Mainfränkisch
Ostfränkisch
indogermanisch (germanisch, West, Hochdeutsch, Oberostfränkisch)
Ostfränkisch (auch Mainfränkisch) ist ein hochdeutsches Dialektcluster in Nord- und Mittelbayern (Franken) sowie in angrenzenden Teilen Thüringens, Hessens und Nord-Baden-Württembergs. Unterscheidet sich sowohl vom Bairischen (de_by, Oberdeutsch) als auch vom Mitteldeutschen (z. B. Hessisch) — und liegt entlang der Speyerer/Germersheimer Linie an der fränkisch-bairischen Sprachgrenze. Charakteristisch sind Apokope (Verlust auslautender -e: „Hund" statt „Hunde"), erhaltene -er-Endungen und die typisch fränkische Kulturidentität, eng verbunden mit dem Weinbau im Maintal.
Wo es gesprochen wird
31 Kernwörter in Ostfränkisch
Wasser
Wasser
/vasːə/
Feuer
Feier
/faɪɐ/
Sonne
Sunn
/sʊn/
Mond
Maa
/maː/
Stern
Stern
/ʃtɛrn/
Mutter
Mudder
/mʊdɐ/
Vater
Vadder
/fadɐ/
Ich
i
/i/
Du
du
/du/
Name
Nama
/ˈnamɐ/
Auge
Aach
/aːx/
Hand
Hand
/hand/
Herz
Herz
/hɛrts/
Liebe
Liebe
/liːbə/
Baum
Bauma
/baʊmaː/
Haus
Haus
/haʊs/
Hund
Hund
/hʊnt/
Katze
Katz
/kats/
Essen
esse
/ɛsə/
Trinken
trinke
/trɪŋkə/
Eins
ans
/ans/
Zwei
zwaa
/tsvaː/
Hallo
Grüß Gott
/ɡrʏs ɡɔt/
Danke
Vergelt's Gott
/fɛɐɡɛlts ɡɔt/
Gut
guad
/ɡuə̯d/
Kuckuck
Gutzgauch
/ˈɡʊtsɡaʊx/
Computer
Computer
/kɔmˈpjuːdɐ/
Sushi
Sushi
/ˈsuʃi/
Quellen
Wörter im Vergleich
Verglichen mit verwandten Indo-European (Germanic, West, High German, Upper East Franconian)-Sprachen
| Bedeutung | Ostfränkisch | Schwäbisch | Pennsylvaniadeutsch | Walserdeutsch | Bairisch | Deutsch (österreichisch) | Deutsch |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Wasser | Wasser /vasːə/ | Wasser /vasə/ | Wasser /vasər/ | Wasser /vasːər/ | Wåssa /vɔsɐ/ | Wasser /vasɐ/ | Wasser /vasɐ/ |
| Feuer | Feier /faɪɐ/ | Feuer /foiɐ/ | Feier /faɪər/ | Für /fyːr/ | Feia /fɔɪɐ/ | Feuer /fɔɪɐ/ | Feuer /fɔɪ̯ɐ/ |
| Sonne | Sunn /sʊn/ | Sonne /sonə/ | Sunn /sʊn/ | Sunna /sʊnːa/ | Sun /sʊn/ | Sonne /sɔnə/ | Sonne /zɔnə/ |
| Mond | Maa /maː/ | Mond /moːnd/ | Muun /muːn/ | Maa /maː/ | Moo /moː/ | Mond /moːnt/ | Mond /moːnt/ |
| Stern | Stern /ʃtɛrn/ | Schtern /ʃtɛrn/ | Schteern /ʃteːrn/ | Stärn /ʃtærn/ | Stern /ʃtɛɐn/ | Stern /ʃtɛʁn/ | Stern /ʃtɛʁn/ |
| Mutter | Mudder /mʊdɐ/ | Mädder /mɛdɐ/ | Mudder /mʊdər/ | Müeter /myə̯tər/ | Muada /muɐdɐ/ | Mutter /mʊtɐ/ | Mutter /mʊtɐ/ |
| Vater | Vadder /fadɐ/ | Vadder /fadɐ/ | Daadi /daːdi/ | Atti /atːi/ | Voda /foɐdɐ/ | Vater /fɑːtɐ/ | Vater /faːtɐ/ |
| Ich | i /i/ | i /i/ | ich /ɪç/ | ich /ix/ | i /i/ | ich /ɪç/ | ich /ɪç/ |
| Du | du /du/ | du /du/ | du /du/ | du /du/ | du /du/ | du /duː/ | du /duː/ |
| Name | Nama /ˈnamɐ/ | Nama /ˈnamə/ | Naame /ˈnaːmə/ | Name /ˈnamə/ | Nam /nãː/ | Name /ˈnaːmə/ | Name /ˈnaːmə/ |
| Auge | Aach /aːx/ | Aug /aʊɡ/ | Aag /aːk/ | Oug /oʊɡ/ | Aug /aʊɡ/ | Auge /aːɡə/ | Auge /aʊ̯ɡə/ |
| Hand | Hand /hand/ | Hand /hand/ | Hand /hant/ | Hand /hant/ | Hand /hɔnd/ | Hand /hɑnt/ | Hand /hant/ |
| Herz | Herz /hɛrts/ | Herz /hɛɐts/ | Hatz /hats/ | Hërz /hɛrts/ | Heaz /hɛɐts/ | Herz /hɛɐts/ | Herz /hɛʁts/ |
| Liebe | Liebe /liːbə/ | Liab /liə̯b/ | liewe /liːvə/ | Liebi /liə̯bi/ | Liab /liɐb/ | Liebe /liːbə/ | Liebe /liːbə/ |
| Baum | Bauma /baʊmaː/ | Baum /baum/ | Baam /baːm/ | Boum /boʊm/ | Bam /bãm/ | Baum /baːm/ | Baum /baʊ̯m/ |
| Haus | Haus /haʊs/ | Hous /haus/ | Haus /haʊs/ | Hus /huːs/ | Haus /haʊs/ | Haus /haʊs/ | Haus /haʊ̯s/ |
| Hund | Hund /hʊnt/ | Hond /hond/ | Hund /hʊnt/ | Hund /hʊnt/ | Hund /hʊnd/ | Hund /hʊnt/ | Hund /hʊnt/ |
| Katze | Katz /kats/ | Katz /kats/ | Katz /kats/ | Chatz /xats/ | Katz /kʰats/ | Katze /kɑtsə/ | Katze /katsə/ |
| Essen | esse /ɛsə/ | essa /ɛsə/ | esse /ɛsə/ | ässe /æsə/ | essn /ɛsn̩/ | essen /ɛsn̩/ | essen /ɛsn̩/ |
| Trinken | trinke /trɪŋkə/ | drengga /dɾɛŋɡə/ | drinke /dɾɪŋkə/ | trinke /trɪŋkə/ | dringa /dɾɪŋɡɐ/ | trinken /tʁɪŋkŋ/ | trinken /tʁɪŋkn̩/ |
| Eins | ans /ans/ | oine /ɔinə/ | eens /eːns/ | eins /æɪ̯ns/ | oans /oɐns/ | oans /ɑːns/ | eins /aɪ̯ns/ |
| Zwei | zwaa /tsvaː/ | zwoi /tsvoɪ̯/ | zwee /tsveː/ | zwei /tsʋei/ | zwoa /tsvoɐ/ | zwei /tsvai/ | zwei /tsvaɪ/ |
| Hallo | Grüß Gott /ɡrʏs ɡɔt/ | Grüß Gott /ɡryːs ɡɔt/ | Hallo /haloː/ | Grüössi /ɡryə̯sːi/ | Servus /sɛɐvʊs/ | Servus /zɛɐvʊs/ | Hallo /haloː/ |
| Danke | Vergelt's Gott /fɛɐɡɛlts ɡɔt/ | Danggschee /daŋkʃeː/ | Denki /dɛŋki/ | Vergelts Gott /fɛrɡɛlts ɡɔt/ | Vagelts Gott /fɐɡɛlts ɡɔt/ | Danke /daŋkə/ | danke /daŋkə/ |
| Gut | guad /ɡuə̯d/ | guad /ɡuə̯d/ | gut /ɡuːt/ | guet /ɡuə̯t/ | guad /ɡuɐd/ | gut /ɡuːt/ | gut /ɡuːt/ |
| Kuckuck | Gutzgauch /ˈɡʊtsɡaʊx/ | Guckguck /ˈɡʊkɡʊk/ | — | Gugger /ˈɡʊɡər/ | Kuckuck /ˈkʊkʊk/ | Kuckuck /ˈkʊkʊk/ | Kuckuck /ˈkʊkʊk/ |
| Computer | Computer /kɔmˈpjuːdɐ/ | — | Computer /ˈkɔmpjuːtɐ/ | Computer /komˈpjuːtər/ | Rechna /ˈrɛçnɐ/ | Computer /kɔmˈpjuːtɐ/ | Computer /kɔmˈpjuːtɐ/ |
| Sushi | Sushi /ˈsuʃi/ | — | — | Sushi /ˈsuʃi/ | Suschi /ˈsuʃi/ | Sushi /ˈsuʃi/ | Sushi /ˈzuːʃi/ |
Teil von LangMap — einem Projekt zur Sprachvisualisierung. Dies ist eine statische, crawlbare Zusammenfassung; die interaktiven Karten bieten Ausspracheaudio, Filter und eine Globusansicht.