Wayuunaiki
wayuu
Arawakan (Northern)
El wayúu (wayuunaiki) es la mayor lengua indígena del norte de Colombia y Venezuela, con área materna en la península de la Guajira. Los wayúus son un pueblo pastoril matrilineal con fuerte continuidad cultural y lingüística.
Dónde se habla
20 palabras esenciales en wayuu
Agua
wuin
/wuin/
Fuego
siki
/siki/
Sol
kaʼi
/kaʔi/
Luna
kashi
/kaʃi/
Madre
ei
/ei/
Padre
ashi
/aʃi/
Comer
ekaa
/ekaː/
Beber
asaa
/asaː/
Amor
alasüin
/alasɨin/
Corazón
aaʼin
/aːʔin/
Árbol
wunuʼu
/wunuʔu/
Casa
miichi
/miːtʃi/
Perro
erü
/eɾɨː/
Gato
misho
/miʃo/
Mano
ajapü
/axapɨ/
Ojo
oʼu
/oʔu/
Hola
jamaya
/xamaja/
Gracias
talé
/tale/
Uno
wanee
/waneː/
Bueno
anasü
/anasɨ/
Fuentes
Palabras comparadas
Comparado con lenguas Arawakan (Northern) relacionadas
| Significado | wayuu | sandawe | Acadio | Maquiritari | Jaqaru | tashelhit | Konso |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Agua | wuin /wuin/ | tsʼa /tsʼa/ | 𒈬 /muː/ | tuna /tuna/ | uma /uma/ | aman /aman/ | inanta /inanta/ |
| Fuego | siki /siki/ | tsʼoo /tsʼoː/ | 𒉈𒌋 /iʃaːtu/ | kayuwane /kajuwane/ | nina /nina/ | timsi /timsi/ | iya /ija/ |
| Sol | kaʼi /kaʔi/ | kʼɔɔ /kʼɔː/ | 𒀭𒌓 /ʃamʃu/ | shi /ʃi/ | ñiwi /ɲiwi/ | tafukt /tafukt/ | kawa /kawa/ |
| Luna | kashi /kaʃi/ | tsoa /tsoa/ | 𒌗 /warχu/ | nuna /nuna/ | phaxshi /pʰaχʃi/ | ayyur /ajːuɾ/ | ayeena /ajeːna/ |
| Madre | ei /ei/ | yei /jei/ | 𒌝𒈬 /umːu/ | ñawi /ɲawi/ | mama /mama/ | imma /imːa/ | eedda /eːdːa/ |
| Padre | ashi /aʃi/ | ai /ai/ | 𒀊 /abu/ | baba /baba/ | awki /awki/ | baba /baba/ | abba /abːa/ |
| Comer | ekaa /ekaː/ | ǁee /ǁeː/ | 𒀀𒅗𒇻 /akaːlu/ | äsuukai /ɨsuːkai/ | mankaña /mankaɲa/ | čč /tʃː/ | ihaa /ihaː/ |
| Beber | asaa /asaː/ | ʔee /ʔeː/ | 𒊮𒌅 /ʃatuː/ | äsoojai /ɨsoːʒai/ | umaña /umaɲa/ | ssu /sːu/ | inakkaa /inakːaː/ |
| Amor | alasüin /alasɨin/ | kalokisi /kalokisi/ | 𒊏𒄠 /raːmu/ | ekädäkä /ekɨdɨkɨ/ | munasiña /munasiɲa/ | tayri /tajɾi/ | jaalla /dʒaːlːa/ |
| Corazón | aaʼin /aːʔin/ | ǁʼampoo /ǁʼampoː/ | 𒇷𒅁 /libːu/ | eyiwekä /ejiwekɨ/ | chuyma /tʃujma/ | ul /ul/ | onna /onːa/ |
| Árbol | wunuʼu /wunuʔu/ | hetsʼee /hetsʼeː/ | 𒄑 /isˤu/ | eyu /eju/ | qhura /qʰuɾa/ | aseklu /aseklu/ | ergaa /erɡaː/ |
| Casa | miichi /miːtʃi/ | ge /ɡe/ | 𒂍 /biːtu/ | ätta /ɨtːa/ | uta /uta/ | tigemmi /tiɡemːi/ | mana /mana/ |
| Perro | erü /eɾɨː/ | ǀɔɔ /ǀɔː/ | 𒌨𒁇 /kalbu/ | kaikutshi /kaikutʃi/ | anu /anu/ | aydi /ajdi/ | kareta /kaɾeta/ |
| Gato | misho /miʃo/ | misho /miʃo/ | 𒋗𒊏𒉡 /ʃuraːnu/ | mishi /miʃi/ | phishi /pʰiʃi/ | amuš /amuʃ/ | adurree /aduɾːeː/ |
| Mano | ajapü /axapɨ/ | kxʼaa /kxʼaː/ | 𒋗 /qaːtu/ | eñä /eɲɨ/ | amrra /amra/ | afus /afus/ | harka /haɾka/ |
| Ojo | oʼu /oʔu/ | gaa /ɡaː/ | 𒅆 /iːnu/ | enu /enu/ | nayri /najɾi/ | tiṭṭ /titˤː/ | ila /ila/ |
| Hola | jamaya /xamaja/ | gabaeesa /ɡabaeːsa/ | 𒁲 /ʃulmu/ | etämä /etɨmɨ/ | kamishti /kamiʃti/ | azul /azul/ | akkam /akːam/ |
| Gracias | talé /tale/ | musʼokoyo /musʼokojo/ | 𒁲𒌅 /taʃlimtu/ | enaña /enaɲa/ | yuspaa /juspaː/ | tanmmirt /tanmːiɾt/ | galta /ɡalta/ |
| Uno | wanee /waneː/ | tsʼekʼe /tsʼekʼe/ | 𒁹 /iʃteːn/ | toune /toune/ | maya /maja/ | yan /jan/ | takka /takːa/ |
| Bueno | anasü /anasɨ/ | tlʼobe /tɬʼobe/ | 𒄭𒄀 /damqu/ | kataajai /kataːʒai/ | shuma /ʃuma/ | ifulki /ifulki/ | fayye /fajːe/ |
Parte de LangMap — un proyecto de visualización lingüística. Este es un resumen estático y rastreable; los mapas interactivos ofrecen audio de pronunciación, filtros y una vista de globo.