Дарган мез
Dargwa
NE Caucasian (Dargic)
Dargwa (дарган мез dargan mez) is the cover term for a group of closely related but often mutually unintelligible Northeast Caucasian varieties spoken in central Daghestan, Russia, with ~500K speakers total. Sometimes called a "language complex" rather than a single language: major varieties (Akushinian, Kubachi, Itsari, Mehweb, Chirag) differ as much as separate languages. Akushinian is the literary standard. Dargwa shares the Lak-Dargic branch with Lak. Has noun-class system (3-4 classes), ergative-absolutive case alignment, and large consonant inventories (40+) including ejectives and pharyngeal series.
Where it is spoken
20 core words in Dargwa
Water
шин
/ʃin/
Fire
цӏа
/tsʼa/
Sun
берхӏи
/beɾħi/
Moon
баз
/baz/
Mother
нес
/nes/
Father
атта
/atːa/
Eat
букӏан
/bukʼan/
Drink
даркьес
/daɾqʼes/
Love
дигай
/diɡaj/
Heart
уркӏ
/uɾkʼ/
Tree
галга
/ɡalɡa/
House
хъали
/qali/
Dog
хя
/xja/
Cat
гата
/ɡata/
Hand
някӏ
/ɲækʼ/
Eye
хӏули
/ħuli/
Hello
салам
/salam/
Thank you
баркалла
/baɾkalːa/
One
ца
/tsa/
Good
гӏяхӏил
/ʕaħil/
Sources
Words compared
Compared with related NE Caucasian (Dargic) languages
| Meaning | Dargwa | Aghul | Lak | Tabasaran | Rutul | Tsakhur | Archi |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Water | шин /ʃin/ | хьед /ħed/ | щин /ʃin/ | штар /ʃtar/ | хьед /ħed/ | хьад /ħad/ | лъан /ɬan/ |
| Fire | цӏа /tsʼa/ | цӏай /tsʼaj/ | цӏу /tsʼu/ | цӏа /tsʼa/ | цӏай /tsʼaj/ | цӏай /tsʼaj/ | цӏай /tsʼaj/ |
| Sun | берхӏи /beɾħi/ | рагъ /raʁ/ | бургъ /burʁ/ | рагъ /raʁ/ | варагъ /waraʁ/ | верг /verɡ/ | бараг /baɾaɡ/ |
| Moon | баз /baz/ | ваз /vaz/ | барз /barz/ | варз /varz/ | ваз /waz/ | ваз /vaz/ | батӏ /batʼ/ |
| Mother | нес /nes/ | баб /bab/ | нину /ninu/ | бай /baj/ | нин /nin/ | йед /jed/ | буба /buba/ |
| Father | атта /atːa/ | ада /ada/ | ппу /pːu/ | дад /dad/ | дид /did/ | дакӏ /dakʼ/ | аба /aba/ |
| Eat | букӏан /bukʼan/ | ифи /ifi/ | ккаву /kːavu/ | ипӏуб /ipʼub/ | ухьун /uħun/ | аӏкӏвыс /aʕkʷʼəs/ | аркьилӏ /aɾqʼili/ |
| Drink | даркьес /daɾqʼes/ | ахъан /aqʼan/ | гьавхь /ʕavħ/ | ужуб /uʒub/ | эджин /edʒin/ | ийыхьес /iijəħes/ | а́ккур /ʔakːur/ |
| Love | дигай /diɡaj/ | кӏанди /kʼandi/ | ччан /tʃːan/ | ккунивал /kːunival/ | — /—/ | ыкӏикна /əkʼikna/ | икан /ikan/ |
| Heart | уркӏ /uɾkʼ/ | юкӏ /jukʼ/ | дакӏ /dakʼ/ | юкӏ /jukʼ/ | юкӏ /jukʼ/ | йикӏ /jikʼ/ | ракӏ /ɾakʼ/ |
| Tree | галга /ɡalɡa/ | тар /tar/ | мурхь /muɾħ/ | гар /ɡar/ | хыл /χɨl/ | йывон /jəvon/ | гард /ɡaɾd/ |
| House | хъали /qali/ | кьали /qʼali/ | къатта /qatːa/ | хал /xal/ | хал /χal/ | хав /xav/ | хъоʔ /qoʔ/ |
| Dog | хя /xja/ | хвай /xwaj/ | ккун /kːun/ | хю /xy/ | хыних /χɨniχ/ | хӏвай /ħʷaj/ | хӏвай /ħʷaj/ |
| Cat | гата /ɡata/ | кац /kats/ | ккац /kːats/ | кет /ket/ | гету /ɡetu/ | кӏет /kʼet/ | к̄ет /kʼet/ |
| Hand | някӏ /ɲækʼ/ | хил /xil/ | ка /ka/ | хил /xil/ | хыл /χɨl/ | хыл /xəl/ | кӏанас /kʼanas/ |
| Eye | хӏули /ħuli/ | ул /ul/ | я /ja/ | ул /ul/ | ул /ul/ | ул /ul/ | пӏарак /pʼaɾak/ |
| Hello | салам /salam/ | салам /salam/ | салам /salam/ | салам /salam/ | салам /salam/ | салам /salam/ | аимбир /ambiɾ/ |
| Thank you | баркалла /baɾkalːa/ | баркалла /baɾkalːa/ | барчаллагь /baɾtʃalːaʁ/ | чухсагъул /tʃuxsaʁul/ | — /—/ | бахытыд /baxətəd/ | хӏама /ħama/ |
| One | ца /tsa/ | са /sa/ | ца /tsa/ | саб /sab/ | са /sa/ | са /sa/ | ос /os/ |
| Good | гӏяхӏил /ʕaħil/ | хъвай /qwaj/ | хъинсса /qinsːa/ | ужу /uʒu/ | йишды /jiʃdɨ/ | йишда /jiʃda/ | баилъи /baiɬi/ |
Part of LangMap — a linguistic visualization project. This is a static, crawlable summary; the interactive maps offer pronunciation audio, filters, and a globe view.