Boros Dusun
Kadazan-dusun
Austronesia (Sabahan)
El dusún central (kadazán-dusún) es el término genérico para las lenguas austronesias sabahanas estrechamente emparentadas del Borneo malasio (Sabah), con unos 570 000 hablantes entre las variedades kadazán y dusún. Fue declarado cooficial en Sabah en 1995, junto al bahasa malayo y el inglés. La fiesta de la cosecha Kaamatan (mayo) celebra al espíritu del arroz Bambaazon, un importante referente cultural. La Asociación Cultural Kadazandusún (KDCA) desarrolla un estándar unificado desde 1989 con escritura latina. Se enseña en las escuelas primarias de los distritos de mayoría kadazandusún.
Dónde se habla
31 palabras esenciales en Kadazan-dusun
Agua
waig
/waiɡ/
Fuego
tapui
/tapui/
Sol
todau
/todau/
Luna
vulan
/vulan/
Estrella
rombituon
/rombituon/
Madre
tina
/tina/
Padre
tama
/tama/
Yo
yoku
/joku/
Tú
ika
/ika/
Nombre
ngaran
/ŋaran/
Ojo
mato
/mato/
Mano
longon
/ˈloŋon/
Corazón
ginawo
/ɡinawo/
Amor
gimbai
/ɡimbai/
Árbol
kayu
/kayu/
Casa
walai
/walai/
Perro
tasu
/tasu/
Gato
tingau
/tiŋau/
Comer
mangakan
/maŋakan/
Beber
monginum
/moŋinum/
Uno
iso
/iso/
Dos
duo
/duwo/
Hola
kopivosian
/kopivosian/
Gracias
pounsikou
/pounsikou/
Bueno
avasi
/avasi/
Fuentes
Palabras comparadas
Comparado con lenguas Austronesian (Sabahan) relacionadas
| Significado | Kadazan-dusun | Coastal Kadazan | Maranao | Tausug | Bunun | Tagalo antiguo | Ngaju |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Agua | waig /waiɡ/ | waig /waiɡ/ | ig /iɡ/ | tubig /tubiɡ/ | danum /danum/ | ᜆᜓᜊᜒᜄ᜔ /tubiɡ/ | danum /danum/ |
| Fuego | tapui /tapui/ | tapui /taˈpui/ | apoy /apoj/ | kayu /kaju/ | sapuz /sapuz/ | ᜀᜉᜓᜌ᜔ /apuj/ | apui /apui/ |
| Sol | todau /todau/ | tadau /taˈdau/ | alongan /aloŋan/ | adlaw /adlaw/ | vali /vali/ | ᜀᜇᜏ᜔ /araw/ | matanandau /matanandau/ |
| Luna | vulan /vulan/ | vuhan /ˈvuhan/ | bolan /bolan/ | bulan /bulan/ | buan /buan/ | ᜊᜓᜏᜈ᜔ /buwan/ | bulan /bulan/ |
| Estrella | rombituon /rombituon/ | tombituon /tombituon/ | bito-on /bitoʔon/ | bituun /bituʔun/ | bintuhan /bintuhan/ | ᜊᜒᜆᜓᜁᜈ᜔ /bituʔin/ | bintang /bintaŋ/ |
| Madre | tina /tina/ | tina /ˈtina/ | ina /ina/ | inaꞌ /inaʔ/ | tina /tina/ | ᜁᜈ /ina/ | indu /indu/ |
| Padre | tama /tama/ | tama /ˈtama/ | ama /ama/ | amaꞌ /amaʔ/ | tama /tama/ | ᜀᜋ /ama/ | bapa /bapa/ |
| Yo | yoku /joku/ | zou /zou/ | ako /ako/ | aku /aku/ | saikin /saikin/ | ᜀᜃᜓ /ako/ | aku /aku/ |
| Tú | ika /ika/ | ika /ika/ | seka /sɵka/ | ikaw /ikaw/ | suu /suʔu/ | ᜁᜃᜏ᜔ /ikaw/ | ikau /ikau/ |
| Nombre | ngaran /ŋaran/ | ngaran /ŋaran/ | ngaran /ŋaran/ | ngan /ŋan/ | ngaan /ŋaan/ | ᜅᜎᜈ᜔ /ŋalan/ | aran /aran/ |
| Ojo | mato /mato/ | mato /ˈmato/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | ᜋᜆ /mata/ | mate /mate/ |
| Mano | longon /ˈloŋon/ | longon /ˈloŋon/ | lima /lima/ | lima /lima/ | ima /ima/ | ᜃᜋᜌ᜔ /kamaj/ | lengen /ləŋən/ |
| Corazón | ginawo /ɡinawo/ | kosingan /koˈsiŋan/ | pusoʔ /pusoʔ/ | pusuꞌ /pusuʔ/ | is-ang /isaŋ/ | ᜉᜓᜐᜓ /puso/ | atei /atei/ |
| Amor | gimbai /ɡimbai/ | ohunod /oˈhunod/ | kalimo /kalimo/ | lasa /lasa/ | madaidaz /madaidaz/ | ᜁᜊᜒᜄ᜔ /ibiɡ/ | sinta /sinta/ |
| Árbol | kayu /kayu/ | kayu /ˈkaju/ | kayo /kajo/ | kahuy /kahuj/ | kahu /kahu/ | ᜃᜑᜓᜌ᜔ /kahoj/ | kayu /kaju/ |
| Casa | walai /walai/ | walai /waˈlai/ | walay /walaj/ | bāy /baːj/ | lumaq /lumaq/ | ᜊᜑᜌ᜔ /bahaj/ | huma /huma/ |
| Perro | tasu /tasu/ | tasu /ˈtasu/ | aso /aso/ | iruꞌ /iruʔ/ | asu /asu/ | ᜀᜐᜓ /aso/ | asu /asu/ |
| Gato | tingau /tiŋau/ | tusing /ˈtusiŋ/ | pusa /pusa/ | kuting /kutiŋ/ | ngingiyaw /ŋiŋijaw/ | ᜉᜓᜐ /pusa/ | posa /posa/ |
| Comer | mangakan /maŋakan/ | mangakan /maˈŋakan/ | mangan /maŋan/ | kaun /kaʔun/ | maun /maun/ | ᜃᜁᜈ᜔ /kain/ | kuman /kuman/ |
| Beber | monginum /moŋinum/ | monginum /moˈŋinum/ | minom /minom/ | minum /minum/ | muqun /muqun/ | ᜁᜈᜓᜋ᜔ /inom/ | mihop /mihop/ |
| Uno | iso /iso/ | iso /ˈiso/ | isa /isa/ | isa /isa/ | tasa /tasa/ | ᜁᜐ /isa/ | ije /ije/ |
| Dos | duo /duwo/ | duvo /duvo/ | dowa /dowa/ | duwa /duwa/ | dusa /dusa/ | ᜇᜎᜏ /dalaˈwa/ | due /ˈdue/ |
| Hola | kopivosian /kopivosian/ | kopivosian /kopiˈvosian/ | kapian /kapijan/ | kumusta /kumusta/ | uninang /uninaŋ/ | ᜋᜊᜓᜑᜌ᜔ /mabuhaj/ | tabea /tabea/ |
| Gracias | pounsikou /pounsikou/ | pounsikou /pounˈsikou/ | salamat /salamat/ | magsukul /maɡsukul/ | uninang /uninaŋ/ | ᜐᜎᜋᜆ᜔ /salamat/ | sahindai /sahindai/ |
| Bueno | avasi /avasi/ | avasi /aˈvasi/ | mapia /mapija/ | marayaw /marajaw/ | masial /masial/ | ᜋᜊᜓᜆᜒ /mabuti/ | bahalap /bahalap/ |
Parte de LangMap — un proyecto de visualización lingüística. Este es un resumen estático y rastreable; los mapas interactivos ofrecen audio de pronunciación, filtros y una vista de globo.