Pennsilfaanisch Deitsch
Pennsylvaniadeutsch
Indogermanisch (Germanisch, West-, Deutsch)
Das Pennsylvaniadeutsch (Pennsilfaanisch Deitsch) stammt von pfälzischen Dialekten ab, die im 18. Jahrhundert ins koloniale Pennsylvania gebracht wurden, und wird heute von den Gemeinschaften der Amischen und der Mennoniten der Alten Ordnung erhalten. Die lebendige L1-Weitergabe innerhalb dieser Gemeinschaften bedeutet, dass die Sprache *wächst* und nicht zurückgeht; intensiver Kontakt mit dem Englischen hat Lehnwörter eingeführt, doch der hochdeutsch-dialektale grammatische Kern ist intakt.
Wo es gesprochen wird
31 Kernwörter in Pennsylvaniadeutsch
Wasser
Wasser
/vasər/
Feuer
Feier
/faɪər/
Sonne
Sunn
/sʊn/
Mond
Muun
/muːn/
Stern
Schteern
/ʃteːrn/
Mutter
Mudder
/mʊdər/
Vater
Daadi
/daːdi/
Ich
ich
/ɪç/
Du
du
/du/
Name
Naame
/ˈnaːmə/
Auge
Aag
/aːk/
Hand
Hand
/hant/
Herz
Hatz
/hats/
Liebe
liewe
/liːvə/
Baum
Baam
/baːm/
Haus
Haus
/haʊs/
Hund
Hund
/hʊnt/
Katze
Katz
/kats/
Essen
esse
/ɛsə/
Trinken
drinke
/dɾɪŋkə/
Eins
eens
/eːns/
Zwei
zwee
/tsveː/
Hallo
Hallo
/haloː/
Danke
Denki
/dɛŋki/
Gut
gut
/ɡuːt/
Computer
Computer
/ˈkɔmpjuːtɐ/
Quellen
Wörter im Vergleich
Verglichen mit verwandten Indo-European (Germanic, West, German)-Sprachen
| Bedeutung | Pennsylvaniadeutsch | Ostfränkisch | Deutsch (österreichisch) | Deutsch | Deutsch (Luxemburg) | Frühneuhochdeutsch (Luther-Zeit) | Deutsch (Schweiz) |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Wasser | Wasser /vasər/ | Wasser /vasːə/ | Wasser /vasɐ/ | Wasser /vasɐ/ | Wasser /vasɐ/ | Wasser /ˈvasːər/ | Wasser /ˈvasər/ |
| Feuer | Feier /faɪər/ | Feier /faɪɐ/ | Feuer /fɔɪɐ/ | Feuer /fɔɪ̯ɐ/ | Feuer /fɔɪ̯ɐ/ | Fewr /foɪ̯r/ | Feuer /ˈfɔɪ̯ər/ |
| Sonne | Sunn /sʊn/ | Sunn /sʊn/ | Sonne /sɔnə/ | Sonne /zɔnə/ | Sonne /zɔnə/ | Sonne /ˈzɔnə/ | Sonne /ˈsɔnə/ |
| Mond | Muun /muːn/ | Maa /maː/ | Mond /moːnt/ | Mond /moːnt/ | Mond /moːnt/ | Mond /moːnt/ | Mond /moːnt/ |
| Stern | Schteern /ʃteːrn/ | Stern /ʃtɛrn/ | Stern /ʃtɛʁn/ | Stern /ʃtɛʁn/ | Stern /ʃtɛʁn/ | Stern /ʃtɛrn/ | Stern /ʃtɛrn/ |
| Mutter | Mudder /mʊdər/ | Mudder /mʊdɐ/ | Mutter /mʊtɐ/ | Mutter /mʊtɐ/ | Mutter /mʊtɐ/ | Mutter /ˈmʊtər/ | Mutter /ˈmʊtər/ |
| Vater | Daadi /daːdi/ | Vadder /fadɐ/ | Vater /fɑːtɐ/ | Vater /faːtɐ/ | Vater /faːtɐ/ | Vater /ˈfaːtər/ | Vater /ˈfaːtər/ |
| Ich | ich /ɪç/ | i /i/ | ich /ɪç/ | ich /ɪç/ | ich /ɪç/ | ich /ɪç/ | ich /ɪx/ |
| Du | du /du/ | du /du/ | du /duː/ | du /duː/ | du /duː/ | du /duː/ | du /duː/ |
| Name | Naame /ˈnaːmə/ | Nama /ˈnamɐ/ | Name /ˈnaːmə/ | Name /ˈnaːmə/ | Name /ˈnaːmə/ | Name /ˈnaːmə/ | Name /ˈnaːmə/ |
| Auge | Aag /aːk/ | Aach /aːx/ | Auge /aːɡə/ | Auge /aʊ̯ɡə/ | Auge /aʊ̯ɡə/ | Aug /aʊk/ | Auge /ˈaʊɡə/ |
| Hand | Hand /hant/ | Hand /hand/ | Hand /hɑnt/ | Hand /hant/ | Hand /hant/ | Handt /hant/ | Hand /hant/ |
| Herz | Hatz /hats/ | Herz /hɛrts/ | Herz /hɛɐts/ | Herz /hɛʁts/ | Herz /hɛʁts/ | Hertz /hɛrts/ | Herz /hɛrts/ |
| Liebe | liewe /liːvə/ | Liebe /liːbə/ | Liebe /liːbə/ | Liebe /liːbə/ | Liebe /liːbə/ | Liebe /ˈliːbə/ | Liebe /ˈliːbə/ |
| Baum | Baam /baːm/ | Bauma /baʊmaː/ | Baum /baːm/ | Baum /baʊ̯m/ | Baum /baʊ̯m/ | Bawm /baʊm/ | Baum /baʊm/ |
| Haus | Haus /haʊs/ | Haus /haʊs/ | Haus /haʊs/ | Haus /haʊ̯s/ | Haus /haʊ̯s/ | Hauß /haʊs/ | Haus /haʊs/ |
| Hund | Hund /hʊnt/ | Hund /hʊnt/ | Hund /hʊnt/ | Hund /hʊnt/ | Hund /hʊnt/ | Hund /hʊnt/ | Hund /hʊnt/ |
| Katze | Katz /kats/ | Katz /kats/ | Katze /kɑtsə/ | Katze /katsə/ | Katze /katsə/ | Katze /ˈkatsə/ | Katze /ˈkɑtːsə/ |
| Essen | esse /ɛsə/ | esse /ɛsə/ | essen /ɛsn̩/ | essen /ɛsn̩/ | essen /ɛsn̩/ | essen /ˈɛsːən/ | essen /ˈɛsn̩/ |
| Trinken | drinke /dɾɪŋkə/ | trinke /trɪŋkə/ | trinken /tʁɪŋkŋ/ | trinken /tʁɪŋkn̩/ | trinken /tʁɪŋkn̩/ | trincken /ˈtrɪŋkən/ | trinken /ˈtrɪŋkn̩/ |
| Eins | eens /eːns/ | ans /ans/ | oans /ɑːns/ | eins /aɪ̯ns/ | eins /aɪ̯ns/ | eyn /aɪ̯n/ | eins /aɪ̯ns/ |
| Zwei | zwee /tsveː/ | zwaa /tsvaː/ | zwei /tsvai/ | zwei /tsvaɪ/ | zwei /tsvaɪ/ | zwey /tsvaɪ/ | zwei /tsvai/ |
| Hallo | Hallo /haloː/ | Grüß Gott /ɡrʏs ɡɔt/ | Servus /zɛɐvʊs/ | Hallo /haloː/ | Hallo /haloː/ | Gott zum Gruß /ɡɔt tsʊm ɡruːs/ | Hallo /haˈloː/ |
| Danke | Denki /dɛŋki/ | Vergelt's Gott /fɛɐɡɛlts ɡɔt/ | Danke /daŋkə/ | danke /daŋkə/ | danke /daŋkə/ | Danck /daŋk/ | danke /ˈdaŋkə/ |
| Gut | gut /ɡuːt/ | guad /ɡuə̯d/ | gut /ɡuːt/ | gut /ɡuːt/ | gut /ɡuːt/ | gut /ɡuːt/ | gut /ɡuːt/ |
| Computer | Computer /ˈkɔmpjuːtɐ/ | Computer /kɔmˈpjuːdɐ/ | Computer /kɔmˈpjuːtɐ/ | Computer /kɔmˈpjuːtɐ/ | — | Rechenmeister /ˈrɛçənˌmaɪstər/ | Computer /komˈpjuːtər/ |
Teil von LangMap — einem Projekt zur Sprachvisualisierung. Dies ist eine statische, crawlbare Zusammenfassung; die interaktiven Karten bieten Ausspracheaudio, Filter und eine Globusansicht.