Wadul aruu
Tundra-Jukagirisch
Yukaghir (Tundra)
Das Tundra-Jukagirische (Wadul aruu) ist eine der beiden überlebenden jukagirischen Varietäten (neben dem Kolyma-/Wald-Jukagirischen, yux). Die genetische Verwandtschaft der jukagirischen Familie mit dem Uralischen ist nach wie vor umstritten. Das Tundra-Jukagirische hat etwa 370 Sprecher entlang des unteren Kolyma-Flusses, vorwiegend in Andrjuschkino, mit aktiven Bemühungen zur Sprachwiederbelebung, einschließlich Schulprogrammen.
Wo es gesprochen wird
31 Kernwörter in Tundra-Jukagirisch
Wasser
лавйэ
/lawje/
Feuer
лачил
/latʃil/
Sonne
пугэ
/puɣe/
Mond
киндьэ
/kindʲe/
Stern
ҥэзэтчх
/ŋezetʃχ/
Mutter
эмэй
/emej/
Vater
эчэ
/etʃe/
Ich
мэт
/met/
Du
тэт
/tet/
Name
ню
/nʲuː/
Auge
ӈөбур
/ŋøbur/
Hand
чальдьэ
/tʃaldʲe/
Herz
сугудьэ
/suɡudʲe/
Liebe
—
/—/
Baum
саал
/saːl/
Haus
нумэ
/nume/
Hund
лаамэ
/laːme/
Katze
кошка
/koʂka/
Essen
ленди-
/lendi/
Trinken
ӧйрэ-
/øjre/
Eins
маархан
/maːrqan/
Zwei
кийоон
/kijoːn/
Hallo
—
/—/
Danke
—
/—/
Gut
амдур
/amdur/
Quellen
Wörter im Vergleich
Verglichen mit verwandten Yukaghir (Tundra)-Sprachen
| Bedeutung | Tundra-Jukagirisch | Kolyma-Jukagirisch | Tofa | Babuza (Favorlang) | Kuvi | Itelmenisch | Oneida |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Wasser | лавйэ /lawje/ | оожии /oːʒiː/ | суғ /suɣ/ | zalum /zalum/ | ēru /eːru/ | иʔ /iʔ/ | otiʔkwah /otiʔkwah/ |
| Feuer | лачил /latʃil/ | ло́чил /lótʃil/ | от /ot/ | apoi /apoi/ | nēsi /neːsi/ | пʼэнэ /pʼene/ | onaʔ /onaʔ/ |
| Sonne | пугэ /puɣe/ | пугэ /puɣe/ | хүн /xyn/ | — /—/ | vēla /ʋeːla/ | коачʼ /koatʃʼ/ | karahkwah /karahkwah/ |
| Mond | киндьэ /kindʲe/ | киндьэ /kindʲe/ | ай /aj/ | zilias /siliəs/ | lēnʒu /leːndʒu/ | куӆаӈ /kuɬaŋ/ | tsikʌ /tsikʌ/ |
| Stern | ҥэзэтчх /ŋezetʃχ/ | эҥэзэтчх /eŋezetʃχ/ | сылдыс /sɯldɯs/ | botto /botːo/ | sukka /sukka/ | эӈэн /eŋen/ | otsistohkwaʼ /odʒistohkwaʔ/ |
| Mutter | эмэй /emej/ | эмэй /emej/ | ийе /ije/ | tina /tina/ | āva /aːʋa/ | — /—/ | aknulha /aknulha/ |
| Vater | эчэ /etʃe/ | эчиэ /etʃiə/ | ача /atʃa/ | tama /tama/ | bāva /baːʋa/ | — /—/ | haʔnih /haʔnih/ |
| Ich | мэт /met/ | мэт /met/ | мен /men/ | ka-ina /kaina/ | nānu /naːnu/ | кма /kʼma/ | iʔí /iˈʔi/ |
| Du | тэт /tet/ | тэт /tet/ | сен /sen/ | ijo /ijo/ | īnu /iːnu/ | кза /kza/ | isé /iˈse/ |
| Name | ню /nʲuː/ | ню /nʲuː/ | ат /at/ | naan /naːn/ | paru /paɾu/ | нан /nan/ | yukyáts /juˈɡjats/ |
| Auge | ӈөбур /ŋøbur/ | ӈөбур /ŋøbur/ | карак /karak/ | macha /matʃa/ | kannu /kannu/ | иркэ /irke/ | oʔloh /oʔloh/ |
| Hand | чальдьэ /tʃaldʲe/ | нугэн /nugen/ | хол /xol/ | rima /rima/ | key /kei̯/ | ʼух /ʔux/ | okaʔ /okaʔ/ |
| Herz | сугудьэ /suɡudʲe/ | шубэжэ /ʃubeʒe/ | чүрек /tʃyrek/ | — /—/ | gunde /ɡunde/ | пинпин /pinpin/ | oianeh /oianeh/ |
| Liebe | — /—/ | анурэ /anurə/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Baum | саал /saːl/ | чалдьэ /tʃaldʒe/ | ыъаш /ɯʔaʃ/ | kayu /kaju/ | mara /mara/ | ʼурх /ʔurx/ | oyʌte /ojʌte/ |
| Haus | нумэ /nume/ | нумэ /nume/ | өг /øɣ/ | ruma /ruma/ | illu /illu/ | — /—/ | kanúhsote /kanuhsote/ |
| Hund | лаамэ /laːme/ | таҥжэ /taŋʒe/ | ыът /ɯʔt/ | asu /asu/ | nēyi /neːji/ | ʼат /ʔat/ | é:lhal /ˈeːlhal/ |
| Katze | кошка /koʂka/ | кошка /koʂka/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | кошка /koʂka/ | taks /taks/ |
| Essen | ленди- /lendi/ | чидиргэ- /tʃidirɣe/ | чиир /tʃiːr/ | maan /maːn/ | tinba /tinba/ | эс /es/ | ohkaʔ /ohkaʔ/ |
| Trinken | ӧйрэ- /øjre/ | ӧгэйи- /øɡejii/ | иъжер /iʔʒer/ | minum /minum/ | unba /unba/ | — /—/ | ohwisaʔ /ohwisaʔ/ |
| Eins | маархан /maːrqan/ | иркэ /irke/ | бир /bir/ | nata /nata/ | ōnte /oːnte/ | дин /din/ | skaʔkoh /skaʔkoh/ |
| Zwei | кийоон /kijoːn/ | атахун /ataːqun/ | ийи /iji/ | naroa /naroa/ | rīndi /riːɳɖi/ | каӽх /kaχ/ | tékeni /ˈtekeni/ |
| Hallo | — /—/ | льуоркэн /lʲuorken/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Danke | — /—/ | пасьпе /pasʲpe/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Gut | амдур /amdur/ | амлур /amlur/ | эъки /eʔki/ | — /—/ | nēha /neːha/ | ӆач /ɬatʃ/ | kaʔuh /kaʔuh/ |
Teil von LangMap — einem Projekt zur Sprachvisualisierung. Dies ist eine statische, crawlbare Zusammenfassung; die interaktiven Karten bieten Ausspracheaudio, Filter und eine Globusansicht.