Jonibo
Shipibo-Conibo
Pano
El shipibo-conibo (Jonibo) es una lengua de la familia pano de la Amazonía peruana, con una transmisión vigorosa de L1 (más del 90 % en muchas comunidades) y una producción literaria activa. Lingüísticamente destacable por su complejo sistema de evidencialidad y por la tradición de diseños geométricos kené, codificada tanto visualmente (en los textiles) como auditivamente (en los cantos). Los hablantes también se llaman a sí mismos Jonibo («la gente»).
Dónde se habla
31 palabras esenciales en Shipibo-Conibo
Agua
jene
/hene/
Fuego
chii
/tʃiː/
Sol
bari
/bari/
Luna
oxe
/oʃe/
Estrella
wishati
/wiʃati/
Madre
tita
/tita/
Padre
papa
/papa/
Yo
ea
/ea/
Tú
mia
/mia/
Nombre
jane
/ˈhane/
Ojo
bero
/bero/
Mano
mëken
/mɯken/
Corazón
joínti
/hoˈinti/
Amor
noi
/noi/
Árbol
jiwi
/xiwi/
Casa
xobo
/ʃobo/
Perro
ochiti
/otʃiti/
Gato
mishi
/miʃi/
Comer
piti
/piti/
Beber
xeati
/ʃeati/
Uno
westíora
/westioɾa/
Dos
rabé
/ɾaˈbe/
Hola
jakon raoma
/xakon raoma/
Gracias
irake
/iɾake/
Bueno
jakon
/xakon/
Fuentes
Palabras comparadas
Comparado con lenguas Pano relacionadas
| Significado | Shipibo-Conibo | Asháninka | Tangkhul Naga | Eastern Huasteca Nahuatl | Central Huasteca Nahuatl | Western Huasteca Nahuatl | Ambon Malay |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Agua | jene /hene/ | nija /nidʒa/ | ze /ze/ | atl /atɬ/ | atl /atɬ/ | atl /atɬ/ | aer /aer/ |
| Fuego | chii /tʃiː/ | paamari /paːmaɾi/ | mei /mei/ | tlitl /tɬitɬ/ | tlitl /tɬitɬ/ | tlitl /tɬitɬ/ | api /api/ |
| Sol | bari /bari/ | oorya /oːɾja/ | nyithui /ɲitʰui/ | tonatih /tonatih/ | tonati /tonati/ | tonati /tonati/ | mata hari /mata hari/ |
| Luna | oxe /oʃe/ | kashiri /kaʃiɾi/ | lai /lai/ | metztli /metstɬi/ | metztli /metstɬi/ | metztli /metstɬi/ | bulan /bulan/ |
| Estrella | wishati /wiʃati/ | impoquiro /impokiɾo/ | sira /siraː/ | sitlalij /siˈtlalih/ | sitlalij /siˈtlalih/ | sitlalij /siˈtlalih/ | bintang /bintaŋ/ |
| Madre | tita /tita/ | ina /ina/ | ina /ina/ | mama /mama/ | nana /nana/ | nana /nana/ | mama /mama/ |
| Padre | papa /papa/ | apa /apa/ | apa /apa/ | tata /tata/ | tata /tata/ | tata /tata/ | papa /papa/ |
| Yo | ea /ea/ | naaka /naːka/ | i /i/ | na /na/ | na /na/ | na /na/ | beta /beta/ |
| Tú | mia /mia/ | aviro /aβiɾo/ | na /na/ | ta /ta/ | ta /ta/ | ta /ta/ | ose /ose/ |
| Nombre | jane /ˈhane/ | ivairo /iβaiɾo/ | amin /amin/ | tocaxtli /toˈkaʃtli/ | tocaxtli /toˈkaʃtli/ | tocaxtli /toˈkaʃtli/ | nama /nama/ |
| Ojo | bero /bero/ | noki /noki/ | mi /mi/ | ixtli /iʃtli/ | ixtli /iʃtli/ | ixtli /iʃtli/ | mata /mata/ |
| Mano | mëken /mɯken/ | nako /nako/ | phei /pʰei/ | maitl /maitl/ | maitl /maitl/ | maitl /maitl/ | tangang /taŋaŋ/ |
| Corazón | joínti /hoˈinti/ | nosanto /nosanto/ | mokyaba /mokjaba/ | yollotl /jolːotɬ/ | yollotl /jolːotɬ/ | yollotl /jolːotɬ/ | hati /hati/ |
| Amor | noi /noi/ | nonintsi /nonintsi/ | cha /tʃa/ | tlazohtla /tɬasoʔtɬa/ | tlazohtla /tɬasoʔtɬa/ | tlazohtla /tɬasoʔtɬa/ | sayang /sajaŋ/ |
| Árbol | jiwi /xiwi/ | inchato /intʃato/ | leiyik /leijik/ | cuahuitl /kʷawitɬ/ | cuahuitl /kʷawitl/ | cuahuitl /kʷawitl/ | pohon /pohon/ |
| Casa | xobo /ʃobo/ | pankotsi /paŋkotsi/ | shim /ʃim/ | calli /kalːi/ | calli /kalːi/ | calli /kalːi/ | ruma /ruma/ |
| Perro | ochiti /otʃiti/ | otsiti /otsiti/ | ui /ui/ | itzcuintli /itskʷintli/ | itzcuintli /itskʷintli/ | itzcuintli /itskʷintli/ | anjing /andʒiŋ/ |
| Gato | mishi /miʃi/ | mishito /miʃito/ | mibu /mibu/ | mizton /miston/ | mizton /miston/ | mizton /miston/ | kucing /kutʃiŋ/ |
| Comer | piti /piti/ | noyaki /nojaki/ | ngui /ŋui/ | tlacua /tɬakʷa/ | tlacua /tɬakʷa/ | tlacua /tɬakʷa/ | makang /makaŋ/ |
| Beber | xeati /ʃeati/ | noiri /noiɾi/ | rai /rai/ | atli /atɬi/ | atli /atɬi/ | atli /atɬi/ | minong /minoŋ/ |
| Uno | westíora /westioɾa/ | aparoni /apaɾoni/ | kha /kʰa/ | ce /se/ | ce /se/ | ce /se/ | satu /satu/ |
| Dos | rabé /ɾaˈbe/ | apite /apite/ | khani /kʰani/ | ome /ˈome/ | ome /ˈome/ | ome /ˈome/ | dua /dua/ |
| Hola | jakon raoma /xakon raoma/ | aviro /aβiɾo/ | hayau /hajau/ | nimitzpaca /nimitspaka/ | niltze /niltse/ | niltze /niltse/ | hela /hela/ |
| Gracias | irake /iɾake/ | naranki /naɾaŋki/ | ase /ase/ | tlazohcamati /tɬasoʔkamati/ | tlazohcamati /tɬasoʔkamati/ | tlazohcamati /tɬasoʔkamati/ | tarima kase /tarima kase/ |
| Bueno | jakon /xakon/ | kameetsa /kameːtsa/ | kahei /kahei/ | cualli /kʷalːi/ | cualli /kʷalːi/ | cualli /kʷalːi/ | bagus /baɡus/ |
Parte de LangMap — un proyecto de visualización lingüística. Este es un resumen estático y rastreable; los mapas interactivos ofrecen audio de pronunciación, filtros y una vista de globo.