂou˩˧/ |
| 足 | zú /tsu˧˥/ | zú /tsu˧˥/ | zú /tsu˧˥/ | zu³⁵ /tsu˧˥/ | zu² /tsu˧˥/ | tsu3 /tsu˨˩˦/ | zu⁴⁵ /tsu˦˥/ |
| 目 | mù /mu˥˩/ | mù /mu˥˩/ | mù /mu˥˩/ | mu⁵³ /mu˥˧/ | mu⁴ /mu˥˩/ | mu4 /mu˥˩/ | mu⁵³ /mu˥˧/ |
| 耳 | ěr /ɑɻ˨˩˦/ | ěr /ɑɻ˨˩˦/ | ěr /ɑɻ˨˩˦/ | er²¹³ /ɚ˨˩˧/ | er³ /ɚ˨/ | ʐï3 /ʐʅ˨˩˦/ | er¹³ /ɚ˩˧/ |
| 口 | kǒu /kʰou˨˩˦/ | kǒu /kʰou˨˩˦/ | kǒu /kʰou˨˩˦/ | kou²¹³ /kʰou˨˩˧/ | kou³ /kʰou˨/ | kheu3 /kʰəu˨˩˦/ | kou¹³ /kʰou˩˧/ |
| 頭 | tóu /tʰou˧˥/ | tóu /tʰou˧˥/ | tóu /tʰou˧˥/ | tou³⁵ /tʰou˧˥/ | tou² /tʰou˧˥/ | theu2 /tʰəu˧˥/ | tou⁴⁵ /tʰou˦˥/ |
| 心 | xīn /ɕin˥˥/ | xīn /ɕin˥˥/ | xīn /ɕin˥˥/ | xin⁵⁵ /ɕin˥˥/ | xin¹ /ɕin˥˥/ | sim1 /sim˥/ | xin²¹ /ɕin˨˩/ |
| 血 | xuè /ɕye˥˩/ | xuè /ɕye˥˩/ | 血液(文讀・書面)xuè /ɕye˥˩/流血(白讀・口語)xiě /ɕje˨˩˦/ | xue⁵³ /ɕye˥˧/ | xue⁴ /ɕjwe˥˩/ | ɕye3 /ɕyɛ˨˩˦/ | xue⁵³ /ɕye˥˧/ |
| 肉 | ròu /zou˥˩/ | ròu /zou˥˩/ | ròu /ʐou˥˩/ | rou⁵³ /ʐou˥˧/ | rou⁴ /ɹou˥˩/ | ʐieu4 /ʐiəu˥˩/ | rou⁵³ /ʐou˥˧/ |
| 上 | shàng /saŋ˥˩/ | shàng /saŋ˥˩/ | shàng /ʂaŋ˥˩/ | shang⁵³ /ʂaŋ˥˧/ | shang⁴ /saŋ˥˩/ | ʂaŋ4 /ʂaŋ˥˩/ | shang⁵³ /ʂɑŋ˥˧/ |
| 下 | xià /ɕja˥˩/ | xià /ɕja˥˩/ | xià /ɕja˥˩/ | xia⁵³ /ɕja˥˧/ | xia⁴ /ɕja˥˩/ | xia4 /xia˥˩/ | xia⁵³ /ɕia˥˧/ |
| 中 | zhōng /t͡suŋ˥˥/ | zhōng /t͡suŋ˥˥/ | zhōng /t͡ʂuŋ˥˥/ | zhong⁵⁵ /tʂuŋ˥˥/ | zhong¹ /tsuŋ˥˥/ | tʂuŋ1 /tʂuŋ˥/ | zhong²¹ /tʂuŋ˨˩/ |
| 中 | zhòng /t͡suŋ˥˩/ | zhòng /t͡suŋ˥˩/ | zhòng /t͡ʂuŋ˥˩/ | zhong⁵³ /tʂuŋ˥˧/ | zhong⁴ /tsuŋ˥˩/ | tʂuŋ4 /tʂuŋ˥˩/ | zhong⁵³ /tʂuŋ˥˧/ |
| 央 | yāng /jaŋ˥˥/ | yāng /jaŋ˥˥/ | yāng /jaŋ˥˥/ | yang⁵⁵ /iaŋ˥˥/ | yang¹ /jaŋ˥˥/ | iaŋ1 /iaŋ˥/ | yang²¹ /iɑŋ˨˩/ |
| 左 | zuǒ /tsuo˨˩˦/ | zuǒ /tsuo˨˩˦/ | zuǒ /tsuo˨˩˦/ | zuo²¹³ /tsuo˨˩˧/ | zuo³ /tswo˨/ | tsuo3 /tsuɔ˨˩˦/ | zuo¹³ /tsuo˩˧/ |
| 右 | yòu /jou˥˩/ | yòu /jou˥˩/ | yòu /jou˥˩/ | you⁵³ /iou˥˧/ | you⁴ /jou˥˩/ | ieu4 /iəu˥˩/ | you⁵³ /iou˥˧/ |
| 東 | dōng /tuŋ˥˥/ | dōng /tuŋ˥˥/ | dōng /tuŋ˥˥/ | dong⁵⁵ /tuŋ˥˥/ | dong¹ /tuŋ˥˥/ | tuŋ1 /tuŋ˥/ | dong²¹ /tuŋ˨˩/ |
| 西 | xī /ɕi˥˥/ | xī /ɕi˥˥/ | xī /ɕi˥˥/ | xi⁵⁵ /ɕi˥˥/ | xi¹ /ɕi˥˥/ | si1 /si˥/ | xi²¹ /ɕi˨˩/ |
| 南 | nán /nan˧˥/ | nán /nan˧˥/ | nán /nan˧˥/ | nan³⁵ /nan˧˥/ | nan² /nan˧˥/ | nam2 /nam˧˥/ | nan⁴⁵ /nan˦˥/ |
| 北 | běi /peɪ˨˩˦/ | běi /peɪ˨˩˦/ | běi /peɪ˨˩˦/ | bei²¹³ /pei˨˩˧/ | bei³ /peɪ˨/ | pei3 /pəi˨˩˦/ | bei¹³ /pei˩˧/ |
| 行 | xíng /ɕiŋ˧˥/ | xíng /ɕiŋ˧˥/ | xíng /ɕiŋ˧˥/ | xing³⁵ /ɕiŋ˧˥/ | xing² /ɕiŋ˧˥/ | ɕiŋ2 /ɕiŋ˧˥/ | xing⁴⁵ /ɕiŋ˦˥/ |
| 行 | háng /xaŋ˧˥/ | háng /xɑŋ˧˥/ | háng /xɑŋ˧˥/ | hang³⁵ /xaŋ˧˥/ | hang² /xɑŋ˧˥/ | xaŋ2 /xaŋ˧˥/ | hang⁴⁵ /xɑŋ˦˥/ |
| 来 | lái /laɪ˧˥/ | lái /laɪ˧˥/ | lái /laɪ˧˥/ | lai³⁵ /lai˧˥/ | lai² /laɪ˧˥/ | lai2 /lai˧˥/ | lai⁴⁵ /lai˦˥/ |
| 去 | qù /t͡ɕʰy˥˩/ | qù /t͡ɕʰy˥˩/ | qù /t͡ɕʰy˥˩/ | qu⁵³ /tɕʰy˥˧/ | qu⁴ /t͡ɕʰju˥˩/ | khy4 /kʰy˥˩/ | qu⁵³ /tɕʰy˥˧/ |
| 見 | jiàn /t͡ɕjɛn˥˩/ | jiàn /t͡ɕjɛn˥˩/ | jiàn /t͡ɕjɛn˥˩/ | jian⁵³ /tɕiɛn˥˧/ | jian⁴ /t͡ɕjɛn˥˩/ | kien4 /kiɛn˥˩/ | jian⁵³ /tɕiɛn˥˧/ |
| 聞 | wén /uən˧˥/ | wén /uən˧˥/ | wén /uən˧˥/ | wen³⁵ /uən˧˥/ | wen² /wən˧˥/ | ven2 /vən˧˥/ | wen⁴⁵ /uən˦˥/ |
| 食 | shí /sz̩˧˥/ | shí /sz̩˧˥/ | shí /ʂʐ̩˧˥/ | shi³⁵ /ʂʐ̩˧˥/ | shi² /sɹ̩˧˥/ | ʂï2 /ʂʅ˧˥/ | shi⁴⁵ /ʂʐ̩˦˥/ |
| 飲 | yǐn /in˨˩˦/ | yǐn /in˨˩˦/ | yǐn /in˨˩˦/ | yin²¹³ /in˨˩˧/ | yin³ /in˨/ | im3 /im˨˩˦/ | yin¹³ /in˩˧/ |
| 走 | zǒu /tsou˨˩˦/ | zǒu /tsou˨˩˦/ | zǒu /tsou˨˩˦/ | zou²¹³ /tsou˨˩˧/ | zou³ /tsou˨/ | tseu3 /tsəu˨˩˦/ | zou¹³ /tsou˩˧/ |
| 坐 | zuò /tsuo˥˩/ | zuò /tsuo˥˩/ | zuò /tsuo˥˩/ | zuo⁵³ /tsuo˥˧/ | zuo⁴ /tsuo˥˩/ | tsuo4 /tsuɔ˥˩/ | zuo⁵³ /tsuo˥˧/ |
| 立 | lì /li˥˩/ | lì /li˥˩/ | lì /li˥˩/ | li⁵³ /li˥˧/ | li⁴ /li˥˩/ | li4 /li˥˩/ | li⁵³ /li˥˧/ |
Fait partie de LangMap — un projet de visualisation linguistique. Ceci est un résumé statique et explorable ; les cartes interactives offrent l’audio de prononciation, des filtres et une vue globe.