Mongghul
Mongolic (Shirongol, Monguoric)
Mongghul (also Mangghuer or Tu) is a Mongolic language of northeast Tibet (Amdo Tibetan cultural zone) spoken by the Tu (土族) nationality of Qinghai and Gansu provinces, China. Despite being officially classified as one ethnic group ("Tu") by China, Mongghul and Mangghuer are sufficiently distinct that linguists treat them as separate languages of the Shirongol Mongolic branch. Heavy influence from neighboring Amdo Tibetan (Khams Tibetan area) and Northwest Chinese; loanwords from Persian via the historical Silk Road.
Where it is spoken
31 core words in Mongghul
Water
usu
/usu/
Fire
ghal
/ʁal/
Sun
nara
/nara/
Moon
sara
/sara/
Star
hodi
/xoˈdi/
Mother
ana
/ana/
Father
ada
/ada/
I
bu
/bu/
You
chi
/tɕi/
Name
nere
/nərə/
Eye
nidu
/nidu/
Hand
ghar
/ʁar/
Heart
jürige
/dʒyriɡe/
Love
durala-
/durala/
Tree
modu
/modu/
House
ger
/ɡer/
Dog
noghui
/noʁui/
Cat
mau
/mau/
Eat
idi-
/idi/
Drink
uu-
/uː/
One
nige
/niɡe/
Two
ghoor
/ʁoːr/
Hello
amur sain
/amur sain/
Thank you
bayarla-
/bajarla/
Good
sain
/sain/
Sources
Words compared
Compared with related Mongolic (Shirongol, Monguoric) languages
| Meaning | Mongghul | Middle Mongol | Classical Mongolian | Kalmyk | Mongolian | Eastern Yugur | Buryat |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Water | usu /usu/ | ᠤᠰᠤᠨ /usun/ | ᠤᠰᠤᠨ /usun/ | усн /usn/ | ус /us/ | ус /us/ | уһан /uhan/ |
| Fire | ghal /ʁal/ | ᠭᠠᠯ /ɣal/ | ᠭᠠᠯ /ɡal/ | гал /ɡal/ | гал /ɡal/ | гал /ɡal/ | гал /ɡal/ |
| Sun | nara /nara/ | ᠨᠠᠷᠠᠨ /naran/ | ᠨᠠᠷᠠᠨ /naran/ | нарн /narn/ | нар /nar/ | нар /nar/ | наран /naran/ |
| Moon | sara /sara/ | ᠰᠠᠷᠠ /sara/ | ᠰᠠᠷᠠ /sara/ | сар /sar/ | сар /sar/ | сар /sar/ | һара /hara/ |
| Star | hodi /xoˈdi/ | ᠬᠣᠳᠤᠨ /hodun/ | ᠣᠳᠣᠨ /odun/ | одн /odn/ | од /ɔt/ | ходэн /χoden/ | одон /oˈdõ/ |
| Mother | ana /ana/ | ᠡᠭᠡ /eke/ | ᠡᠬᠡ /eke/ | ээҗ /eːdʒ/ | ээж /eːdʒ/ | ээж /eːʒ/ | эхэ /exe/ |
| Father | ada /ada/ | ᠡᠴᠢᠭᠡ /etʃiɡe/ | ᠡᠴᠢᠭᠡ /etʃiɡe/ | аав /aːv/ | аав /aːw/ | аава /ɑːva/ | эсэгэ /eseɡe/ |
| I | bu /bu/ | ᠪᠢ /bi/ | ᠪᠢ /bi/ | би /bi/ | би /bi/ | би /bi/ | би /bi/ |
| You | chi /tɕi/ | ᠴᠢ /tʃi/ | ᠴᠢ /tʃi/ | чи /tʃi/ | чи /tʃʰi/ | чи /tʃi/ | ши /ʃi/ |
| Name | nere /nərə/ | ᠨᠡᠷᠡ /nere/ | ᠨᠡᠷᠡ /nere/ | нерн /nern/ | нэр /ner/ | нэрэ /nere/ | нэрэ /nere/ |
| Eye | nidu /nidu/ | ᠨᠢᠳᠦᠨ /nidyn/ | ᠨᠢᠳᠦ /nidü/ | нүдн /nyˈdn̩/ | нүд /nyd/ | нүдэ /nʏde/ | нюдэн /nʲuden/ |
| Hand | ghar /ʁar/ | ᠭᠠᠷ /ɣar/ | ᠭᠠᠷ /ɡar/ | һар /ɣar/ | гар /ɡar/ | гар /ɡar/ | гар /ɡar/ |
| Heart | jürige /dʒyriɡe/ | ᠵᠢᠷᠦᠭᠡ /dʒiryke/ | ᠵᠢᠷᠦᠬᠡ /dʒirüke/ | зүркн /zyrˈkən/ | зүрх /dzyrx/ | зүрх /zʏrχ/ | зүрхэн /zyrxen/ |
| Love | durala- /durala/ | ᠳᠤᠷᠠ /dura/ | ᠬᠠᠶᠢᠷᠠ /xajira/ | дурлх /durlx/ | хайр /xajr/ | хайрлаха /χajrlaχa/ | дуран /duran/ |
| Tree | modu /modu/ | ᠮᠣᠳᠤᠨ /modun/ | ᠮᠣᠳᠤ /modu/ | модн /moˈdn̩/ | мод /mod/ | мод /mod/ | модон /modon/ |
| House | ger /ɡer/ | ᠭᠡᠷ /ɡer/ | ᠭᠡᠷ /ɡer/ | гер /ɡer/ | гэр /ɡer/ | гэр /ɡer/ | гэр /ɡer/ |
| Dog | noghui /noʁui/ | ᠨᠣᠬᠠᠢ /noqai/ | ᠨᠣᠬᠠᠢ /noxai/ | ноха /noxa/ | нохой /nɔxɔj/ | нохай /noχaj/ | нохой /noxoj/ |
| Cat | mau /mau/ | ᠮᠢᠭᠤᠢ /miɣui/ | ᠮᠢᠭᠤᠢ /miɣui/ | миис /miːs/ | муур /muːr/ | мэшэ /meʃe/ | миисгэй /miːsɡej/ |
| Eat | idi- /idi/ | ᠢᠳᠡ /ide/ | ᠢᠳᠡ- /ide-/ | иде /ide/ | идэх /idex/ | идэхэ /ɪdeχe/ | эдеэлхэ /edeːlxe/ |
| Drink | uu- /uː/ | ᠤᠭᠤ /uɣu/ | ᠤᠭᠤ- /uɣu-/ | уу /uː/ | уух /uːx/ | ухаха /uχaχa/ | ууха /uːxa/ |
| One | nige /niɡe/ | ᠨᠢᠭᠡᠨ /niɡen/ | ᠨᠢᠭᠡᠨ /niɡen/ | негн /neɡn/ | нэг /neɡ/ | нэг /neɡ/ | нэгэн /neɡen/ |
| Two | ghoor /ʁoːr/ | ᠬᠣᠶᠠᠷ /qojar/ | ᠬᠣᠶᠠᠷ /qojar/ | хойр /xojr/ | хоёр /xɔˈjɔr/ | гоор /ɣoːr/ | хоёр /xɔˈjɔr/ |
| Hello | amur sain /amur sain/ | ᠠᠮᠤᠷ /amur/ | ᠰᠠᠶᠢᠨ ᠤᠤ /sajin uu/ | менд /mend/ | сайн уу /sajn uː/ | сайнар уу /sajnar uː/ | сайн байна /sajn bajna/ |
| Thank you | bayarla- /bajarla/ | ᠪᠠᠶᠠᠷᠯᠠᠪᠠ /bajarlaba/ | ᠪᠠᠶᠠᠷᠯᠠᠯᠠ /bajarlala/ | ханҗанав /xandʒanav/ | баярлалаа /bajarlalaː/ | баярлалаа /bajarlalaː/ | баярлаа /bajarlaː/ |
| Good | sain /sain/ | ᠰᠠᠶᠢᠨ /sain/ | ᠰᠠᠶᠢᠨ /sajin/ | сән /sæn/ | сайн /sajn/ | сайн /sajn/ | һайн /hajn/ |
Part of LangMap — a linguistic visualization project. This is a static, crawlable summary; the interactive maps offer pronunciation audio, filters, and a globe view.