Kriyòl
Französisch-Guayanisches Kreol
französisches Kreol
Französisch-Guayana-Kreolisch (kréyòl gwiyannen) ist eine Kreolsprache mit französischer Lexik, die vor allem in den Küstengemeinden Französisch-Guayanas gesprochen wird und sich vom englischbasierten Kreolisch des Nachbarstaats Guyana unterscheidet. Sie entstand in der Plantagengesellschaft Französisch-Guayanas durch Kontakt zwischen kolonialen französischen Varietäten und den Sprachen versklavter Afrikaner; später kamen durch Sprachkontakt Wörter aus dem Portugiesischen, indigenen und weiteren Regionalsprachen hinzu. Ihre Grammatik ist analytisch, folgt meist der Reihenfolge Subjekt–Verb–Objekt und kennzeichnet Tempus, Modus und Aspekt hauptsächlich durch präverbale Partikeln. Eine von GEREC-F geförderte phonemische Orthografie auf lateinischer Grundlage wird in Unterricht und Publikationen verwendet. Frankreich erkannte sie 2012 als Regionalsprache an, während Französisch die einzige Amtssprache bleibt.
Wo es gesprochen wird
31 Kernwörter in Französisch-Guayanisches Kreol
Wasser
dlo
/dlo/
Feuer
dife
/dife/
Sonne
solèy
/sɔlɛj/
Mond
lalin
/lalin/
Stern
zetwal
/zetwal/
Mutter
manman
/mɑ̃mɑ̃/
Vater
papa
/papa/
Ich
mo
/mo/
Du
to
/to/
Name
non
/nɔ̃/
Auge
zye
/zje/
Hand
men
/mɛn/
Herz
kè
/kɛ/
Liebe
renmen
/rɛ̃mɛn/
Baum
bwa
/bwa/
Haus
kaz
/kaz/
Hund
chen
/ʃɛ̃/
Katze
chat
/ʃa/
Essen
manjé
/mɑ̃ʒe/
Trinken
bwè
/bwɛ/
Eins
youn
/jun/
Zwei
de
/de/
Hallo
bonjou
/bõʒu/
Danke
mèsi
/mɛsi/
Gut
bon
/bõ/
Wörter im Vergleich
Verglichen mit verwandten French creole-Sprachen
| Bedeutung | Französisch-Guayanisches Kreol | Haitianisches Kreol | Guadeloupe-Kreolisch | Saint-Lucia-Kreolisch | Réunion-Kreolisch | Mauritisches Kreol | Seychellen-Kreolisch |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Wasser | dlo /dlo/ | dlo /dlo/ | dlo /dlo/ | dlo /dlo/ | dlo /dlo/ | dilo /dilo/ | delo /delo/ |
| Feuer | dife /dife/ | dife /dife/ | difé /dife/ | difé /dife/ | dofé /dofe/ | dife /dife/ | dife /dife/ |
| Sonne | solèy /sɔlɛj/ | solèy /sɔlɛj/ | solèy /solɛj/ | solèy /solɛj/ | soley /solej/ | soley /solej/ | soley /solej/ |
| Mond | lalin /lalin/ | lalin /lalin/ | lalin /lalin/ | lalin /lalin/ | lalinn /lalin/ | lalinn /lalin/ | lalin /lalin/ |
| Stern | zetwal /zetwal/ | zetwal /zetwal/ | zétwal /zetwal/ | zetwal /zetwal/ | zétoil /zetwal/ | zetwal /zetwal/ | zetwal /zetwal/ |
| Mutter | manman /mɑ̃mɑ̃/ | manman /mɑ̃mɑ̃/ | manman /mãmã/ | manman /mɑ̃mɑ̃/ | manmon /mãmõ/ | mama /mama/ | manman /mãmã/ |
| Vater | papa /papa/ | papa /papa/ | papa /papa/ | papa /papa/ | papa /papa/ | papa /papa/ | papa /papa/ |
| Ich | mo /mo/ | mwen /mwɛ̃/ | an /ã/ | mwen /mwɛ̃/ | mwin /mwɛ̃/ | mo /mo/ | mon /mɔ̃/ |
| Du | to /to/ | ou /u/ | ou /u/ | ou /u/ | ou /u/ | to /to/ | ou /u/ |
| Name | non /nɔ̃/ | non /nɔ̃/ | non /nɔ̃/ | non /nõ/ | nom /nɔm/ | nom /nom/ | non /nɔ̃/ |
| Auge | zye /zje/ | je /ʒe/ | zyé /zje/ | zié /zje/ | zié /zje/ | lizie /lizje/ | lizye /lizje/ |
| Hand | men /mɛn/ | men /mɛ̃/ | men /mɛ̃/ | lanmen /lɑ̃mɛn/ | lamin /lamɛ̃/ | lame /lame/ | lanmen /lãmɛ̃/ |
| Herz | kè /kɛ/ | kè /kɛ/ | kè /kɛ/ | tjè /tʃɛ/ | ker /kɛʁ/ | leker /lekeɾ/ | leker /lekeʁ/ |
| Liebe | renmen /rɛ̃mɛn/ | lanmou /lɑ̃mu/ | lanmou /lãmu/ | anmou /ɑ̃mu/ | lamour /lamuʁ/ | lamour /lamuɾ/ | lanmour /lãmuʁ/ |
| Baum | bwa /bwa/ | pyebwa /pjebwa/ | pyé bwa /pje bwa/ | piébwa /pjebwa/ | pyébwa /pjebwa/ | pye /pje/ | pye dibwa /pje dibwa/ |
| Haus | kaz /kaz/ | kay /kaj/ | kaz /kaz/ | kay /kaj/ | kaz /kaz/ | lakaz /lakaz/ | lakaz /lakaz/ |
| Hund | chen /ʃɛ̃/ | chen /ʃɛ̃/ | chyen /ʃjɛ̃/ | chyen /tʃjɛn/ | lisien /lisjɛ̃/ | lisien /lisjɛ̃/ | lisyen /lisjɛ̃/ |
| Katze | chat /ʃa/ | chat /ʃat/ | chat /ʃat/ | chat /tʃa/ | shat /ʃat/ | sat /sat/ | sat /sat/ |
| Essen | manjé /mɑ̃ʒe/ | manje /mɑ̃ʒe/ | manjé /mãʒe/ | manjé /mɑ̃ʒe/ | manz /mãz/ | manze /mãze/ | manze /mãze/ |
| Trinken | bwè /bwɛ/ | bwè /bwɛ/ | bwè /bwɛ/ | bwè /bwɛ/ | bwar /bwaʁ/ | bwar /bwaɾ/ | bwar /bwaʁ/ |
| Eins | youn /jun/ | youn /jun/ | yonn /jõn/ | yonn /jɔn/ | inn /in/ | enn /ɛn/ | enn /ɛn/ |
| Zwei | de /de/ | de /de/ | dé /de/ | dé /de/ | de /de/ | de /de/ | de /de/ |
| Hallo | bonjou /bõʒu/ | bonjou /bɔ̃ʒu/ | bonjou /bõʒu/ | bonjou /bɔ̃ʒu/ | bonzour /bõzuʁ/ | bonzour /bõzuɾ/ | bonzour /bõzuʁ/ |
| Danke | mèsi /mɛsi/ | mèsi /mɛsi/ | mèsi /mɛsi/ | mèsi /mɛsi/ | mersi /mɛʁsi/ | mersi /meɾsi/ | mersi /mɛʁsi/ |
| Gut | bon /bõ/ | bon /bɔ̃/ | bon /bõ/ | bon /bɔ̃/ | bon /bõ/ | bon /bõ/ | bon /bõ/ |
Teil von LangMap — einem Projekt zur Sprachvisualisierung. Dies ist eine statische, crawlbare Zusammenfassung; die interaktiven Karten bieten Ausspracheaudio, Filter und eine Globusansicht.