ကညီကျိာ်
Sgaw-Karen
Sinotibetisch (Karenic)
Sgaw-Karen ist die größte Karen-Sprache. Die Karen-Schrift wurde von Missionaren auf Grundlage der birmanischen Schrift entwickelt. Die Karen-Sprachen besitzen unter den tibeto-burmanischen Sprachen die seltene SVO-Wortstellung (die meisten sind SOV).
Wo es gesprochen wird
31 Kernwörter in Sgaw-Karen
Wasser
ထံ
/tʰi/
Feuer
မ့ၣ်
/mèʔ/
Sonne
မုၢ်
/mu/
Mond
လါ
/la/
Stern
ဆၣ်
/sʰã˧/
Mutter
မိၢ်
/mi/
Vater
ပၢ်
/pa/
Ich
ယၤ
/jā/
Du
နၤ
/nə˧/
Name
မံၤ
/mĩ˧/
Auge
မဲာ်ချံ
/mɛ tʃʰa/
Hand
စု
/su/
Herz
သး
/θa/
Liebe
အဲၣ်
/ʔeŋ/
Baum
သ့ၣ်
/θiŋ/
Haus
ဟံၣ်
/haŋ/
Hund
ထွံၣ်
/tʰwiŋ/
Katze
သိမံၣ်
/θimaŋ/
Essen
အီၣ်
/ʔiŋ/
Trinken
အီ
/ʔi/
Eins
တ
/ta/
Zwei
ခံၣ်
/kʰĩ˧/
Hallo
ဘၣ်တၢ်ဆၢ
/baŋ ta sa/
Danke
တၢ်ဘျုး
/ta bju/
Gut
ဂ့ၤ
/ɣɛ/
Kuckuck
ထိၣ်မိၢ်ဧူ
/tʰò mò ʔù/
Wörter im Vergleich
Verglichen mit verwandten Sino-Tibetan (Karenic)-Sprachen
| Bedeutung | Sgaw-Karen | Westliches Pwo-Karen | Pwo-Karen | Lisu | Dzongkha | Ladakhi | Khams-Tibetisch |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Wasser | ထံ /tʰi/ | ထံ /tʰi/ | ထံ /tʰî/ | yi /ji/ | ཆུ /tɕʰu/ | ཆུ /tɕʰu/ | ཆུ /tɕʰu/ |
| Feuer | မ့ၣ် /mèʔ/ | မ့ၣ်ဖါ /mei pʰa/ | မ့ၣ် /me˨˩/ | a-mi /ami/ | མེ /me/ | མེ /me/ | མེ /me/ |
| Sonne | မုၢ် /mu/ | မုၢ် /mə/ | မုန် /mu˧/ | mei-lo /mejlo/ | ཉི་མ /ɲima/ | ཉི་མ /ɲima/ | ཉི་མ /ɲima/ |
| Mond | လါ /la/ | လါ /la/ | လး /la˧/ | ha-ba /haba/ | ཟླ་བ /dawa/ | ཟླ་བ /zlawa/ | ཟླ་བ /dawa/ |
| Stern | ဆၣ် /sʰã˧/ | ဆၣ် /sʰã˧/ | ဆါ /ʃa˧/ | akw /a˧ kwɿ˧/ | སྐར་མ /kaːma/ | སྐར་མ /skarma/ | སྐར་མ /karma/ |
| Mutter | မိၢ် /mi/ | မိၢ် /mo/ | မိ /mu˧˥/ | ma /ma/ | ཨ་མ /ama/ | ཨ་མ /ama/ | ཨ་མ /ama/ |
| Vater | ပၢ် /pa/ | ဖါ /pʰa/ | ဖါ /pʰa/ | a-pa /apa/ | ཨ་པ /apa/ | ཨ་པ /apa/ | ཨ་ཕ /apʰa/ |
| Ich | ယၤ /jā/ | ယၩ /jə/ | ယ /jə˧/ | ngua /ŋwa/ | ང /ŋa/ | ང /ŋa/ | ང /ŋà/ |
| Du | နၤ /nə˧/ | နါ /na˦/ | နါ /nə˧/ | nu /nu˧/ | ཁྱོད /tɕʰøː/ | ཁྱེད་རང /kʰeːraŋ/ | ཁྱོད /cʰø˥/ |
| Name | မံၤ /mĩ˧/ | မဲ /mɛ˦/ | မံ /mi˨˩/ | myi /mi˧/ | མིང /miŋ/ | མིང /miŋ/ | མིང /miŋ/ |
| Auge | မဲာ်ချံ /mɛ tʃʰa/ | မဲာ် /mɛ/ | မဲာ် /mɛ˧/ | mya /mʲa/ | མིག /mik/ | མིག /mik/ | མིག /mik/ |
| Hand | စု /su/ | စု /sʉ/ | စူ /sɔ˨/ | la /la/ | ལག་པ /lakpa/ | ལག་པ /lakpa/ | ལག་པ /lakpa/ |
| Herz | သး /θa/ | သး /θa/ | သး /θà/ | ni-ma /nima/ | སྙིང /ɲiŋ/ | སྙིང /ɲiŋ/ | སྙིང་ /ɲiŋ/ |
| Liebe | အဲၣ် /ʔeŋ/ | အဲၣ် /ʔain/ | အဲင် /ʔài/ | gu-hpa /ɡupʰa/ | དགའ་བ /ɡawa/ | དགའ /ɡa/ | དགའ་པོ /ɡapo/ |
| Baum | သ့ၣ် /θiŋ/ | သ့ၣ် /θəŋ/ | သုၣ် /tʰoŋ˧/ | shi-pa /ʃipa/ | ཤིང /ɕiŋ/ | ཤིང /ʃiŋ/ | ཤིང་ /ɕiŋ/ |
| Haus | ဟံၣ် /haŋ/ | ဟံၣ် /həŋ/ | ဟံၣ် /hi˧/ | hkyim /tɕim/ | ཁྱིམ /tɕim/ | ཁང་པ /kʰaŋpa/ | ཁང་པ /kʰaŋpa/ |
| Hund | ထွံၣ် /tʰwiŋ/ | ထွံၣ် /tʰwəŋ/ | ထွဲ /tʰwi˧/ | kwe /kwɛ/ | ཁྱི /tɕi/ | ཁྱི /kʰi/ | ཁྱི /kʰi/ |
| Katze | သိမံၣ် /θimaŋ/ | ဆဲၣ် /sʰain/ | ဖၣ် /pə˧/ | a-nyi /aɲi/ | བྱི་ལ /bila/ | བྱི་ལ /pila/ | ཞི་མི /ʑimi/ |
| Essen | အီၣ် /ʔiŋ/ | အီၣ် /ʔoŋ/ | အၢင် /ai˧˩/ | dza /tsa/ | བཟའ /za/ | ཟ /za/ | ཟ /za/ |
| Trinken | အီ /ʔi/ | အီ /ʔi/ | အူ /ɔ˧/ | dao /dao/ | འཐུང /tʰuŋ/ | འཐུང /tʰuŋ/ | འཐུང་ /tʰuŋ/ |
| Eins | တ /ta/ | တ /tə/ | တ /ta˧˩/ | ti /ti/ | གཅིག /tɕik/ | གཅིག /tɕik/ | གཅིག /tɕik/ |
| Zwei | ခံၣ် /kʰĩ˧/ | နီ /ni˦/ | နီ /ni˨˩/ | nyi /ɲi˧/ | གཉིས /ɲiː/ | གཉིས /ɲis/ | གཉིས /ȵiː/ |
| Hallo | ဘၣ်တၢ်ဆၢ /baŋ ta sa/ | ဂ့ၤထီၣ် /ɣɛ tʰi/ | နာမှၤ /na˧ʃi˧/ | ngo-lan /ŋolan/ | སྐུ་གཟུགས་བཟང་པོ་ལ /kuzu zaŋpo la/ | ཇུ་ལེ /dʑule/ | ཨ་རོ /aro/ |
| Danke | တၢ်ဘျုး /ta bju/ | တၢ်ဘျုး /ta pju/ | တၢ်ဘျုး /ta˧blu˧/ | ti-tu /titu/ | བཀའ་དྲིན་ཆེ /kadrintɕe/ | ཐུགས་རྗེ་ཆེ /tʰuktɕetɕʰe/ | ཐུགས་རྗེ་ཆེ /tʰukdʑe tɕʰe/ |
| Gut | ဂ့ၤ /ɣɛ/ | ဂ့ၤ /ɣɛ/ | ဂ့ၤ /ɣai˧/ | nyi /ɲi/ | ལེགས་ཤོམ /lekɕom/ | ཡག་པོ /jakpo/ | ཡག་པོ /jakpo/ |
| Kuckuck | ထိၣ်မိၢ်ဧူ /tʰò mò ʔù/ | — | — | kwá py̱ /kʷá py̰/ | ཁུ་བྱུག /kʰú tɕǔʔ/ | — | — |
Teil von LangMap — einem Projekt zur Sprachvisualisierung. Dies ist eine statische, crawlbare Zusammenfassung; die interaktiven Karten bieten Ausspracheaudio, Filter und eine Globusansicht.